Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28. 02. 1975 74151 KI. 42r2,23/27 MKP G05d 23/27 Twórcy wynalazku: Andrzej Budzynowski, Leonard Wyjadlowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Wytwórnia Sprzetu Medycznego, Elektrotechnicznego i Pokrew¬ nych Zawodów Spóldzielnia Pracy „Elektron", Kraków (Polska) Uklad regulacyjny w tranzystorowym regulatorze temperatur Przedmiotem wynalazku jest uklad regulacyjny w tranzystorowym regulatorze temperatur do zdal¬ nego odbioru sygnalów promieniowania cieplnego w trudnych warunkach przemyslowych, zastosowa¬ ny w ukladach pomiarowo-sygnalizacyjnyeh oraz automatycznego sterowania temperaturami proce¬ sów cieplnych zwlaszcza metalurgicznych.W znanych dotychczas urzadzeniach kontrolno- pomiarowych wyposazonych we wskazówke z ekra¬ nem, prz2znaczo.nych do sygnalizowania, wychylen nastawionej temperatury, stasuje sie uklad kontro¬ lujacy i korygujacy dzialanie elementów grzew¬ czych przez ich odciecie od zródla pradu elektrycz¬ nego co nastepuje na skutek strumienia swiatla padajacego ze zródla swiatla poprzez soczewke skupiajaca do fotopólprzewodnika, a wystepujaca wówczas zmiana natezenia pradu powoduje uru¬ chomienie przekaznika elektromagnetycznego wy¬ wolujacego zmiany w dzialaniu elementów grzew¬ czych.Tego rodzaju regulatory temperatur charaktery¬ zuja sie klasa dokladnosci w granicach okolo 3% a wiec sa to uklady malo precyzyjne. Uklad taki znany na przyklad z konstrukcji regulatora typu „Transistral" firmy Ether Ltd., albo z polskiego patentu nr 45383 w miare stosunkowo krótkiego stosowania w normalnych warunkach przemyslo¬ wych traci stopniowo sprawnosc, pogarszajac uzy¬ tecznosc aparatu az do calkowitego zaniku jego dzialania. Jak stwierdzono — nastepuje to na sku- 10 15 20 25 30 tek obnizenia intensywnosci swiatla Wywolanego przez zaciemnienie banki zarówki na jej wewnetrz¬ nej powierzchni czasteczkami emanowanymi z ja¬ rzacego sie wlókna.Dla przedluzenia zywotnosci urzadzenia stosuje sie odpowiednio przystosowane soczewki skupiajace, które jako niezbedne w dotychczasowych ukladach sa wmontowane pomiedzy zródlo swiatla tj. za¬ rówke oraz fotopólprzewodnik, jednak soczewki te stanowia uciazliwy element w tych ukladach, kosz¬ towny w wytwarzaniu i utrudniajacy prace monta¬ zowe ukladu kontrolujacego, zas stosowanie tych soczewek w niczym nie chroni calego ukladu przed istotna jego wada jaka jest zanik intensywnosci swiatla wystepujacy wewnatrz zródla swiatla.Postawione zostalo zadanie techniczne opracowa¬ nia ukladu regulacyjnego swietlnego, któryby za¬ pewnil dlugotrwale i precyzyjne dzialanie przy¬ rzadów tranzystorowych, sterujacych procesami cieplnymi w mozliwie waskim zakresie tolerancji uchybienia zadanej temperatury pobudzajacej dzia¬ lanie ukladu — mozliwie w granicy l°/o doklad¬ nosci.Zadanie to nalezalo rozwazyc co do wlasciwosci ukladu zarówka — soczewka — fotodioda, co do intensywnosci swiatla z zarówki i jej zywotnosci, co do wplywu ruchu przyslony i jej ksztaltu na czulosc ukladu oraz na róznice temperatur.Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku z cal¬ kowitym usunieciem soczewki z ukladu, z obnize- 7415174151 niem natezenia pradu likwidujacym wade zaciem¬ niania balonika zarówki i niepomiernie przedluza¬ jacym jej zywotnosc, z odpowiednim kolowym uksztaltowaniem krawedzi przyslony odcinajacej swiatlo przed fotokomórka i w ten sposób zostaly zlikwidowane wszystkie wady znanych dotychczas regulatorów a dokladnosc ich dzialania z ukladem wedlug wynalazku polepszona zostala do okolo 1% tj. do poziomu najczulszych obecnie regulatorów generatorowych.Uklad regulacyjny wedlug wynalazku jest uwi¬ doczniony w przykladowym rozwiazaniu na rysun¬ ku, na którym fig. 1 — przedstawia uklad w wi¬ doku z boku, fig. 2 — uklad w widoku z góry, fig. 3 — powloke na zarówce ukladu w widoku z boku, fig. 4 — ekran w widoku z przodu, fig. 5 — przyslone w widoku z góry, fig. 5 — schemat ukla¬ du w widoku z góry.Uklad regulacyjny wedlug wynalazku sklada sie z zarówki na przyklad z wlóknem wolframowym, z detektora — stanowiacego fotodiode na przyklad germanowa, oraz przyslony zamocowanej na wska¬ zówce miernika pradu. Wlaczenie i wylaczenie urzadzenia grzejnego w odpowiednich zadanych temperaturach odbywa sie za pomoca przekaznika sterowanego fotodioda. Balonik zarówki jest w zna¬ ny sposób powlekany lakierem. W tej powloce zarówki 1 jest pozostawione pole 2 o powierzchni kolowej, ustawione w ten sposób zeby kierunek osi spirali zarówki byl zgodny z kierunkiem de¬ tektora i przechodzil przez srodek przezroczystego pola 2.Uklad regulacyjny sklada sie ze zródla swiatla, którym jest zarówka 1 pokryta zewnetrzna powlo¬ ka, zarzona obnizonym napieciem pradu elektrycz¬ nego, osadzona na wskazówce nastawczej 4 zada¬ nej temperatury, na której w osi strumienia swia¬ tla jest przymocowany fótopólprzewodnik 3 w nie¬ znacznej odleglosci odpowiedniej do natezenia swiatla zarówki 1 Jednak nie wiekszej niz dwu- .krotna grubosc przyslony 6.Na osi ustroju magnetoelektryezhego jest zawie¬ szona obrotowo wskazówka 5 z przymocowana do 5 niej przyslona 6 z wykrojem 7, którego krawedz odcinajaca swiatlo na profil kolowy o promieniu nie wiekszym niz podwojona wartosc promienia kolowego przezroczystego pola 2/w zarówce, zas plytka przyslony 6 jest wygieta do luku kola 10 obrotu wskazówki 5. PL PL