Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 29,03.1975 73592 KI. 47c,7/06 MKP F16d 7/06 Twórca wynalazku: Edward Muller Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Mechanizmów Okreto¬ wych, Gniew (Polska) Sprzeglo przeciazeniowe podatne Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo przecia¬ zeniowe podatne stosowane do przenoszenia mo¬ mentu obrotowego oraz <3o zabezpieczenia przed przeciazeniami i udarami elementów konstruk¬ cyjnych przenoszacych moment obrotowy, spotyka¬ ne szczególnie przy napedzie wind.Znane sa rózne konstrukcje sprzegiel przeciaze¬ niowych, jak sprzegla cierne, zapadkowe, rolkowe lub walkowe i inne.Wada znanych sprzegiel przeciazeniowych jest trudnosc regulacji granicznego momentu przeno¬ szonego przez sprzeglo lub w ogóle brak mozli¬ wosci regulacji tego momentu.Dodatkowymi niedogodnosciami znanych sprze¬ giel przeciazeniowych jest koniecznosc stosowania wysokiej dokladnosci ustawiania osi laczonych ele¬ mentów, skomplikowana budowa i mala elastycz¬ nosc.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i nie¬ dogodnosci poprzez umieszczenie kulek lub rolek miedzy wkladkami z materialu sprezystego o styku bezposrednim lulb posredinim i zabierakami oraz po¬ przez utechnologicznienie wykonawstwa poszcze¬ gólnych elementów sprzegla.Istota wynalazku polega na tym, ze na kolnierzu piasty jednego z laczonych walów wykonano otwory w których umieszczono kulki lub walki opierajace sie na pierscieniu z materialu sprezy¬ stego lub na skosnej powierzchni pierscienia sta¬ lowego. Grubosc pierscienia z materialu sprezyste- 15 20 25 30 go lub polozenie pierscienia ze skosna scianka re¬ gulowana jest nakretka umieszczona na pierscie¬ niu przy czym przy stosowaniu metalowego pier¬ scienia ze skosna scianka umieszcza sie miedzy tym pierscieniem a nakretka regulacyjna sprezyne najkorzystniej spiralna. Zewnetrzne czesci kulek lub walków rozmieszczone sa w odpowiednich wycieciach kolnierza piasty walu drugiego. Kolnierz piasty walu drugiego stanowi jednoczesnie zew¬ netrzna obudowe sprzegla.Zaleta techniczna i uzytkowa sprzegla wedlug niniejszego wynalazku jest prosta i wystarczajaco dokladna regulacja granicznego momentu przeno¬ szonego a ponadto budowa sprzegla jest zwarta, prosta w obsludze, lagodnie przenosi momenty udarowe oraz pomniejsza wymagania technologicz¬ ne odnosnie wspólosiowosci i wichrowatosci laczo¬ nych walów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo w przekroju podluznym a fig. 2 przedstawia sprzeglo w czesciowym prze¬ kroju poprzecznym, fig. 3 przedstawia odmiane wy¬ konania sprzegla w przekroju podluznym a fig. 4 przedstawia odmiane wykonania sprzegla w prze¬ kroju poprzecznym czesciowym. Jak przedstawia fig. 1 i 2 na wale 1 jest osadzona piasta 2 i zabez¬ pieczona na czole 3 pierscieniem osadczyim spre¬ zystym 4. Na wale 5 jest osadzona piasta 6 i za¬ bezpieczona wkretem 7. Na piascie 6 pomiedzy po- 73 592 a.3 73 592 4 wierzchniami 8, 9 i 10 umieszczona jest wkladka gumowa wykonana w postaci pierscienia 11.Na piascie 6 umieszczona jest regulacyjna na¬ kretka 12, podkladka 13 i stalowy pierscien do¬ ciskowy 14. Na pierscieniu 11 sa rozmieszczone waleczki 15 stykajace jsie z pierscieniem 11 po¬ wierzchnia 16. i Piasta 6 w kolnierzu 17 posiada otwory 18 dla umieszczania w nich waleczków 15. Piasta 2 po¬ siada, na wewnetrznej stronie kolnierza 19 utwo¬ rzone przez powierzchnie 20, 21 i 22, wyciecia 23 stanowiace zbieraki dla waleczków 15. Wypusty 24 i 25 sluza do polaczenia piast iz walami. Fig. 3 i 4 przedstawia, odmiane wykonania sprzegla, w którym kolnierzu ! 8 na obwodzie wykonane sa otwory 9 i umieszczone w nich kulki 10. Pomiedzy powierzchniami 11, 12f i 13 we wnece kolnierza 8 umieszczono, pierscien ^stalowy 14, dociskajacy po¬ wierzchnie *15 kulki.. Ul do rowków 16 znajdujacych sie w kolnierzu 17 piasty 2.Pierscien stalowy 14 jest dociskany sprezyna 18, której napiecie reguluje sie nakretka regulacyjna 19.Kat nachylenia i ksztalt powierzchni 20 i 22 lub 24 i 25 jest zalezny od przeznaczenia sprzegla oraz przewidywanych warunków pracy.Dzialanie sprzegla polega na tym, ze przy prze¬ kroczeniu krytycznego momentu obrotowego usta¬ lonego zgrubnie przez konstrukcje sprzegla a do- regulowanego nakretka 12 lub 19 nastepuje wcis- 20 niecie waleczków 15 co powoduje poslizg piasty napedzajacej wzgledem napedzanej.Nakretka regulacyjna pozwala w prosty sposób doregulowac konieczny moment krytyczny, który ulegl zmianie na przyklad na skutek czesciowego zuzycia sie czesci sciskanych i scieranych. PL PL