Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 75373 Kl.42dp/01 MKPGOld 15/08 Twórcywynalazku: Jan Darski, Wojciech Frankowski, Leon Mucha, /an Stepniewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Poszukiwan Geofizycznych, Warszawa (Polska) Wielokanalowe urzadzenie do rejestracji czestosci impulsów zwlaszcza z sond radiometrycznych Przedmiotem wynalazku jest wielokanalowe urzadzenie do rejestracji czestosci impulsów, zwlaszcza z sono radiometrycznych, przeznaczone do rejestracji cyfrowej i analogowej wyników badan radiometrycznych w otwo¬ rach wiertniczych.Znane wielokanalowe urzadzenie do rejestracji czestosci impulsów, zwlaszcza z sond radiometrycznych zaopatrzone jest w uklad rozdzielania impulsów przychodzacych z sond radiometrycznych z licznikami impulsów * poprzez bramki elektroniczne sterowane z ukladu wyznaczajacego czasy integracji pracujacego cylindrycznie, przy czym kazdy licznik impulsów polaczony jest z wielokanalowym rejestratorem cyfrowym poprzez uklad wpisu sterowany z ukladu wyznaczajacego czasy integracji. Licznik impulsów spelnia role integratora ilosci impulsów w przydziale czasu wyznaczonym przez uklad wyznaczajacy czasy integracji, a wpis liczby zliczonych impulsów do wielokanalowego rejestratora cyfrowego odbywa sie w momencie zakonczenia tego przedzialu czasu.Znane urzadzenie zaopatrzone jest równiez w przetworniki cyfrowo-analogowe podlaczone odpowiednio swymi wejsciami do liczników impulsów, a wyjsciami polaczone odpowiednio z ukladami pamieci analogowych, sterowanych z ukladu wyznaczajacego czasy integracji, przy czym wyjscia ukladów pamieci analogowych sa odpowiednio polaczone z wielokanalowym rejestratorem analogowym.Znane wielokanalowe urzadzenie do rejestracji czestosci impulsów, zwlaszcza z sond radiometrycznych, posiada te wade, ze wpisywanie liczby zliczonych impulsów przez licznik impulsów do wielokanalowego rejestra¬ tora cyfrowego w momencie zakonczenia przedzialu czasu integracji powoduje koniecznosc stabilizacji predkosci zmiany polozenia sondy radiometrycznej lub tez koniecznosc jednoczesnej rejestracji polozenia sondy, co powo¬ duje szereg trudnosci technicznych w czasie pomiaru i interpretacji uzyskanych wyników.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady.Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie wielokanalowego urzadzenia do rejestracji czestosci impulsów, zwlaszcza z sond radiometrycznych, zaopatrzonego w uklad rozdzielajacy impulsy, uklad wyznaczajacy czasy integracji, czujnik polozenia sondy radiometrycznej, wielokanalowe rejestratory cyfrowy i analogowy oraz w kazdym kanale w uklad pamieci cyfrowej, którego wejscia sa polaczone poprzez uklad wpisu do pamieci, polaczony z ukladem wyznaczajacym czasy integracji, do licznika impulsów, a wyjscia sa polaczone z wielokana- . lowym rejestratorem cyfrowym poprzez uklad wpisu do rejestratora wspólny dla^ wszystkich kanalów. Uklad2 75373 wpisu do rejestratora polaczony jest z czujnikiem polozenia sondy radiometrycznej, dzieki czemu moment rejestragi cyfrowej jest niezalezny od czasu integracji.Kazdy kanal urzadzenia wedlug wynalazku ma przetwornik cyfrowo-analogowy, którego wejscia sa pola¬ czone z ukladem pamieci cyfrowej, a wyjscia polaczone z wielokanalowym rejestratorem analogowym.Wielokanalowe urzadzenie do rejestracji czestosci impulsów, zwlaszcza z sond radiometrycznych, usuwa wade stosowanych obecnie urzadzen.Zaopatrujac kazdy kanal urzadzenia w uklad pamieci cyfrowej, którego wejscia sa podlaczone do licznika impulsów poprzez uklad wpisu do pamieci sterowany z ukladu wyznaczajacego czasy integracji, a wyjscia do wielokanalowego rejestratora cyfrowego poprzez uklad wpisu do rejestratora sterowany z czujnika polozenia sondy radiometrycznej, zapewnia sie niezaleznosc momentu rejestracji od czasu integracji. Predkosc zmiany polozenia sondy radiometrycznej nie musi byc wówczas stabilizowana. Nie ma równiez potrzeby jednoczesnego rejestrowania polozenia sondy radiometrycznej, gdyz sam fakt zapisania informacji okreslajuz polozenie sondy radiometrycznej. Polaczenie przetwornika cyfrowo-analogowego do ukladu pamieci cyfrowej umozliwia wyeli¬ minowanie ukladu pamieci analogowej, a poprzez to poprawe dokladnosci pomiaru analogowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schemat blokowy urzadzenia.Szczególowa konstrukcja i dzialanie urzadzenia sa opisane nizej.Impulsy z sond radiometrycznych lub z kanalów sondy sa rozdzielane w ukladzie rozdzielania impulsów 1, którego wyjscia sa polaczone odpowiednio z bramkami elektronicznymi 2 nalezacymi do poszczególnych kana¬ lów 3 urzadzenia. Kazda bramka elektroniczna 2 jest sterowana z ukladu wyznaczajacego czasy integracji 4 pracujacego cyklicznie. Podczas kazdego cyklu, przez otwarta bramke elektroniczna 2, impulsy z ukladu rozdzie¬ lajacego impulsy 1 sa podawane na licznik impulsów 5, np. binary, o odpowiedniej pojemnosci. Po zakonczeniu cyklu pracy ukladu wyznaczajacego czasy integracji 4 licznika impulsów zliczonych przez licznik impulsów 5, okreslajaca ich czestosc, zostaje wpisana do ukladu pamieci cyfrowej 6 poprzez uklad wpisu do pamieci 1 sterowany z ukladu wyznaczajacego czasy integracji 4. Nastepuje wówczas skasowanie licznika impulsów 5 i rozpoczyna sie nastepny czas zliczania, a poprzednio zliczona liczba impulsów jest zachowana w ukladzie pamieci cyfrowej 6 do konca tego cyklu.Uklad pamieci cyfrowej jest polaczony z ukladem wpisu do rejestratora 8, który jest sterowany z czujnika polozenia sondy 9. W czasie generacji impulsu napiecia przez czujnik polozenia sondy 9 odbywa sie wpisywanie informacji przechowywanych w ukladach pamieci 6 poszczególnych kanalów 3 urzadzenia do wielokanalowego rejestratora cyfrowego 10, np. perforatora z szeregowym zapisem informacji z poszczególnych kanalów 3 urza¬ dzenia, przy czym odpowiednie sterowanie perforatora zapewnia w tym przykladzie uklad wpisu do rejestratora 8. 8. Uklad pamieci cyfrowej 6 polaczony jest równiez z przetwornikiem cyfrowo-analogowym 11 zamieniaja¬ cym w sposób ciagly informacje cyfrowa na analogowa. Przetworniki cyfrowo-analogowe 11, nalezace do posz¬ czególnych kanalów 3 urzadzenia sa polaczone odpowiednio z wejsciami wielokanalowego rejestratora analogo¬ wego 12 rejestruje znaczniki polozenia sondy radiometrycznej generowane przez czujnik polozenia sondy 9. PL PL