Pierwszenstwo: 27.01.1972 (P. 153131) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 74798 KI. 42k,20 MKP GOlm 19/00 Twórca wynalazku: Jan Zabrodzki Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Urzadzenie do kontroli sprawnosci obiektów metoda wyznaczania obszarów sprawnosci Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do kon¬ troli sprawnosci obiektów metoda wyznaczania ob¬ szarów sprawnosci.Wartosci cech mierzalnych, charakteryzujacych obiekt z reguly odbiegaja od wartosci nominalnych ustalonych w czasie projektowania obiektu, ze wzgledu na nieuniknione rozrzuty wartosci para¬ metrów elementów i materialów oraz rózne warun¬ ki eksploatacyjne. Stad w czasie projektowania obiektu okresla sie takze dopuszczalne zakresy, w których powinny zawierac sie wartosci cech cha¬ rakteryzujacych obiekt, ze jezeli aktualne wartosci cech zawieraja sie w odpowiednich zakresach to obiekt jest sprawny, czyli jest zdolny do spelniania swych funkcji, badz je spelnia; usitala sie równiez takie dopuszczalne granice zmian parametrów obiek¬ tu, ze jezeli aktualne wartosci parametrów zawie¬ raja sie w nich, to obiekt jest sprawny. W zwiazku z tym powstaje problem budowy urzadzen, które pozwolilyby stwierdzic, czy dla wartosci parame¬ trów zawartych w dopuszczalnych przedzialach ich zmian, wartosci cech charakteryzujacych obiekt za¬ wieraja sie w zakresach dopuszczalnych czy tez nie.Znane urzadzenia do kontroli sprawnosci obiek¬ tów zawieraja uklad symulatora zmian wartosci pa¬ rametrów, na wyjsciach którego pojawiaja sie auto¬ matycznie kolejne wartosci poszczególnych paranie-' trów z ustalonych z góry dopuszczalnych przedzia¬ lów ich zmian, przy czym wyjscia ukladu symulato¬ ra ipolaczone sa z tymi punktami badanego ukladu, 10 15 20 25 30 w których dany parametr oddzialuje w trakcie rzeczywistej eksploatacji ukladu.W wyniku kontroli obiektów za pomoca znanych urzadzen do kontroli sprawnosci obiektów uzysku¬ je sie jedynie informacje o przedzialów zmian parametrów, cechy charaktery¬ zujace obiekt sipelniaja narzucone im wymagania* Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia dq kontroli sprawnosci obiektów, które w wyniku prze¬ prowadzonej kontroli pozwalaloby uzyskac wieksza ilosc informacji o badanym obiekcie niz zinane do- tyehczas urzadzenia.Cel ten zostal zrealizowany przez opracowanie urzadzenia do kontrolowania sprawnosci obiektów, zawierajacego znane uklady do kontroli cech mie¬ rzalnych obiektów charakteryzujacego sie tym, ze uklad do wyznaczania obszaru sprawnosci stano¬ wiacy integralna albo wymienna czesc itego urza¬ dzenia swoimi wejsciami -jest polaczony z obiek¬ tem badanym, zas wyjscia tego ukladu oraz wyj¬ scia ukladu do zadawania przedzialów zmian para¬ metrów obiektu polaczone sa z wejsciami ukladu porównujacego, w postaci korzystnie oscyloskopu; badz monitora graficznego, umozliwiajacego usta¬ lenie relacji pomiedzy obsizarem sprawnosci a obsza¬ rem wyznaczonym przez przedzialy zmian parame-. trów obiektu badanego.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze pozwala uzyskac wiecej informacji o kontrolowa¬ nym obiekcie niz znane urzadzenia i stad jest bar-, dziej uniwersalne. Urzadzenie wedlug wynalazku 747983 74798 4 jest stosowane zarówno w czasie badan prototypu obiektu, w czasie kontroli wyprodukowanych obiek¬ tów jak i w czasie eksploatacji obiektów. Na eta-i pie badania prototypu obiektu wyniki uzyskane za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku umozliwiaja! skorygowanie zalozen konstrukcyjnych i wybór op¬ tymalnego z punktu widzenia niezawodnosci obiek¬ tu punktu pracy. Szczególnie korzystne jest wyko¬ rzystywanie urzadzenia wedlug wynalazku do prze-, prowadzania okresowych (profilaktycznych) kontro¬ li obiektów, poniewaz dzieki mozliwosci porówna¬ nia aktualnego obszaru sprawnosci obiektu z obsza¬ rem wyznaczonym przez zalozone przedzialy zmien¬ nosci parametrów mozna okreslic istniejacy zapas niezawodnosci obiektu, a wiec mozna stwierdzic, czy kontrolowany obiekt wymaga juz przeprowa-j dzenia remontu badz wymiany w przypadku gdy zapas niezawodnosci jest mniejszy od przewidywa¬ nych zmian wartosci parametrów.Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym wyjscia ukladu do wyznaczaniia obszaru sprawnos¬ ci 2, którego wejscia sa polaczone z kontrolowanym obiektem 1, oraz wyjscia ukladu do zadawania przedzialów zmian dwóch wybranych parametrów 3 sa dolaczane na przemian do wejsc oscyloskopu 4 tak, ze na ekranie oscyloskopu wyswietlane sa jednoczesnie obszar sprawnosci i prostokat wyzna¬ czony przez przedzialy zmian parametrów, co umoz¬ liwia ustalenie relacji miedzy nimi.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest na¬ stepujace: z pomoca ukladu do wyznaczania obsza¬ rów sprawnosci 2 wyznacza sie obszar sprawnosci 15 20 25 39 kontrolowanego obiektu 1, a wiec zbiór wszysitkich mozliwych kombinacji wartosci wybranych parame¬ trów kontrolowanego obiektu 1, dla których wybra¬ ne cechy mierzalne charakteryzujace kontrolowany obiekt 1 zawieraja sie w dopuszczalnych zakresach zmian, a wiec dla których kontrolowany obiekt 1 jest sprawny. Uzyskany obszar sprawnosci jest po¬ równywany przez uklad porównujacy 4 z obszarem wyznaczonym przez zalozone przedzialy zmian wy¬ branych parametrów kontrolowanego obiektu 1, uzyskanym z pomoca ukladu do zadawania prze¬ dzialów zmian parametrów obiektu.Jezeli obszar wyznaczony przez przedzialy zmian parametrów kontrolowanego obiektu 1 zawiera sie w obszarze sprawnosci, to kontrolowany obiekt jest sprawny. PL PL