Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 01.12.1975 73S91 KI. 43a5,5/14 MKP* B07c 5/14 Twórcywynalazku: Antoni Andrzej Hoffa Eugeniusz Franciszek Stachowiak Uprawniony z patentu tymczasowego: Jarocinski Zaklad Przemyslu Maszynowego Lesnictwa, Jarocin (Polska) Urzadzenie do sortowania materialów drzewnych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sortowania materialów drzewnych jak klód, pni, bali, desek itd. zwanych dalej dla uproszczenia opisu klodami, wedlug dlugosci i grubosci, przemieszczanych na wzdluz¬ nych przenosnikach. Jak wiadomo, optymalne przetarcie klód drewna w tartaku moze byc dokonane na podstawie uprzednio obliczonych sprzegów pil, szczególnie pilarek ramowych, wynikajacych z programu przetarcia. Dobrze zorganizowana ewidencja i sortowanie klód jest podstawowym warunkiem dokladnego kierowania produkcja, zabezpieczajacym mozliwosc optymalnego przetarcia klód, polepszenia wskazników pracy tartaku. W celu umozliwienia kierowania produkcja a wiec optymalnego planowania przetarcia klód, konieczne jest zatem opracowanie zautomatyzowanego systemu sortowania i ewidencji klód.W celu zmniejszenia nakladów pracy, skrócenia cyklu przygotowawczego klód do przetarcia, stosuje sie róznego rodzaju automatyczne urzadzenia do ewidencji, pomiaru miazszosci i sortowania klód wedlug dlugosci i srednicy.Znane jest urzadzenie kierujace sortowaniem klód, kopiujace dlugosc klody, które sklada sie z foto- elektrycznej zastawki osadzonej na poczatku wzdluznego sortujacego przenosnika oraz bebnowego organu sortujacego klody wedlug dlugosci. Bednowy organ sklada sie z sortowniczych tarcz osadzonych na wspólnym napedowym wale otrzymujacym naped za pomoca przekladni lancuchowej od lancuchowego kola osadzonego na wale napedowym przenosnika. Ilosc tarcz odpowiada ilosci miejsc skladowania klód. Kazda tarcza ma na obwodzie wykonany elastyczny kanal utrzymujacy wprowadzane wewnatrz tego kanalu kulki kopiujace dlugosc klody, które wspólpracuja z wylacznikiem krancowym osadzonym przesuwnie w organie sterowania zrzutnikiem klód. Kulki do kanalu wprowadzane sa sprezynujacym palcem polaczonym ze zwora elektromagnesu wspólpra¬ cujacego tylko z jedna tarcza.W momencie przenoszenia klody do miejsca ustalenia fotoelektrycznej zastawki lub innego kontrolnego Czlonu, operator oceniajac srednice klody, wciska jeden z przycisków na pulpicie odpowiadajacy miejscu skladowania klody. Gdy czolo klody przetnie strumien swietlny zastawki, przeplywajacy fotoelektryczny prad powoduje zadzialanie elektromagnesu tarczy tego miejsca skladowania klody, który powoduje wcisniecie kulki w przestrzen pomiedzy sciankami tarczy, do tego kanalu. W czasie przenoszenia klody do miejsca skladowania, zrzutu, kulka na tarczy zbliza sie do swego wylacznika i naciskajac na niego powoduje zalaczenie elektromagnesu2 73 991 zrzutnika klody. Elektromagnes powoduje zadzialanie mechanizmów zrzutnika i kloda zostaje zrzucona z przenosnika w odpowiadajace jej miejsce skladowania.Wada tego urzadzenia jest to,.ze musi miec tyle tarcz, elektromagnesów, wylaczników i przekazników ile jest przewkJzanych miejsc skladowania, co oczywiscie powoduje zwiekszenie jego gabarytów. Oprócz tego, urzadzenie to nie pozwala na sortowanie przemieszczanych klód wedlug srednic z powodu odwzorowywania tylko dlugosci klód przez kulki.Celem wynalazku jest usuniecie istniejacych niedogodnosci i wad opisanego urzadzenia. Wytyczone zadanie polega na zbudowaniu prostego urzadzenia pozwalajacego na automatyczne sortowanie klód wedlug dlugosci i srednic. Wytyczone zadanie zrealizowano w ten sposób, ze urzadzenie do sortowania klód wyposazono w napedzany walkiem napedowym przenosnika organ namiaru dlugosci przemieszczanych klód, fotoelektryczna zastawke ustawiona na poczatku przenosnika oraz w obrotowe i nieruchome tarcze ustalone prostopadle do osi walka przekazujacego obroty napedowego walka przenosnika, pomiedzy którymi to tarczami przytwierdzony .#i jest do jednej z nich stykowy palec, slizgajacy sie po przewodzacych segmentach okreslajacych przedzial dlugosci klód, osadzonych koncentrycznie na wysokosci palca na czolowej powierzchni jednej z tarcz. Druga tarcza wspólpracuje z elektromagnetycznym sprzeglem sterowanym fotoelektryczna zastawka wykrywania poczatku i konca klody. Ponadto urzadzenie zaopatrzone jest w mechanizm pomiaru srednic przemieszczanych klód polaczony poprzez przekladnie z elektromagnetycznym sprzeglem. Tarcze do których zamocowane sa stykowe palce osadzone sa na walkach mechanizmu wycofujacego tarcze w polozenie wyjsciowe.Rozwiazanie urzadzenia do sortowania klód wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta budowa, zmniejszona iloscia czesci wspólpracujacych, co niewatpliwie zwieksza niezawodnosc pracy oraz upraszcza obsluge i konserwacje. Ponadto urzadzenie to ma te zalete, ze jednoczesnie umozliwia sortowanie klód w sposób automatyczny, samoczynny wedlug dlugosci i grubosci, srednic, co zmniejsza uciazliwosc pracy pracowników obslugujacych linie sortowania.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do sortowania klód, zas fig. 2 — nieruchoma tarcze urzadzenia w widoku z przodu.Jak uwidoczniono na fig. 1 urzadzenie do sortowania klód sklada sie z mechanicznej przekladni 1 polaczonej z napedowym walkiem 2 rolkowego przenosnika 3 przemieszczajacego klody 4 przeznaczone do rozsortowania wedlug dlugosci i srednic. Przekladnia 1 zmniejsza odpowiednio predkosc obrotowa walka 2 przenosnika 3 oraz polaczona jest z walkiem 5. Na walku 5 osadzone sa elementy organu namiaru dlugosci jak slizgowe pierscienie 6 zasilania elektromagnetycznego sprzegla 7, które polaczone sa elektrycznie za posred¬ nictwem zespolu zasilajaco-sterujacego 8 z fotoelektryczna zastawka 9 ustawiona na poczatku rolkowego przenosnika 3 w celu wykrywania poczatku i konca przemieszczanej klody 4 i sterowania praca sprzegla 7.Druga polówka sprzegla 7 stanowiaca cierna tarcze 10 osadzona jest na walku 11 mechanizmu 12 wycofujacego w polozenie wyjsciowe tarcze 10 zaopatrzona w slizgowy stykowy palec 13 wspólpracujacy z nieruchoma stykowa tarcza 14, na której czolowej powierzchni osadzone sa koncentrycznie na wysokosci palca 13 przewodzace segmenty 15 okreslajace przedzial dlugosci wedlug którego rozdzielane sa klody 4. Segmenty 15 stykowej tarczy 14 polaczone sa elektrycznie ze sterowniczym pamieciowym czlonem 16 wydajacym polecenia do rozsortowania klód 4.Urzadzenie do sortowania klód wyposazone jest takze w pomiarowy mechanizm 17 okreslania srednic klód 4. Mechanizm 17 jest polaczony mechanicznie z przekladnia 18 odpowiednio zmniejszajaca predkosc obrotowa w celu dostosowania wielkosci predkosci obrotowej do wielkosci srednicy klody 4. Na walku 19 przekladni 18 sa osadzone slizgowe pierscienie 20 zasilania elektromagnetycznego sprzegla 21, które polaczone jest elektrycz¬ nie z zasilajaco-sterujacym zespolem 8. Druga polówka sprzegla 21 stanowiaca cierna tarcze 22 jest osadzona na walku 2S mechanizmu 24 wycofujacego w polozenie wyjsciowe tarcze 22 zaopatrzona w slizgowy stykowy palec 25 wspólpracujacy z nieruchoma stykowa tarcza 26, na której czolowej powierzchni osadzone sa koncentrycznie na wysokosci palca 25 przewodzace segmenty 27 okreslajace przedzial srednic klód 4 (uwidocznione na fig. 2), których ilosc jest dowolna i odpowiada ilosci przedzialów, srednic klód 4. Segmenty 27 stykowej tarczy 26 polaczone sa elektrycznie ze sterowniczym pamieciowym czlonem 16 wydajacym polecenia do rozsortowania klód 4. Oprócz tego, w powierzchniach czolowych nieruchomych tarcz 14 i 26 koncentrycznie i w pewnej odleglosci od konców segmentów 15 i 27 osadzone sa kulki 29 wspólpracujace ze sprezynowymi kulkowymi zatrzaskami 30 i 31 ustalajacymi w wybranych polozeniach obrotowe tarcze 10 i 22. Slizgowe stykowe palce 13 i 25 polaczone sa poprzez czlon 16 elektrycznie ze sterowniczym czlonem 28 powodujacym zadzialanie elektromagnetycznych mechanizmów zrzutników klód 4 ustalonych na calej dlugosci linii sortujacego przenosni¬ ka w miejscach skladowania.Dzialanie urzadzenia do sortowania klód wedlug wynalazku jest nastepujace. Po zalaczeniu do pracy linii sortowania, zostaje wprawiona w ruch mechaniczna przekladnia 1 za posrednictwem napedowego walka 273991 3 rolkowego przenosnika 3. W momencie przeciecia strumienia swietlnego fbtoelektrycznej zastawki 9 czolem przemieszczanej klody 4, zespól 8 powoduje za posrednictwem slizgowych pierscieni 6 zasilenie elektromagne¬ tycznego sprzegla 7 osadzonego na walku 5. To powoduje zlaczenie sie ciernej tarczy 10 sprzegla 7 organu namiaru dlugosci klody 4 i obracanie sie walka 11 z predkoscia obrotowa walka 5 przekladni 1 oraz napinanie mechanizmu 12. W tym momencie zaczyna sie takze ruch obrotowo-slizgowy stykowego palca 13 slizgajacego sie po przewodzacych segmentach 15 nieruchomej stykowej tarczy 14 namiaru dlugosci. Obrót palca 13 jest proporcjonalny do dlugosci klody 4 i jego ruch zostaje przerwany w chwili zaprzestania przeplywu pradu fotOjefektrycznego spowodowanego calkowitym przejsciem klody 4 przez zastawke 9. W ten sposób stykowy palec 13 obracajac sie, zatrzymuje sie na moment na polu przewodzacego segmentu 15 odpowiadajacego dlugosci przemieszczanej klody 4 i zostaje ustalony kulkowym zatrzaskiem 30f co spowoduje jednoczesnie zarejestrowa¬ nie tej wielkosci w sterowniczym pamieciowym czlonie 16. Równoczesnie z namiarem dlugosci przemieszczanej klody 4, odbywa sie pomiar jej srednicy pomiarowym mechanizmem 17. Pomiar srednicy wprowadzany jest poprzez przekladnie 18 na organ, którego elektromagnetyczne sprzeglo 21 zostaje zasilone z czlonu 16 za posrednictwem slizgowych pierscieni 20 osadzonych na napedowym walku 19 przekladni 18 w celu zlaczenia ciernej tarczy 22 sprzegla 21, w nastepstwie czego zostaje obrócony o pewien kat stykowy palec 25, proporcjonalnie do wielkosci srednicy. Palec ten slizga sie po przewodzacych segmentach 27 odpowiadajacych okreslonym przedzialom srednic klód 4 do momentu, gdy zostanie zakonczony pomiar srednicy mechamzmem 17 i polozenie palca zostanie ustalone zatrzaskiem 31.W tym samym momencie sterowniczy pamieciowy czlon 16 powoduje zadzialanie sterowniczego czlonu 28, który zalacza odpowiedni elektromagnetyczny mechanizm zrzutnika klody 4 ustalony w wybranym miejscu skladowania klód 4 i transportowana kloda zostaje zrzucona w to miejsce zgodnie z programem zadanym organem namiaru dlugosci i srednic klód 4.Po dokonaniu pomiaru dlugosci i srednicy klód 4, zasilajaco-sterujacy zespól 8 przerwie doplyw pradu do elektromagnetycznych sprzegiel 7 i 21, co spowoduje wycofanie powrotnymi mechanizmami 12 i 24 az do oparcia sie wystepów tarcz 10 i 22 o oporowy element, dokonanych nastaw stykowymi palcami 13 i 25. PL PL