Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.01.1975 73388 KI. 21c,2/12 MKP HOlb 3A Twórcy wynalazku: Jan Grobicki, Lech Czarnecki, Lucjan Grabiec, Gin¬ ter Kaleta, Malgorzata Nolwakowska, Helena Vogt- iman, Ryszard Wozniak, Frandiszek Wróblewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Doswiadczalne Przemyslu Kablowego i Sprzetu Elektrotechniczne¬ go „Kablosprzet", Ozarów Mazowiecki (Polska) Elektroizolacyjna zalewa kablowa Przedmiotem wynalazku jest elektroizolacyjna zalewa kablowa, która przeznaczona jest do wy¬ pelniania glowic i muf kabli elektroenergetycz¬ nych na napiecie do 30 kV, zwlaszcza kabli o izo¬ lacji polietylenowej, a takze do wypelniania osrod¬ ków kabli telekomunikacyjnych uszczelnionych wzdluznie, w celu zabezpieczenia ich przed prze¬ nikaniem wilgoci.Obecnie do wypelniania glowic muf i kabli elektroenergetycznych wysokiego napiecia stoso¬ wane sa zalewy kablowe oparte na bazie impor¬ towanego oleju kablowego oraz kalafonii sosno¬ wej, która jako produkt pochodzenia naturalnego jest materialem deficytowym. Natomiast w przy¬ padku kabli elektroenergetycznych o izolacji po¬ lietylenowej brak jest na rynku odpowiednich zalew kablowych wobec czego stosowana jest do tego celu zywica epoksydowa.Ze wzgledu jednak na jej wysoka cene, duzy skurcz przy utwardzaniu, doizy wspólczynnik wy- dluzalnosci liniowej oraz brak przyczepnosci do polietylenu stosowanie jej jest trudne i nieopla¬ calne. Brak jest równiez w kraju odpowiednich zalew, które moglyby byc stosowane do wypel¬ niania osrodków kabli telekomunikacyjnych uszczelnianych wzdluznie, o izolacji z tworzyw sztucznych. Sposród znanych za granica kompo¬ zycji najbardziej nadaja sie do tego celu masy opante na olejach kablowych typu importowanego syciwa niesciekajacego firmy Dussek oraz innych 15 20 25 firm, których sklady sa scisle strzezone przez po¬ szczególne firmy. Kompozycje te, maja jednak wspólna i zasadnicza wade, a mianowicie oddzia¬ lywuja na polietylen.Celem wynalazku jest unikniecie podanych nie-' dogodnosci z punktu widzenia wlasnosci i tech¬ nologii dostepnych dotychczas na rynku krajowym i zagranicznym zalew kablowych, a zadaniem tech¬ nicznym opracowanie zalewy opartej na tanich i latwo dostepnych surowcach krajowych, charak¬ teryzujacej sie przy tym doskonalymi wlasnoscia¬ mi dielektrycznymi, doskonala elastycznoscia oraz doskonala przyczepnoscia do polietylenu, nie na¬ streczajaca równoczesnie trudnosci technologicz¬ nych przy jej stosowaniu.Jednoczesnie celem wynalazku jest opracowa¬ nie taniej kompozycji produkcji krajowej, prze¬ znaczonej do wypelniania osrodków kabli teleko¬ munikacyjnych o izolacji polietylenowej, kitóra oprócz wyzej wymienionych cech, nie oddzialy¬ walaby na polietylen.W wyniku przeprowadzonych poszukiwan oraz prób i badan nieoczekiwanie okazalo sie, ze wszystkie zakladane wymagania spelnia, a jed¬ noczesnie nadaje sie do wypelniania nie tylko muf i gloiwic kablowych ale równiez do wypelnia¬ nia osrodków kabli telekomunikacyjnych uszczel¬ nianych wzdluznie, o izolacji polietylenowej — kompozycja bedaca przedmiotem wynalazku, a stanowiaca wysokopodobny produkt odpadowy, 73 38873 388 otrzymywany podczas polimeryzacji wysokocisnie¬ niowej polietylenu maloczastecz^owego — Polite- nu II 003 i Poliitenu II 020 (typ" GO i Gl) w Za¬ kladach Chemicznych w Blachowni Slaskiej. Jest to kompozycja polietylenu maloczasteczkowego oraz olejów parafinowych z dodatkiem antyutle- niaczy, o nastepujacym skladzie: — Polietylen maloczasteczkowy do 90 czesci wag. — oleje parafinowe do 8 czesci wag. — antyutleniaczedo 2 czesci wag.W wyniku przeprowadzonych badan fizyko-che¬ micznych i dielektrycznych stwierdzono, ze kom¬ pozycja ta odznacza sie nastepujacymi wlasno¬ sciami: 1. skurczliwosc 110—20°C 2. temperatura zaplonu 3. temperatura kropienia (Ubellohde) 4. temperatura spelzania 5. liczba kwasowa 6. lepkosc wzgledna 7. wspólczynnik stratnosci dielektrycznej 8. stala dielektryczna — 5,6°/q — 208°C — 70°C — 60—65°C — 0,57 mg KOH/1 produktu — 145°C - 120°C - 105°C - 90°C - — 70°C — 20°C — — 70°C — 20°C — - 6,5 - 12,6 - 22,0 - ok. 40 11,7-10- 1,3-10-4 2,14 2,16 g °E °E °E °E A 9. opornosc wlasciwa skrosna — 70°C — 9,5-1011 om • cm 20°C — 22,6-1012 5 om •cm Ponadto odznacza sie ona doskonala technolo- gicznoscia oraz bardzo dobra przyczepnoscia do polietylenu, bardzo dobra elastycznoscia, a przy tym nie oddzialyiwuje na polietylen. io Ten zespól cech zapewnia jej calkowita przy¬ datnosc zarówno do wypelniania glowic i muf kabli elektroenergetycznych a takze do wypelnia¬ nia osrodków kabli telekomunikacyjnych, bez zad¬ nej dodatkowej obróbki jak np. oczyszczanie, dzie- 15 ki czemu jest ona rewelacyjnie tania. PL PL