Weidluig niemieckiego patentu 287250 bezposrednie chlorowcowanie, a zwlaszcza bromowanie antantnoiniu wymaga specjal¬ nych warunków (ogrzewanie w zamknietej rurze do 270 — 280° pnzy nadmiarze bro- mjuj, przyczem otrzymuje sie metny barw¬ nik bruinatno-czerwony o barwie nie nada- jajcej sie do techniiczneigo uzytku,.Wedlug wynalazku stwierdzono, ze moz¬ na otrzymac barwniki o wielkiej wartosci technicznej, \barwiace w zakresie od bar¬ wy pomaranczowej do czerwonej, przyczein warunki wprowadzania chlorowców (chlo¬ ru lub bromu, albo chloru i bromu) w drobi¬ ne antantronu moga byc znacizinie dogod¬ niejsze niz wedlug wfslkazanego patentu, Reajkcja odpowiednia odlbywa isie przy znacznie nizszej temperaturze i w obecno¬ sci stosownego rozpuszczalnika o charak¬ terze organicznym lub nieorganicznym, oraz z dodatkiem stosownego przenosnika jak jod, pieciochlorek antymonu, chlorek zelaza, trójchlorek jodu ii l. d.Chlorowcowanie odbywa sie pod wply¬ wem samego chloru i bromu alibo po dzia¬ laniem takich zwiazków, które w czasie re¬ akcji \wydzielaja chlor i brom; wiec np. chlorek swlfuryIowy, pieciochlorek antymo-nu, chlorki siarki, lub podchlorki w obec¬ nosci jakiegos kwasu nieorganicznego, albo chlorany w obecnosci kwaisu solnego, wodo¬ rotlenków bromu i chloru, dwutlenku wodo¬ ru i' t. dl Jako nieorganiczne rozpuszczalniki mo¬ ga sluzyc: silnie stezany kwas siarkowy, oleum kiwas cMoro-suifonowy, chlorek stdfiuirylawy i tlonylowy, chlorki siarki i t. d., natomiast organicz- netmi rozpuszczalnikami moga byc takze zwiazki, które w danych warun¬ kach reakcji nie sa] wrazliwe na dzialanie zwiazków chlorowcowych, wiec np. chlo¬ rowcowane lub azotowane weglowodory a- roimatyczne.Jako rozpuszczalnik moze takze sluzyc sam chjbrci(wljec o ile jest w nadmiarze; np. bramowanie antantronu udaje feie bardzo dobrze, jezeli nadmiar bromu dziala na drobno rozidzielony antantron, przyczem bram maze \byc uzyty w stanie cieklym lub w postaci pary.Dcitychczasowe próby wykazaly, ze naj¬ cenniejsze produkty otrzymuje sie prowa- dzajc proces w ten sposób, ze w drobine an- tatronu wchodzily w przyblizeniu dwie oslony chlorowca.Barwniki otrzymane nowym sposobem maja w slanie suchym postac 'proszków o barwie zóltej, pomarancziowej do czerwo¬ nej, sa trudno rozpuszczalne w rozpuszczal¬ nikach organicznych o wysokiej tempera-' turtze wrzenia, natomiast latwo sie rozpu¬ szczaja w sftezonym kwasie siarkowym przy¬ bierajac blyszczaca barwe zielona; z alka¬ licznym podsiarczynem daja barwnik fiole¬ towy, który nadaje roslinnym wlóknom barwe zólto-pomaranczowa db czerwonej, pnzyczem barwy te isa bardzo zywe i trwa¬ le, (tak ze przewyzszaja pod tym wzgledem tfiszystkie barwniki znane.Przyklad 1;. ii czesc anitantronu roz¬ puszcza sie w 20 czesciach nitnobenzolu, lub w innym sitosowniej^zytm rozpuszctzal- niklu organicznym, np. w silnie nachloro- wanym benzolu. Potem dodaje sie 3 czesci bromu i mieszajac ognze- wa do 160P tak dlugo, az przestanie sie wydzielac !kwa|s hroimowodorowy. W ce¬ lu zakonczenia reakcji ogrzewa sie krótko az do zagotowania. Po ochlodzeniu cdfil- trowuje sie wydzielony barwnik, wyplókuje s;ie uzytym rozpuszczalnikiem i spirytusem, a potem suszy; otrzymany barwnik jest blysizczacym czerwonym proszkiem, rozpu¬ szczalnym w stezonym kwasie siarkowym, w którym przybiera blyszczaca barwe zie¬ lona. W kadzi! ma lbarwe fioletowa i zabar¬ wia roslinne wlókna bardzo równomiernie, przyczem wlókna te przy rozwieszeniu lub namydlanilu zmieniaja barwe na pomaran¬ czowa, odznaczajaca sie polyskiem i piek¬ noscia.Przyklad 2. 3 czesci antantronu roz¬ puszcza sie w okdlo 100 czesciach kwasu siarkowego 66° Be, potem dodaje sie 0,1 czesc jodu i 3—6 czesci bromu, poczem o- grzewa isie ten roztwór przez kilka godzin do okolo 30—100°. Po ukonczonej reakcji zlewa sie Wszystko na lód, filtruje i wypló- kuje oddzielony barwnik, przyczem ewen¬ tualnie usuwa isie zwyklym sposobem przy¬ czepiony brom. Otrzymany barwnik ma wlasnosci analogiczne j ak barwnik poprzed¬ niego przykladu.Przyklad 3. 1 czesc antantronu rozpu¬ szcza sie w okolo 30 czesciach trójchlorku benzolu, lub w innym stosownym rozpu¬ szczalniku organicznym, poczem ogrzewa sie miei&zanine do okolo 160° i wprowadza w nia prad chloru. Zólta barwa antantronu przemienia sie w czasie reakcji na poma¬ ranczowa i gdy jej intensywnosc przestaje wzrastac to znaczy, ze reakcja jest ukon¬ czona. Wtedy chlodzi sie produkt, odfiltro- wuje pozostalosc, która sie potem plócze trójchlorkiem benzolu i nastepnie spirytu- isem, a wreszcie suszy. Otrzymany barwnik jest pomaranczowo-czerwonym proszkiem, który rozpuszczony w Istezonym kwasie siatfkbwym ma barwe czysto zielona. Kadz — 2 —jest fioletowa i zabarwia roslinne wlókna w tym samym tonie, który po rozwieszeniu lub namydleniu wlókien (przechodzi w kolor zólto-ipomaranczowy* Przyklad 4. Do zawiesiny 1 czesci antantronu w okolo 25 czesciach chlorku sfulfurylowego, ogrzanego do okolo 60°, Wpnowadza sSe prad chloru, naijlepiej w o- becnosci stosownego przenosnika np. 0,1 czesci jodu. Pierwotna zólta barwa antan- tromi zamienia sie na pomaranczowa. Gdy intensywnosc pomaranczowego zabarwienia przestaje wzrastac, to cala mase oziebia sie, przesacza a pozostalosc jpldcze sie i suszy.Otrzymany produkt ma podobne wlasnosci jak barwnik opisany w poprzednim przy¬ kladzie.Jezeli sie r*oizpuisc8 antantron w kwasie chlor©sulfonowym, doda nieco jodu i prze¬ prowadza chlor przy ogrzaniu do tempera¬ tury nie przewyzszajacej 15° to otrzymuje sie taki sam wynik. PL PL PL