Pierwszenstwo: 10.03.1972 (P. 153979) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.02.1975 75120 KI. 49m,3/12 MKP B23q3/12 Twórca wynalazku: Romuald Drozdziewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Wyzsza Szkola Inzynierska, Bia¬ lystok (Polska) Uchwyt samocentrujacy dzwigniowy z silownikiem pneumatycz¬ nym Przedmiotem wynalazku jest uchwyt samofcenfcru- jacy dzlwiigniowy z silownikiem pneuima)tycznym, przeznaczony do mocowania elementów podczas ich obróbki.Znane uchwyty tego typu, szczególinie wytwarza¬ ne w kiraju, wspólpracuja z cylindrem pneumatycz¬ nym umocowanym w tylnej czesci wrzeciona obra¬ biarki i polaczone z nim przy pomocy elementu laczacego (pret liuib rura) umieszczonego wewnatrz wrzeciona. obrabiarki.' iZnane sa równliez (rozwiazania konisltriufccyjne z cylindrem umieszczonym po stronie uchwytu lub wewnatrz korpusu uidhwyttu, z tym, ze w ostatnim przypadku najczesciej cylinder sluzy do odmoco- wania, a zamocowanie odbywa sie przy uzyciu sprezyn.Umieszczenie elementu laczacego uchwyt z cy¬ lindrem wewnajtrz wrzeciona, ogranlicza jego prze¬ swit lub calkowicie eliminuje mozliwosc mocowa¬ nia materialów pretowych.Umieszczenie cyflinidra ma wrzecionie po stronie uchwytu, powoduje przede wszystkim obnizenie sizrtywnosci mocowania przez okMalenie polozenia szczek od koncóWM wrzeciona.Rozwiazania konstrukcyjne z cylindirem wbudo¬ wanym do uchwytu i sluzacym do odmocowywania przedmiotów, posiadaja zwieltószone wymiary gaba¬ rytowe, a ponadto nie zapewniaja odpowiednio duizej sily zacisku szczek.Celem wynalazku jest wyeliminowanie ogrand- 10 15 20 30 2 czenia przeswitu wrzeciona, jak równiez zmniej¬ szenie kosztu mechanizacji mocowania przy utrzy¬ maniu wymiarów ©albaryttowych w granicach wymiarów uchwytów obecnie w kraju prodlukowa- nych.'Zostalo rto osiajgnliete przez znalezienie takiego sposobu mocowania, przy którym nie jest koniecz¬ ne stosowanie wycdrebnionego cyflindra pneuima- tycznelgo.' 'Rozwiazanie przewiduje zastapienie cylindra no¬ wym typem silownika pneumatycznego stanowiace¬ go jedna calosc z uJehwyten.Silownik pneumatyczny tworzy tarcza zalhiera- kowa pdsiiadaijaca na powierzchni czolowej wysta¬ jace zebra w klsztailcie plytek prostokatnych wcho¬ dzacych do wnetrza korfeusu, oraz element obroto¬ wy spelniajacy funkcje tloka silownika i zaopatrzo¬ ny równiez w zebra, które wraz z zebrami tarczy, tworza komory robocze zamkniete na obwodzie od wewnatrz i zewnatrz, korpusem uchwytu.Tlok, który pod dzialaniem sprezonego powietrEa moze wykonywac ruchy wahadJlowe, posiada na powierzchni czolowej przeciwleglej do powierzchni uzebrowainej, wykonane rowki prostokatne, ulozone spiralnie lub mimosrodowo wzgledem osi obrotu.W rowkach tych, umieszczone sa czopy dluzszych ramion dzwiigien dwruiramiennych, które przekazuja ruch tloka na szczeki stale uchwytu, wspólpracu¬ jace z odpowiednio iiksdtailtowanyirni krótszymi ramionami dzwiigien. 7512075 120 Sprezone powietrze doprowadzone jest do uchwy- tu za posredniicltwelm ;merudhomego eTbementu w ksztalcie pierscienia umieszczonego na zewnatrz przy tarczy zalbierakowej i umdoowanego do kor¬ pusu obrabiarki. Pierscien ten, na .powierzchna czolowej od strony tarczy zabierakoWej, posiada wykonane Wspólosiowo dwa rowiki, którymi spre¬ zanie ipowiietrze dostarczane jest do odpowiednich komór iroboczych, a uszczelnienia w positaci tasm, Wkladane sa do rowków nacietych na powierzchni czolowej tarczy zaJbierakowej i pierscienia.Odmiane opisanego 'uchwytu, moze stanowic roz¬ wiazanie rózniace sie od poprzedniego tym, ze komory robocze silownika, utworzone sa przez wprowadzenie do wewnatrz korpusu od -strony tanczy zaJbierakowej, dodatkowego pierscienia i po¬ laczenie go z tlokiem lobrotowym, przy jiednoczes- nyim ¦wykonaniu w korpusie uchwytu rowków, w które wlozone bejda zebra, stanowiace element staly, wzgledem którego po doprowadzeniu spre¬ zonego- powietrza, bedzie wykonywac ruch wa¬ hadlowy tlok, wraz z polaczonymi z nim pierscie¬ niem, idiiminiuljac w ten sposób koniecznosc lozyskowania tloka dzieki wydliminowaniu sil osiowych dzialajacych na korpus uchwytu od we¬ wnatrz.W porównaniu z uchwytami obecnie produkowar nymi, omawiany uchwyt nie ogranicza przeswitu wrzeciona obrabiarki, zmniejsza koszt mechanizacji mocowania przez w^eliminowianie cyllindra pneu- maltylcznego, a ponadto zwieksza bezpieczenstwo pracy, gdyz zmniejszenie cisnienia powietrza w in¬ stalacji pneumatycznej lub jego awaryjny zanik, nie Wplywa na zmiane momentu zamocowania przedmiotu dorabianego ze wzgledu na to, ze po¬ laczenie czopa dzwdlgni z rowkiem spiralnym jest samohamowne, a sprezone po'Wietrze wykorzystuje sie tylko w czasie mocowania lub 'Odimooowywainia przedmiotów .obraJbianych.Przedmiot wynalazku jest pokazany przykladowo na rysunkach, na któryim fig. 1 przedsltawda sche¬ mat Ideowy imocowania, fig. 2 przekrój osioWy uchwyitu zamocowanego na wrzecionie tokarki, fijg. 3 przekrój poprzeczny, tfiife. 4 przekrój zelber, fig. 5 odmiane rozwiazania silownika w widoku od czola, fig. 6 przekrój osiowy odmiany silownika, fig. 7 widok silownika w korpusie uchwytu.Sposób mocowania przedmiotu przedstawiony na schemacie ideowym polega na tym, ze element 1, posiadajacy rowek spiralny 2, z którym laczy sie ramie dzwigni 3 poprzez czop 4, wprawiany jest w ruch (przez doprowadzenie powietrza pod cisnie¬ niem p do komory roboczej 5.Obracajacy \sie dlemient 1, powoduje przemiesz¬ czanie slie ramienia dzwigni 3, której drugie ramie przesiuwa szczeke 6. Kierunki ruchu poszczególnych elementów podczas mocowania, zaznaczone sa na schemacie strzalkami ciaglymi, a w czasie odmo- cowania — przerywanymi.W omawianym rozwiazaniu przedstawionym na kolejnych figurach, element 1 spelniajacy role tloka silownika, wykonany jest w ksztalcie tarczy pierscieniowej posiadajacej na powierzchni czolo- 10 15 20 25 40 50 65 wej rowki 2 wykonane spiralnie $ib mimosrodowo, z którymi wspólpracuja dzwignie'3 .poprzez wysta¬ jace czopy 4. Sprezone powietrze doprowadzone do przestrzeni roboczej 5, powoduje przesuw szczek stalych 6, wlslpólpraaujacych z odjpowiednio uksztal¬ towanymi ramionami dzwigien 3, które sa osadzo¬ ne na osi 7 'umoicowanej w korpylsie uchwytu 8.W przykladowyim rozwiazaniu, siilownik pneuma¬ tyczny tworzy tarcza zabierakowa 9 lajczaca korpus uchwytu 8 z wrzecionem tokarki 10 i posiadajaca na powierzcnni czolowej wystajace zebra 11 w ksztalcie plytek prostokatnydh wchodzacych do wewnatrz korpusu, oraz tarcza 1 bejdaca tlokiem silownika i zaopatrzona równiez w zelbra 12, które z zefbrami 11, tworza komory rdbacze zamkniete na dbwodzie dd zewnatrz i wewnatrz korpusem uchwytu.Powietrze doprowadzone jesit ido komór roboczych 5 za posredhicltwem pierscienia 13 umocowanego do korpusu obrabiarki i posiadajacego wykonane wspólosiowo rowki 14 i 15.Elementy uszczelniajace 16 lumieszczone sa w od¬ powiednich rowkach wykonanych na powierzchni czolowej tarczy zabierakowej i pierscienia.Odmiana omawianego rozwiazania konstrukcyj¬ nego polega na tym, ze _,tlok silownika tworzy jak poprzednio tarcza 1 z wykonanymi na powierzchni czolowej rowkami spiralnymi 2, oraz wprowadzona dodatkowo i polaczona z nia poprzez zebra 17 -i sruby/-18; tarcza pierscieniowa 19. Natomiast w korpusie uchwytu 8 wykonane sa odpowiednie roiwfki, w które jednoczesnie z tlokiem, wkladane sa zebra 20, wzgledem których po doprowadzeniu przez otwory w korpusie powietrza pod cisnieniem P do utworzonych w ten sposób komór roboczych, tlok silownika moze wykonywac ruch wahadlowy.Ruch tloka przekazywany jest na szczeki uchwytu w sposób omówiony poprzednio.I PL PL