Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 73310 KI. 47f\ 55/24 MKP F161 55/24 CZYTELNIA Urzedu Palento*ec I PuUfi£| tBcmmyiliai l , 1 Twórcy wynalazku: Czeslaw Ostrowski, Feliks Mizik, Lech Boguszewicz, Tadeusz Makowski, Wojciech Wietrzykowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Budownictwa Inzynieryjno-Morskiego „Hydrobudowa 4", Gdansk (Polska) Sposób oczyszczania rurociagów cieplowniczych Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania rurociagów cieplowniczych od wewnatrz.Znany sposób czyszczenia od wewnatrz rurociagów cieplowniczych o duzych przekrojach polega na plukaniu ich woda, przepompowywana przez rurociagi. Obieg wody wymuszany jest przez pompy cyrkulacyjne. sposób ten nie pozwala w praktyce na uzyskanie w rurociagach wiekszych predkosci przeplywu wody, a tym f imym nie zostaja usuwane z wnetrza rurociagów grubsze zanieczyszczenia w postaci piasku, zwiru i kamieni. Te .inieczyszczenia pozostaja po konwencjonalnym zabiegu oczyszczania. W miare dolaczania do rurociagów o duzych srednicach sieci odgaleznych o mniejszych przekrojach, zanieczyszczenia, znajdujace sie w rurociagach glównych, dostaja sie do odgalezien sieci o mniejszych przekrojach, powodujac znaczne ograniczenie ich C7ynnych przekrojów, a nawet - ich zatykanie.Celem wynalazku jest sposób oczyszczania rurociagów cieplowniczych, zwlaszcza o duzych przekrojach, zapewniajacy usuniecie z ich wnetrza takze stosunkowo ciezkich i trudno usuwalnych zanieczyszczen w postaci niasku, zwiru i kamieni.Cel ten zostal zrealizowany w sposobie wedlug wynalazku przez zastosowanie jako medium usuwajacego ^^czyszczenia mieszaniny wodno-powietrznej. Siec rurociagu dzieli sie na odcinki w ten sposób, aby istniala iozjiwofc wyrzucania mieszaniny wodno-powietrznej lacznie z przenoszonymi przez nia zanieczyszczeniemi jruciagu, na zewnatrz.Przy usuwaniu zanieczyszczen z sieci cieplowniczych jeden z rurociagów to jest albo rurociag powrotny, :isl;o rurociag zasilajacy, napelnia sie woda z dowolnego zródla, a drugi odcinek a wiec odpowiednio albo rn-ociag zasilajacy albo rurociag powrotny napelnia sie sprezonym powietrzem. Obydwa rurociagi sa uprzednio polaczone pomocniczym przewodem o mniejszej srednicy, nie mniejszym jednak niz 1/4 srednicy plukanego przewodu. Na tym pomocniczym rurociagu jest zamontowana pomocnicza zasuwa rozdzielajaca obydwa ruro¬ ciagi. Wylot plukanego rurociagu jest zamkniety zasuwa klinowa z pokretlem wieloobrotowym oraz zasuwa szybko zamykajaca.Proces czyszczenia polega na otworzeniu obu zasuw i wymuszeniu bardzo duzych szybkosci wody poddanej dzialaniu sprezonego powietrza. Woda uzyskuje znaczne przyspieszenia, struga wody zostaje wprowadzona2 73 310 w ruch burzliwy, a dodatkowo sprezone powietrze wnika w burzliwie przemieszczajaca sie wode, tworzac mieszanine wodno powietrzna.Sposób wedlug wynalazku znajduje zastosowanie takze do oczyszczania sieci wodnych lub gazowych.Odmiana sposobu, przeznaczona do oczyszczania z zanieczyszczen rurociagów o mniejszych srednicach rózni sie tym od sposobu glównego, iz dla uzyskania odpowiedniej masy sprezonego powietrza - poduszki powietrznej, stosuje sie dodatkowo pomocnicze zbiorniki w górnym odcinku rurociagu. Pojemnosc takiego zbiornika, takze w postaci odcinka rury, musi byc wieksza niz polowa pojemnosci oczyszczanego przewodu. Czyszczony przewód napelnia sie woda jak w sposobie glównym, zamykajac uprzednio zasuwy na jego obu koncach. Zbiornik napelnia sie sprezonym powietrzem za pomoca konwencjonalnych sprezarek. Czyszczenie odbywa sie przez otwarcie najpierw zasuwy wolnoobrotowej z odciazeniem, a nastepnie — natychmiastowe otwarcie zasuwy szybkozamykajacej, usytuowanych odpowiednio na pomocniczym przewodzie laczacym zbiornik sprezonego powietrza z odcinkiem oczyszczanego rurociagu. Oczywiscie za zasuwa na koncu czyszczonego odcinka rurociagu znajduje sie wylot do odprowadzania wody wraz z zanieczyszczeniami i powietrzem - na zewnatrz.Przebieg czyszczenia jest w istocie taki sam w odmianie sposobu jak w sposobie glównym. Po otwarciu zasuw sprezone powietrze wywiera znaczna sile parcia na wode, wprawiajac ja w ruch. W wyniku duzych sil powstaja znaczne przyspieszenia i woda zostaje wprawiona w ruch burzliwy. Sprezone powietrze wnika w struge wodna i w miare jej ruchu oraz w miare malenia cisnienia wzdluz drogi strugi wodnej, nastepuje dalsze rozprezenie baniek powietrza w strudze potegujace zaburzenia. Mieszanina wzburzonej silnie szybko przemiesz¬ czajacej sie strugi wody i powietrza porywa takze ciezkie zanieczyszczenia i przemieszcza je ku wylotowi, transportujac poza oczyszczany rurociag.Przedmiot' wynalazku jest blizej objasniony w przykladach wykonania, podajacych parametry i dane techniczne procesu oczyszczania.Przyklad I. Oczyszczanie magistrali cieplnej o dlugosci 13 km w Gdansku zostalo przeprowadzone sposobem wedlug wynalazku jak nastepuje. Stosownie do uksztaltowania terenu magistrale podzielono na piec odcinków. Zainstalowano odpowiednie zasuwy i laczniki pomocnicze. Dlugosc odcinków byla uzalezniona od uksztaltowania terenu, to jest w szczególnosci od mozliwosci odprowadzania wód poplucznych. Odbiornikami tych wód poplucznych w trzech miejscach, dla czterech odcinków magistrali, byl grunt piaszczysty z prowizo¬ rycznie usypanymi skarpami. W jednym miejscu takim odbiornikiem byl istniejacy zbiornik wody przeplywowej.Plukanie rozpoczeto od pierwszego odcinka o dlugosci 2X1590 m rur o srednicy 720 mm. Jedna, z dwóch, nitke rurociagu napelniono woda z miejskiej sieci wodociagowej za pomoca hydrantów. W czasie napelniania woda rurociagu nie odpowietrzano. Po napelnieniu tej jednej nitki woda, druga nitke napelniono powietrzem sprezonym do cisnienia 7 atm.Stosowano konwencjonalne sprezarki DW-50. W miare wzrostu cisnienia powietrza do okolo 4—5 atn w rurociagu otworzono zasuwy dla wyrównania cisnienia w obu nitkach: to jest w nitce napelniotfaj woda i w nitce napelnianej powietrzem. Z chwila osiagniecia zalozonego cisnienia koncowego 7 atn wstrzymano proces dopelniania powietrzem rurociagu, zastrzymujac sprezarki. Zabezpieczono miejsca zrzutu popluczyn. Po ustabilizowaniu sie cisnienia w obu nitkach rurociagu uruchomiono sprezarki. Nitka rurociagu napelniona sprezonym powietrzem, zamknieta z jednej strony zasuwa, a polaczona z drugiej strony z nitka rurociagu napelniona woda, a zakonczona u wylotu pomocniczym odcinkiem rurociagu skierowanym do miejsca wyrzutu z zainstalowana na tym odcinku zasuwa szybkootwierajaca, stanowi uklad gotowy do rozpoczecia cyklu czyszczenia. Szybkootwierajaca zasuwe otwarto przy pracy sprezarek, dopelniajacych powietrze do nitki rurociagu napelnionej powietrzem, stanowiacej zbiornik tegoz sprezonego powietrza. To szybkie otwarcie doprowadzilo do natychmiastowego intensywnego wyplywu mieszaniny wodno-powietrzenj wraz z zanieczysz- czaniami z nitki napelnionej woda (poprzez pomocniczy odcinek rurociagu, otwarto zasuwe szybkootwieraja¬ ca — do miejsca zrzutu popluczyn). Z wylotu wydostawala sie kilkunasto metrowa fontanna wody, zawierajacej zanieczyszczania. Glównymi zanieczyszczeniami stwierdzonymi tam byly zwiry, piaski, zuzle pospawalnicze, kawalki drewna i takze kilka narzedzi, a nawet sorty odziezy ochronnej. Plukany odcinek zostal oprózniony w czasie okolo 14 min. Nastepnie podobnie oczyszczono druga nitke, zmieniajac role nitek. Opisana operacje czyszczenia odcinka przeprowadzono nastepnie jeszcze raz, dla dokladnego doczyszczenia obu jego nitek.Usunieto jeszcze okolo 1 m3 kamieni, betonu i metali.Przyklad II. Oczyszczanie jednoprzewodowego rurociagu gazowego przeprowadza sie dzielac podob¬ nie rurociag na odcinki. Odcinki prowizorycznie oddziela sie zasuwami. Oczyszczanie przeprowadza sie wykorzy¬ stujac pary sasiadujacych odcinków. Jeden z nich napelnia sie woda, a drugi napelnia sie sprezonym powietrzem.Woda napelnia sie odcinek od strony zrzutu popluczyn, a powietrzem dalsza czesc to jest nastepny odcinek za odcinkiem napelnionym woda. Stosuje sie cisnienie okolo 6 atn. Cykl czyszczenia prowadzi sie zamieniajac roje odcinków i nastepnie ponawiajac obie operacje jednostkowe.3 73 310 Przyklad III. Oczyszczanie jednoprzewodowego rurociagu przy zastosowaniu pomocniczego zbiorni¬ ka sprezonego powietrza przeprowadza sie podobnie, przy czym mozna wtedy czyscic po jednym odcinku, napelnianym odpowiednio woda, bowiem zamiast drugiego odcinka napelnianego powietrzem stosuje sie pomocniczy, przewozony na ziemi, zbiornik sprezonego powietrza. Sposób ten korzystny jest dla mniejszych odcinków rurociagów, w szczególnosci dla odgalezien, wzglednie odcinków sieci bardzo obciazonej, której w calosci nie sposób unieruchomic. PL PL