Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30. 05. 1973 Opis patentowy opublikowano: 15.03.1975 74134 KI. 21c, 15/02 MKP HOlt 17/00 Twórcy wynalazku: Stanislaw Berezowski, Tadeusz Gramatyka, Andrzej Ombach Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Wytwórcze Sprzetu Sie¬ ciowego „BELOS", Bielsko-Biala (Polska) Rozek ochronny Przedmiotem wynalazku jest rozek ochronny do zabezpieczenia izolatora elektroenergetycznych linii napowietrznych przed dzialaniem luku elektrycz¬ nego.Dotychczas znane rozki ochronne sa zlozone z jed- 5 nej pary lub dwóch par promieniowo zakrzywio¬ nych pretów, które maja jeden koniec zaopatrzony w rowki oraz otwór do zamocowania na lancuchu izolatorowym, natomiast drugi koniec jest zakrzy¬ wiony w kierunku promieniowym do osi izolatora 10 i posiada zakonczenie stozkowe lub pólkoliste.Wada tych rozków ochronnych jest to, ze pod¬ czas wyladowan elektrycznych nie steruja skutecz¬ nie lukiem elektrycznym. Prety rozków ochronnych sa usytuowane w duzej odleglosci od kolpaków izo- 15 latorów, na skutek tego, rozki ochronne nie moga przejac stopy palacego sie luku elektrycznego przy powstaniu przerw iskrowych. Ponadto konce pre¬ tów rozka ochronnego maja mala pojemnosc cieplna przez co, pod wplywem dzialania luku elektrycz- 20 nego upalaja sie i rozek ochronny traci swe wlas¬ nosci ochronne.Celem wynalazku jest zwiekszenie ochrony izola¬ torów elektroenergetycznych linii napowietrznych przed niszczacym dzialaniem luku elektrycznego. Do 25 osiagniecia tego celu wytyczono zadanie opracowa¬ nia konstrukcji rozka ochronnego, odpornego na dzialanie luku elektrycznego, który niezaleznie od przebiegu napiecia wyladowania elektrycznego przejmie stope palacego sie luku elektrycznego 30 2 i odrzuci na bezpieczna odleglosc od powierzchni izolatora.Zgodnie z wynalazkiem, rozwiazanie tego zagad¬ nienia, poparte wielu doswiadczeniami polega na opracowaniu konstrukcji rozka ochronnego, zlo¬ zonego z plaskiego ukladu pretów wsporczych oraz ukladu pretów sterujacych lukiem elektrycznym.Plaski uklad pretów wsporczych posiada dwa pre¬ ty zakrzywione w ksztalcie prostokatnej klamry, których konce sa skierowane w przeciwnych kie¬ runkach oraz poprzeczny pret spinajacy pod katami prostymi oba prety w polowie ich dlugosci. Pret spinajacy jest wyposazony w otwór oraz rowki do zamocowania rozka ochronnego na lancuchu izola¬ torowym.Uklad pretów sterujacych lukiem elektrycznym ma proste prety, o dlugosci 250 do 350 mm, zao¬ patrzone na jednym koncu w metalowe masy w ksztalcie kropli lub kuli o srednicy póltorej do trzykrotnie wiekszej od srednicy preta, których drugie konce sa polaczone z koncami pretów za¬ krzywionych w ksztalcie prostokatnej klamry. Ro¬ zek ochronny wedlug wynalazku, zamocowany na lancuchu izolatorowym ma plaski uklad pretów wsporczych usytuowany w plaszczyznie równoleglej do osi wzdluznej izolatora, chronionego tym roz¬ kiem, natomiast uklad pretów sterujacych lukiem elektrycznym lezy w plaszczyznach nachylonych do osi wzdluznej tego izolatora pod katem 70 do 85°.Prety plaskiego ukladu wsporczego, równolegle do 7413474134 osi wzdluznej izolatora sa usytuowane w odleglos¬ ci 10 do 40 mm od powierzchni kolpaka chronione¬ go izolatora.Odmiana rozka ochronnego wedlug wynalazku, ma plaski uklad pretów wsporczych zlozony z dwóch pretów zakrzywionych pod katem prostym, których konce sa spiete prostopadle pretem spina¬ jacym. Uklad pretów sterujacych lukiem elektrycz¬ nym jest uzalezniony od usytuowania rozka ochron¬ nego w lancuchu izolatorowym oraz od usytuowa¬ nia lancucha izolatorowego w ukladzie przewodów linii elektroenergetycznej. W zwiazku z tym, rozki ochronne posiadaja jedna pare pretów sterujacych lukiem elektrycznym ulozona w jednej plaszczyz¬ nie nachylonej do osi wzdluznej izolatora, w celu ochrony lancucha izolatorowego z jednej strony, lub dwie pary pretów sterujacych ulozonych w dwóch przecinajacych sie plaszczyznach do ochrony lancucha izolatorowego z dwóch stron, albo cztery pary pretów sterujacych, ulozonych w czte¬ rech plaszczyznach, w które sa wyposazone rozki ochronne srodkowe, przylaczone do lancucha izola¬ torowego pomiedzy dwoma szeregowo polaczonymi izolatorami do ich ochrony z dwóch stron.Na skutek zastosowania plaskiego ukladu pretów wsporczych kolpaki izolatorów sa osloniete z dwóch stron pretami zakrzywionymi pod katem prostym, które w przypadku wyladowan elektrycznych bez wzgledu na ich przebieg, przez waska szczeline, utworzona miedzy pretami i wystepem na obrzezu kolpaka izolatora, przejmuja wyladowanie elek¬ tryczne oraz spychaja w kierunku pretów steruja¬ cych lukiem elektrycznym. Dlugie prety sterujace lukiem elektrycznym odrzucaja luk elektryczny na bezpieczna odleglosc od powierzchni izolatora i sku¬ tecznie chronia jego konstrukcje od uszkodzen ter¬ micznych. Metalowe masy na koncach pretów ste¬ rujacych, dzieki duzej pojemnosci cieplnej, podczas dzialania luku elektrycznego nie rozgrzewaja sie do temperatury powodujacej ubytek masy przez spalanie materialu. W zwiazku z tym, rozki ochron¬ ne zachowuja nienaruszona konstrukcje i wlasnosci ochronne przez dlugi czas uzytkowania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunkach 1 i 2, na któ¬ rych fig. 1 przedstawia rozek ochronny zaopatrzony w cztery pary pretów sterujacych lukiem elek¬ trycznym w widoku z przodu, fig. 2 przedstawia rozek ochronny zaopatrzony w cztery pary pretów sterujacych lukiem elektrycznym w widoku.z bo¬ ku, fig. 3 przedstawia rozek ochronny zaopatrzony w dwie pary pretów sterujacych lukiem elektrycz¬ nym v/ widoku z przodu, fig. 4 przedstawia rozek ochronny zaopatrzony w dwie pary pretów steru¬ jacych lukiem elektrycznym w widoku z boku, fig. 5 przedstawia odmiane rozka ochronnego zao¬ patrzonego w dwie pary pretów sterujacych lukiem elektrycznym w widoku z przodu, fig. 6 przedsta¬ wia odmiane rozka ochronnego zaopatrzonego w dwie pary pretów sterujacych lukiem elektrycz¬ nym w widoku z boku, fig. 7 przedstawia odmiane rozka ochronnego zaopatrzonego w jedna pare pre¬ tów sterujacych lukiem elektrycznym w widoku z przodu, fig. 8 przedstawia odmiane rozka ochron¬ nego zaopatrzonego w jedna pare pretów steruja¬ cych lukiem elektrycznym w widoku z boku, fig. 9 przedstawia usytuowanie rozków ochronnych w przelotowym lancuchu izolatorowym w widoku z przodu, fig. 10 przedstawia usytuowanie rozków 5 ochronnych w tym samym przelotowym lancuchu izolatorowym w widoku z boku.Jak przedstawiono na fig. l-J-4 rozek ochronny wedlug wynalazku ma plaski uklad pretów, zlozony z dwóch pretów zakrzywionych w ksztalcie pro- io stokatnej klamry 1 oraz z poprzecznego preta spi¬ najacego 2 zaopatrzonego w otwór 3 i rowki 4 do zamocowania na lancuchu izolatorowym 8. Konce pretów zakrzywionych w ksztalcie prostokatnej klamry 1 sa polaczone z pretami sterujacymi lu- 15 kiem elektrycznym 5, wyposazonymi w metalowe masy 6.Odmiana rozka ochronnego wedlug wynalazku ma plaski uklad pretów wsporczych zlozony z dwóch pretów 7 zakrzywionych pod katem pro- 20 stym, których konce sa polaczone pretem spina¬ jacym 2, zaopatrzonym w otwór 3 i rowki 4. Do pretów 7 zakrzywionych pod katem prostym sa przylaczone prety sterujace lukiem elektrycznym 5, wyposazone w metalowe masy 6. 25 W przelotowym lancuchu izolatorowym linii elek¬ troenergetycznych najwyzszych napiec, rozek ochronny przedstawiony na fig. 1 i 2 jest usytuo¬ wany pomiedzy szeregowo polaczonymi izolatora¬ mi, natomiast rozki ochronne przsdstawione na 30 na fig. 5 i 6 sa usytuowane na górnych koncach tych lancuchów izolatorowych. W przelotowym lan¬ cuchu izolatorowym linii elektroenergetycznych wysokich napiec, rozek ochronny przedstawiony na fig. 3 i 4 jest usytuowany pomiedzy szeregowo po- 35 laczonymi izolatorami, natomiast rozki ochronne przedstawione na fig. 7 i 8 sa usytuowane na kon¬ cach tych lancuchów.Rozki ochronne wedlug wynalazku moga byc sto¬ sowane w róznym ukladzie lancuchów izolatoro- 40 wych, zlozonych z róznych izolatorów oraz stosowa¬ nych w elektroenergetycznych liniach napowietrz¬ nych o róznych napieciach roboczych. PL