Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 75362 KI. 48b,3/00 MKP' C23c3/00 Twórcywynalazku: Radoslaw Czub, Miroslaw Kobierski, Witold Oryszewski, Stanislaw Poniatowski, Stanislaw Stezala, Jan Wojdak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklad Doswiadczalny Technologii Napraw • Maszyn Rolniczych, Gdansk (Polska) Sposób obróbki powierzchni stalowych przed bezpradowym nakladaniem powlok niklowych Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki powierzchni stalowych przed bezpradowym nakladaniem powlok niklowych ze szczególnie korzystnym wykorzystaniem do niklowania drobnych elementów.Znane sposoby niklowania posiadaja te wady, ze charakteryzuja sie pracochlonnymi operacjami przygoto¬ wawczymi wynikajacymi z recznego odtluszczania za pomoca wapna, zapewniajacego wlasciwa przyczepnosc nakladanym powlokom, niezbedna w przypadku, gdy nakladane sa w celach regeneracyjnych np. na elementy tloczne pomp wtryskowych silników wysokopreznych, suwaków rozdzielaczy hydraulicznych,, koncówek wtryskiwaczy itp. Powloki takie wlasciwej przyczepnosci nie zapewniaja równiez i wtedy, kiedy stosowane jest odtluszczanie emulsyjne i w zwiazku z tym, nie moga byc stosowane w regeneracji zuzytych czesci maszyn.Sposoby takie posiadaja ograniczone zastosowanie i stosowane sa glównie przy nakladaniu powlok niklowych dla celów dekoracyjnych.Celem unikniecia powyzszych niedogodnosci opracowano uniwersalny sposób obróbki, przy którym zasto¬ sowano takie operacje przygotowawcze, w tym szczególnie istotna operacje odtluszczania, które pozwalaja na uzyskiwanie po odpowiedniej obróbce termicznej, wysokiej przyczepnosci nalozonych powlok niklowych do celów dekoracyjnych, antykorozyjnych i regeneracyjnych oraz wykorzystania jako warstw zmniejszajacych zu¬ zycie wspólpracujacych ze soba ruchowo elementów róznych maszyn, jak równiez w procesie produkcji tych elementów.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze elementy odtluszczane sa wstepnie w kapieli dwufazowej, której dolna ciezsza faze stanowia chlorowane rozpuszczalniki organiczne np. trójchloroetylen a górna lzejsza warstwe woda, przy czym slup wody jest okolo 1,5-2 razy wyzszy od slupa rozpuszczalnika.Rozpuszczalnik podgrzewany jest do temperatury 40-45°C, natomiast warstwa wody znajdujaca sie nad nim ogrzewa sie dopiero poprzez rozpuszczalnik i to znacznie wolniej od niego na skutek wiekszego ciepla wlasciwego oraz stosunkowo niewielkiej powierzchni wymiany ciepla, która stanowi granica faz rozpuszczal¬ nika — woda. Czas wstepnego odtluszczania wynosi 5-10 minut. Nastepnie odtluszczane elementy zanurzane sa na okres okolo 5 minut do kapieli wodnej o temperaturze 85-95°C, co pozwala na usuniecie resztek lotnego2 75 362 rozpuszczalnika organicznego. W czasie wykonywania tej operacji nalezy zanurzone elementy kilkakrotnie inten¬ sywnie poruszyc w celu dokladnego usuniecia resztek rozpuszczalnika organicznego. Tak wstepnie odtluszczone elementy zanurza sie na okres 20-30 minut do odtluszczajacej kapieli alkalicznej o temperaturze 85-95°C, zawierajacej 10—20% weglanu sodowego i 0,1—1% srodka powierzchniowo czynnego np. solwanu, po czym sa zanurzane przez 15-30 minut w zbiorniku z biezaca woda, a nastepnie plukane przez 5 minut w wodzie goracej o temperaturze85-95°C. 6 Ostatnia czynnoscia operacji odtluszczania jest powtórne plukanie przez 5 minut w zbiorniku z czysta woda biezaca o dowolnej temperaturze. Odtluszczone elementy zanurzane sa do 5-10% roztworu kwasu solnego o temperaturze 45-50°C na okres 3—5 minut, po czym wytrawione elementy plukane sa w czystej wodzie biezacej, a nastepnie zanurzane w kapieli niklujacej. Czas niklowania, grubosc oraz wlasciwosci fizyczne powloki zaleza od rodzaju i skladu kapieli do niklowania. PL PL