Pierwszenstwo 02.02.1972 (P. 153224) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.04.1975 74838 KI. 42b,12/03 MKP GOlb 7/02 "czytelni* Twórca wynalazku: Janusz Proce Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralne Biuro Techniczne Prze¬ myslu Papierniczego, Lódz (Polska) Sposób ultradzwiekowego pomiaru grubosci zeliwnych plaszczy cylindrów Przedmiotem wynalazku jest sposób ultradzwie¬ kowego pomiaru grubosci zeliwnych plaszczy cy¬ lindrów, zwlaszcza jednostronnie dostepnych pla¬ szczy cylindrów suszacych maszyn papierniczych.Cylindry suszace maszyn papierniczych czynnych w produkcji podlegaja okresowym badaniom, mie¬ dzy innymi badana jest grubosc plaszczy tych cy¬ lindrów.Ze wzgledu na brak dostepu do wewnetrznej po¬ wierzchni plaszcza cylindra, pomiar grubosci tego plaszcza przyrzadami mechanicznymi jest trudny lub nieraz niemozliwy do wykonania.Znany sposób ultradzwiekowego pomiaru gru¬ bosci jednostronnie dostepnych przedmiotów meta¬ lowych wymaga uprzedniego skalowania uzytego do tego celu defektoskopu ultradzwiekowego wedlug wzorcowej próbki wykonanej z tego samego mate¬ rialu co mierzony przedmiot. Szczególnie jest to potrzebne przy pomiarze grubosci przedmiotów ze¬ liwnych, gdyz struktura zeliwa jak wielkosc ziarn, rozlozenie grafitu, mikroporowatosc jest bardzo róznorodna i wywiera znaczny wplyw na predkosc rozchodzenia sie fal ultradzwiekowych w badanym materiale.Zeliwne plaszcze cylindrów suszacych czynnych maszyn papierniczych zostaly wykonane przez róz¬ ne odlewnie i w róznych okresach czasu, wiec ma¬ ja zeliwo o nieznanych charakterystykach, takze akustycznych, a uzyskanie próbek wzorcowych, w. 10 15 20 zasadzie dla kazdego plaszcza oddzielnie, jest obe¬ cnie niemozliwe.Bez próbek wzorcowych i dostepu do obu po¬ wierzchni zeliwnego plaszcza cylindra, wykonanie pomiaru grubosci wedlug znanego sposobu ultra¬ dzwiekowego pomiaru jest niewykonalne.Zgodnie z wynalazkiem, ultradzwiekowy pomiar grubosci zeliwnego plaszcza cylindra suszacego mozna wykonac w ten sposób, ze najpierw wyko¬ nuje sie pomiar glówny grubosci za pomoca de¬ fektoskopu ultradzwiekowego, a nastepnie celem otrzymania rzeczywistej grubosci plaszcza wynik pomiaru glównego koryguje sie za pomoca dwóch rodzajów pomocniczych pomiarów tego samego pla¬ szcza.Pomiar glówny wykonuje sie na zewnetrznej do¬ stepnej powierzchni plaszcza w czesci roboczej cy¬ lindra za pomoca dowolnego defektoskopu ultra¬ dzwiekowego, wyposazonego w glowice ultradzwie¬ kowa o niskiej czestotliwosci. Glowice sprzega sie z plaszczem za pomoca cieczy pomiarowej, przykla¬ dajac glowice w okreslonych punktach do powierz¬ chni plaszcza.Wyniki pomiaru glównego nie moga byc zgodne z rzeczywista gruboscia mierzonego plaszcza, lecz sa tylko proporcjonalne do niej, gdyz uzyty do te¬ go pomiaru defektoskop ultradzwiekowy nie byl odpowiednio skalowany z powodu braku próbki wzorcowej. Stosunek grubosci rzeczywistej plaszcza do grubosci otrzymanej w pomiarze glównym mo- 74 8383 74 838 4 zna znalezc wedlug wynalazku za pomoca pomo¬ cniczych pomiarów grubosci tego samego plaszcza, a korekte wyników pomiaru glównego przeprowa¬ dza sie za pomoca wspólczynnika przeliczeniowego a.Pomocnicze pomiary grubosci gi i gfe wykonuje sie na dostepnej z obu stron czesci plaszcza wy¬ stajacej poza dennice cylindra. Oba pomiary po¬ mocnicze wykonuje sie w tych samych punktach na obwodzie cylindra. Pomiar pomocniczy gi wy¬ konuje sie dowolnym przyrzadem pomiarowym, zas pomiar pomocniczy g2 wykonuje sie tym sa¬ mym defektoskopem ultradzwiekowym i tak samo skalowany111 iaki stosowano do pomiaru glównego.Wspólczynnik przeliczeniowy a ustala sie na pod¬ stawie wyników pomiarów pomocniczych gi i g2 w nastepujacy sposób: ¦ grubosc gi plaszcza na krawedzi zmierzona przyrzadem pomiarowym grubosc g2 plaszcza na krawedzi zmierzona defektoskopem ultradzwiekowym Nastepnie celem obliczenia rzeczywistej grubosci mierzonego plaszcza w pasie roboczym cylindra, wyniki pomiaru glównego mnozy sie przez ustalony powyzej wspólczynnik przeliczeniowy a.Pomiar, wedlug wynalazku, grubosci zeliwnych plaszczy cylindrów suszacych zapewnia dobra do¬ kladnosc i latwosc odczytu.Podany ponizej przyklad zastosowania ilustruje dokladnosc pomiarów grubosci wykonanych sposo¬ bem wedlug wynalazku.Przyklad 1. Pomiar grubosci zeliwnego pla¬ szcza cylindra suszacego maszyny papierniczej wy¬ konany za pomoca defektoskopu ultradzwiekowego typu Dl—12. przyjety zakres pomiarowy podstawy czasu 100 mm sredni wynik glównego pomiaru grubosci plaszcza na czesci roboczej cylindra, wedlug odczytu na ekranie defektosko¬ pu ultradzwiekowego 19,8 mm grubosc plaszcza mierzona na jego czesci poza dennica cylindra za pomoca suw¬ miarki — pomiar pomocniczy gi 20,0 mm grubosc plaszcza mierzona defektoskopem ultradzwiekowym na jego czesci poza dennica cylindra — pomiar pomocniczy g2 24,0 mm wspólczynnik przeliczeniowy = 20 : 24 0,833 srednia grubosc plaszcza na odcinku ro¬ boczym cylindra po skorygowaniu wyni¬ ków pomiaru glównego przez wspólczyn¬ nik przeliczeniowy 16,5 mm srednia grubosc plaszcza na odcinku ro- 10 15 20 25 35 40 45 50 55 bocznym cylindra mierzona suwmiarka w specjalnie wywierconych otworach w plaszczu — pomiar kontrolny 17,0 mm róznica wyników pomiaru wedlug wyna¬ lazku a pomiarem kontrolnym - 2,9 °/o Zestawienie porównawcze pomiarów wykonanych w tych samych punktach plaszcza Numer pomiaru 1 2 3 4 1 5 6 i 7 8 9 | 10 Grubosc plaszcza po skorygowaniu, zmie¬ rzona defektoskopem ultradzwiekowym 19,2 19,2 16,7 16,7 15,8 17,5 16,7 14,2 15,0 14,2 Grubosc plaszcza w otworach kon¬ trolnych, zmierzo¬ na suwmiarka 19,6 19,1 17 17,1 169 17,2 17,1 15,4 15,7 14,9 PL PL