Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 74583 KI. 42e,37 MKP GOlf 23/24 CZYTELNIA Urzedu PcrtentoiYego Twórcy wynalazku: Jerzy Dulacz, Jerzy Paprocki Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Elektromontazo- we Przemyslu Weglowego „El- mont", Chorzów Batory (Polska) Czujnik sygnalizujacy obecnosc wegla w zbiorniku Przedmiotem wymalazku jesit czujnik sygnalizu¬ jacy obecnosc wegla w zbiorniku.Znane sa przekazniki sluzace do kontroli napel¬ niania w rozmaitych poziomach zbiorników ciecza lub materialami sypkimi. Jednym z nich jest prze¬ kaznik pojemnosciowy typu PP1. Jest on pomysla¬ ny jako urzadzenie pracujace na prad zmienny.Elementy tego przekaznika sa umieszczone w og- nioszczeJnej obudowie, skladajacej sie z komory glównej oraz komory przylaczonej wraz z wpustem kablowym.Wewnatrz komory glównej zamocowany jest na zalanej plycie montazowej transformator zasilajacy uklad elektroniczny na obwodach drukowanych, wykonany w postaci zestawu wtykowego, przekaz¬ nik wykonawczy oraz listwa zaciskowa. Z komory glównej, wyprowadzona jest poprzez izolator prze¬ pustowy, iskrobezpieczina sonda pomiarowa, pod¬ wieszona na dwóch ogniwach lancucha i specjal¬ nym bezpieczniku mechanicznym. Zasada jego dzialania polega na tym, ze obwód sondy pomiaro¬ wej jest polaczony równolegle z jednym z ramion mostka pomiarowego, zasilanego zmiennym napie¬ ciem sinusoidalnym, wytworzonym przez generator w ukladzie Clappe.W wyniku wzrostu pojemnosci sondy wzgledem ziemi powyzej progu zadzialania, w przekatnej mostka powstaje napiecie nierównowagi, które po wstepnym wzmocnieniu i wyprostowaniu, powodu¬ je wystepowanie wzmacniacza pradu stalego i za- 15 20 25 30 2 dzialanie przekaznika na jego wyjsciu. Styki tego przekaznika podaja napiecie na cewke przekaznika wykonawczego. Przekaznik ten z uwagi na to, ze jest zbudowany na prad zmienny, dziala równiez na pojemnosc kabla dolaczonego do elektrody, na sku¬ tek czego nawet po opróznieniu zbiornika przekaz¬ nik wskazuje jeszcze obecnosc wegla w zbiorniku zwlaszcza przy duzym odstepie czujnika od urza¬ dzen wskazujacych. Przekaznik ten ma duzy wspól¬ czynnik odpadów, oraz jest zbudowany na napiecie 24 V 42 V, co zmusza do stosowania transformato¬ rów obnizajacych napiecie i wreszcie nie ma roz¬ wiazania elektrody.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, a zwlaszcza wyeliminowanie zagrozenia po¬ razenia pracujacych ludzi, oraz unikniecie podawa¬ nia falszywych wyników. Aby osiagnac ten cel opracowano urzadzenie pracujace w ukladzie pradu stalego oraz umozliwiajace ustawienie oporu na 10 V, co jesit zabezpieczeniem ludzi pracujacych przed porazeniem. Urzadzenie wedlug wynalazku rozwiazuje to zagadnienie.Istota wynalazku polega na tym, ze czlon pomia¬ rowy wykonany na dwu tranzystorach zasilanych z transformatora, sklada sie z tarczy, na której za¬ mocowany jest izolator, przy czym na izolatorze zawieszona jesit poprzez zlaczke linka zakonczona stalowa rura, a na oslonie izolatora przymocowana jest rozgalezna puszka z listwa zaciskowa, w której zacisku zamocowano przewód biegnacy od rejestra- 74583 i3 tora oraz przewód wysokiego napiecia polaczony ze zlaczka.Zaleta czujnika wedlug wynalazku jest przede wszystkim to, ze dzieki zastosowaniu ukladu filtra¬ cji prad zmienny, zmienia sie w prad staly, a za tern pojemnosc kabla laczacego czujnik zbiornika, z urzadzeniem wskazujacym, nie 'wplywa na uklad pomiarowy. Dzieki zastosowaniu oporników filtra¬ cji napiecia, napiecie to waha sie tylko w granicach od 0—10 V, a zatym gwarantuje w 100% zabezpie¬ czenie przed porazeniem. Zmniejszony zostaje rów¬ niez wspólczynnik odpadu.Czujnik sygnalizujacy obecnosc wegla w zbiorni¬ ku wedlug wynalazku ijesit uwidoczniony na rysun¬ ku, na którym na fig. 1 przedstawiony jest przekrój przez czujnik, a na fig. 2 schemat ideowy ukladu polaczen urzadzenia. Uwiidoczniony na fig. 1 czuj¬ nik zawieszony wewnatrz zbiornika, sklada sie z przykrywajacej otwór zbiornika dla wyjmowania czujnika tarczy 1, z uchami 2 i przewleczona przez nie sruba 3, na której przymocowana jest jednym koncem linka 4, na której drugim koncu zawieszo¬ ny jest przy pomocy uchwytu 5, dospawanego do nakretki 6 na oslonie 7 izolator 8.Na izolatorze 8, zawieszona jest przy pomocy li¬ nowej zlaczki 9 ocynkowana stalowa linka 10 za¬ konczona stalowa rura 11 zalana olowiem. Na oslonie 7 izolatora 8 przymocowana jest rozgalez- na puszka 12 dwuwylotowa z zaciskowa listwa 13, do której jednego zacisku zamocowany jest oporo¬ wy przewód 14 prowadzacy od puszki 12 do reje¬ stratora 15 a w drugim zacisku jest zamocowany przewód 16 wysokiego napiecia, którego drugi ko¬ niec zamocowany jest do linowej zlaczki 9. 74583 4 Dzialanie czujnika sygnalizujacego obecnosc we¬ gla w zbiorniku polega na tym, ze po zawieszeniu go w zbiorniku i sypaniu wegla powstaje przeplyw pradu, który po ustawieniu opornika R2 na opor- 5 nosc w zaleznosci od gatunku wegla, odklada jakies napiecie np. 1 V. Wtedy opornik 1^ ustawia sie na równa lub mniejsza opornosc, tak by tranzystor T1 nie przewodzil pradu. Z chwila zrównania sie tych dwu napiec w bazie tranzystora Tl9 nastepuje prze-4 io plyw pradu przez tranzystor T^ Jezeli prad zacznie przeplywac to na oporniku R3, wystapi spadek na¬ piecia, który spowoduje wprowadzenie tranzystora T2 w stan przewodzenia, co z kolei uruchomi prze¬ kazniki MT6 zapalajac lampke (przy kilku czujni- j5 kach lampke odpowiedniego poziomu). 20 PL PL