Pierwszenstwo: Q7,QS197QW?gry Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 09.12.1974 73306 KI. 47g\ 31/10 MKP F16k 31/10 Twórcawynalazku: Miklos Piskoty Uprawniony z patentu tymczasowego: Orszagos Ktiolaj cs Gazipari Trtfszt Gaztechnikai Kutató es Vizsgaló Allomós, Budapeszt (Wegry) Zawór, zwlaszcza do osrodków gazowych Przedmiotem wynalazku jest zawór, zwlaszcza do osrodków gazowych.Na calym swiecie, ze wzgledów bezpieczenstwa pracy urzadzen napedzanych osrodkiem gazowym, odnosne przepisy wymagaja stosowania zaworu, który w warunkach zagrozenia lub awarii odcina doplyw gazu do urzadzenia. Zawory te moga byc uruchamiane elektrycznie lub pneumatycznie.Wymagania stawiane zaworom sa zalezne od ich przeznaczenia. Jesli zawór ma spelniac wylacznie funkcje bezpieczenstwa, na przyklad w przypadku ciagle dzialajacych gazowych urzadzen grzewczych, lub tez przy zastosowaniu go jako czlonu wykonawczego w urzadzeniu czujnikowym reagujacym zamknieciem zaworu na przekroczenie dopuszczalnej zawartosci gazu w powietrzu, stosuje sie wówczas zawór pólautomatyczny urucha¬ miany elektrycznie, który moze byc takze uruchomiony recznie, przy czym otworzony recznie zawór pozostaje otwarty tak dlugo dopóki nie pojawi sie sygnal o przeciwnym znaku.Zastosowanie pólautomatycznych zaworów przepustowych w miejsce stosowanych poprzednio zaworów automatycznych, które otwieraja i zamykaja zawór wylacznie na sygnal elektryczny, jest korzystne ze wzgledu na nizej wymienione okolicznosci: Po pierwsze do uruchomienia urzadzenia pólautomatycznego potrzebna jest tylko nieznaczna czesc energii elektrycznej koniecznej do uruchomienia urzadzenia calkowicie automatycznego o zblizonej wielkosci. Po drugie po zamknieciu doplywu gazu do urzadzenia grzejnego obslugujacy ma niezbedny i nieograniczony dlugoscia przerwy w sygnale napieciowym na cewce zaworu, czas na znalezienie uszkodzenia, które spowodowalo zamkniecie zaworu, jego usuniecie i nastepnie ponowne wlaczenie doplywu gazu.W znanych dotychczas urzadzeniach pólautomatycznych uruchamianych energia elektryczna uzywano zaworu magnetycznego, w którym w fazie otwierania zaworu, tarcza zaworu i polaczony mechanicznie z rucho¬ mym rdzeniem elektromagnesu trzpien zaworu, podnoszone sa przy pomocy dzwigni w górne polozenie.W polozeniu tym rdzen i tarcza zaworu sa trwale podtrzymywane przez elektromagnes. Po przerwaniu obwodu pradu elektromagnes zwalnia rdzen a zwiazana z nim tarcza zaworu opada pod wplywem wlasnego ciezaru lub pod dzialaniem sprezyny zamykajac jednoczesnie zawór.Wada znanego rozwiazania jest to, ze zawór mozna zawsze otworzyc za pomoca recznie uruchamianego73306 2 urzadzenia dzwigowego i to niezaleznie od wartosci sygnalu napieciowego w ukladzie elektrycznego sterowania.W ten sposób system blokad i zabezpieczen przewidziany w automatycznym ukladzie sterowania zaworami staje sie nieskuteczny.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej opisanej niedogodnosci.Zadaniem wynalazku jest opracowanie zaworu, który zamyka w nastepstwie przerwania obwodu pradowe¬ go w którym znajduje sie cewka elektromagnesu, a otwiera tylko poprzez reczne zadzialanie i w stanie, gdy cewka elektromagnesu znajduje sie pod napieciem.Zadanie to rozwiazane przez opracowanie zaworu zaopatrzonego w dwudzielny rdzen magnetyczny, którego obie czesci sa wzajemne przesuwne, przy czym dolna czesc polaczona jest z wykonana z miekkiego materialu samocentrujaca tarcza zaworu, a górna czesc polaczona jest z trzpieniem uruchamianym recznie.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku.Zawór przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku sklada sie z korpusu 1, pokrywy 3 korpusu, której czesc srodkowa ma ksztalt wydluzonej tulei 4, umieszczonej wokól tulei 4 cewki elektromagnesu 5 oraz dwudzielnego rdzenia skladajacego sie z czesci dolnej 6 polaczonej z tarcza zaworu 2 i czesci górnej 7 polaczonej z uruchamianym recznie przy pomocy glowicy 9 trzpieniem 8. Trzpien 8 uszczelniony jest w tulei 4 przy pomocy uszczelki pierscieniowej 10. W polozeniu spoczynkowym górna czesc rdzenia 7 utrzymywana jest w górnym polozeniu przy pomocy sprezyny dociskowej 11. Korpus 1 polaczony jest z pokrywa 3 za posrednictwem uszczelki 12.Przedstawiony wyzej zawór dziala w sposób nastepujacy. Przy braku napiecie na cewce elektromagnesu samocentrujaca sie tarcza zaworu wykonana z miekkiego materialu spoczywa w gniezdzie zaworu pod wplywem wlasnej sily ciezkosci oraz pod wplywem sily pochodzacej od cisnienia gazu wypelniajacego komore wejsciowa nad tarcza zaworu. Po wlaczeniu napiecia w obwód cewki elektromagnesu dolna czesc 6 rdzenia wraz z tarcza zaworu 2 nadal pozostaje w dolnym polozeniu poniewaz szczelina powietrzna miedzy górna czescia 7 i dolna czescia 6 rdzenia jest zbyt duza, aby nastapilo wciagniecie czesci dolnej 6 i tym samym otwarcie zaworu.Dopiero zmniejszenie tej szczeliny przez przesuniecie za pomoca glowicy 9 przeciw sile sprezystosci sprezyny 11, górnej czesci rdzenia 7, powoduje pod wplywem dzialania sil magnetycznych polaczenie czesci górnej 7 i dolnej 6 rdzenia. Zwolnienie nacisku na glowice 9 powoduje nastepnie powrót górnej czesci 7 rdzenia wraz z przyczepiona do niej czescia dolna 6 rdzenia do pozycji górnej i tym samym otwarcie zaworu.Przy przerwaniu obwodu pradu w cewce elektromagnesu 5 zanika polaczenie magnetyczne miedzy górna 6 i dolna 7 czesciami rdzenia a dolna czesc 7 wraz z tarcza zaworu 2 opadaja pod wplywem sily ciezkosci zamykajac zawór.Jak wynika z powyzszego, do zamkniecia zaworu wystarcza przerwanie obwodu cewki elektromagnesu, natomiast do otwarcia zaworu konieczne jest jednoczesne spelnienie dwu warunków:napiecie na zaciskach cewki elektromagnesu oraz reczne zadzialanie na górna czesc 7 rdzenia elektromagnesu poprzez glowice 9.W przedstawionym na rysunku przykladzie wykonania przyjeto zalozenie, ze w stanie beznapieciowym cewki elektromagnesu, tarcza zaworu nie moze byc uniesiona z gniazda zaworu bez uprzedniego zdjecia pokrywy z zaworu lub demontazu rurociagu. PL PL