Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.01.1975 73809 KI. 47fi,2l/02 MKP F161 21/02 CZY iLLNIA Ik-edu Patentowego f:!' i\ I - " «l Ludowej Twórcywynalazku: Tadeusz Kita, Roman Karpinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Odlewnia Zeliwa „Wegierska Górka", Przedsiebiorstwo Panstwowe, Wegierska Górka (Polska) Kielichowe zlacze elastyczne do polaczen zeliwnych rur cisnieniowych i Przedmiotem wynalazku jest kielichowe zlacze elastyczne do polaczen zeliwnych rur cisnieniowych przeznaczone do stosowania w rurach zwlaszcza duzych srednic ukladanych w terenach swiezo na¬ sypanych, górniczych i terenach ulegajacych ru¬ chom ziemnym.Znane jest kielichowe zlacze elastyczne do po¬ laczen zeliwnych rur cisnieniowych zwane zlaczem dlawnicowym, które sklada sie z kielicha rury zakonczonego kolnierzem, pierscieniowej uszczelki najczesciej o przekroju poprzecznym w ksztalcie trapezu niesymetrycznego, dlawnicy, sruJb lacza¬ cych i bosego konca rury laczonej. Przestrzen po¬ miedzy wewnetrzna scianka kielicha a zewnetrzna scianka bosego konca jury stanowi komore dla¬ wiaca i jest wypelniona elastyczna uszczelka z ma¬ terialu gumopodobnego, która jest dociskana dla¬ wikiem w ksztalcie obreczy zakonczonej wywinie¬ tym kolnierzem. Docisk dlawnicy do uszczelki a zarazem doszczelnienie polaczenia nastepuje za po¬ moca srub laczacych z nakretkami osadzonych w osiowo wywierconych otworach w kolnierzu kie¬ licha rury i kolnierzu dlawnicy na obwodzie sred¬ nicy podzialowej.Wada tego zlacza jest duzy ciezar dlawnicy w stosunku do masy kielicha spowodowany istnie¬ niem kolnierza takich samych wymiarów jak kol¬ nierz kielicha, oraz duza pracochlonnosc montazu spowodowana koniecznoscia wiercenia otworów na sruby w kolnierzu dlawnicy. 10 15 25 30 Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji zlacza do przewodu kielichowych rur cisnieniowych oszczednego pod wzgledem materialowym i praco¬ chlonnosci montazu a równoczesnie nie zawodnego w pracy i spelniajacego wymagania techniczne sta¬ wiane rurociagom.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie kielichowego zlacza elastycznego do polaczen ze¬ liwnych rur cisnieniowych którego srednica wywi¬ nietego kolnierza dlawnicy jest mniejsza od sred¬ nicy podzialowej kolnierza na kielichu rury o co najmniej srednice wierconego otworu w kolnierzu kielicha rury na sruby laczace. Zewnetrzna czolo¬ wa powierzchnia kolnierza 'dlawnicy jest uksztal¬ towana skosno do wewnatrz w formie lejka, która wspólpracuje z podkladka nakretki w ksztalcie lub¬ ki. Powierzchnia lubki wspólpracujaca ze skosna plaszczyzna dlawnicy ma wybranie w ksztalcie noska zapobiegajace zsunieciu sie lubki z kra¬ wedzi skosnej dlawnicy.W odmianie zlacza wedlug wynalazku zewne¬ trzna czolowa powierzchnia kolnierza dlawnicy jest zaokraglona i w przekroju poprzecznym ma ksztalt zblizony do cwierc kola, z która to powierzchnia wspólpracuje nosowa czesc lubki, której krzywizna odpowiada zaokragleniu na zewnetrznej czolowej powierzchni kolnierza dlawnicy.Zlacze elastyczne do kielichowych rur wedlug wynalazku stanowi konstrukcje, która mozna sto¬ sowac do dowolnych srednic rur kielichowych, bez 73 80973 809 3 zmiany zewnetrznego ksztaltu kielicha. Zas szcze¬ gólnie nadaje sie do rur wiekszych srednic w ru¬ rociagach pracujacych na wyzsze cisnienie. Ela¬ stycznosc tego zlacza jest duza, gclyz strzalka ugie-* cia w róznych polozeniach waha sie w granicach 5<—io° odchylenia od osi rurociagu, co na odcin¬ ku dlugosci 5 m daje odchylenie rzedu5 40—85 cm.Zlacze wedlug wynalazku zachowuje absolutna szczelnosc, jest odporne na uderzenia hydrauliczne i moze przewodzic medium o cisnieniu do 30 atn.Pod wzgledem zuzycia materialu zlacze to w zalez¬ nosci od srednicy rury jest ekonomiczniejsze od 20 do 40% od znanych ; polaczen kolnierzowo-sru- bowych tego typu. Prócz tego zlacze wedlug wy¬ nalazku w zastosowaniu daje oszczednosc robo¬ cizny, gdyz likwiduje koniecznosc wiercenia otwo¬ rów na sruby w kolnierzu dlawnicy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju osiowym fragment zmontowanego polaczenia, fig. 2 — fragment zmontowanego zlacza w przekroju poprzecznym, fig. 3 — odmiane zmontowanego polaczenia.Kielichowe zlacze elastyczne do polaczen zeliw¬ nych rur cisnieniowych skladajace sie z kielicha zakonczonego kolnierzem, bosego konca rury, uszczelki o niesymetrycznym ksztalcie przekroju osiowego osadzonej w komorze uszczelniajacj po¬ miedzy kielichem i bosym koncem rury, dlawnicy pierscieniowej i srub laczacych z nakretkami ma srednice wywinietego kolnierza 1 dlawnicy 2 mniejsza od srednicy podzialowej 3 kolnierza 4 kielicha rury 5 co najmniej o srednice wierconego otworu 6 w kolnierzu 4 kielicha rury 5. Zewne¬ trzna czolowa powierzchnia 7 kolnierza 1 dlawnicy 2 jest uksztaltowana skosno do wewnatrz w formie lejka, która wspólpracuje z podkladka 8 nakretki 9 w ksztalcie lubki. Powierzchnia podkladki 8 wspólpracujaca ze skosna plaszczyzna 7 dlawnicy 2 4 ma wybranie w ksztalcie noska 10 zapobiegajace zsunieciu sie lubki z krawedzi skosnej 7 dlawnicy 2^ W odmianie zlacza wedlug wynalazku zewne¬ trzna czolowa powierzchnia 7' dlawnicy 2 jest zao¬ kraglona i w przekroju poprzecznym ma ksztalt zblizony do cwierc kola 7' z która to powierzchnia wspólpracuje nosowa czesc lubki 8, której krzywi¬ zna 10' odpowiada zaokragleniu na zewnetrznej czolowej powierzchni 7' kolnierza 1 dlawnicy 2. PL PL