PL72920B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Dynamit Nobel Aktiengesellschaft, Troisdorf (Republika Federalna Niemiec) Sposób stabilizowania na dzialanie swiatla poliamidów Przedmiotem wynalazku jest sposób stabilizowa¬ nia na dzialanie swiatla bezksztaltnych poliamidów, zwlaszcza poliamidów ze zwiazków dwuaminowych i aromatycznych kwasów dwukarboksylowych.Znane sa poliamidy o wysokiej odpornosci na od¬ ksztalcenia cieplne, wytworzone z aromatycznych kwasów dwukarbonowych, zwlaszcza z kwasu tere- ftalowego, ewentualnie w mieszaninie z kwasem izo- ftalowym, wzglednie z ich jednoalkilowych, dwual- kilowych lub dwuarylowych estrów. Poliamidy te maja wyglad szkla przezroczystego, które nie ulega zmianom w czasie dluzszego wygrzewania w pod¬ wyzszonej temperaturze. Poliamidy te stosuje sie w szczególnosci do wytwarzania przezroczystych, kla¬ rownych ksztaltek, podobnie jak filmów i folii.Tymi znanymi poliamidami sa te poliamidy, do których wytwarzania stosuje sie podstawione alki- lami a, co-dwuaminy, jak np. 2-metylo-4-etylo-heksa- metylenodwuamina, 2,2,5,5,-czterometyloheksamety- lenodwuamina, 3-izopropyloheksametylenodwuami- na, 3-izooktylo-heksametylenodwuamina, 2,4-dwu- etylooktametylenodwuamina, 2,2,4-trójmetyloheksa- metylenodwuamina, 2,4,4-trójmetyloheksametyleno- dwuamina albo równiez cykliczne dwuamina, jak 3- -aminometylo-3,5,5-trójmetylocykloheksyloamina.Dalej stosuje sie równiez dwuaminy o ogólnym wzorze H2N-CH/R1/-R2-CH/R3/-NH2, w którym 1^ moze byc wodorem lub reszta alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, R2 ewentualnie podstawiona alkilem reszta alkilenowa i o 1--19 atomach wegla w lancu- 10 15 20 25 30 chu albo ewentualnie alkilem podstawiona reszta fe- nylowa, a R:l — reszta alkilowa o 1—4 atomach we¬ gla, jak na przyklad 1,3-dwuaminobutan, 2,5-dwu- amino-3,4-dwumetyloheksan, l,5-dwuamino-4-izo- propylo-heksan, 2,7-dwuamino-4-metylo-oktan, 3,5- -dwuamino-heptan, l,7-dwuamino-4,4-dwumetylo- oktan, l,7-dwuamino-4,4,6-trójmetylooktan, 1,7-dwu- amino-4,4-8-trójmetylononan albo alfa;-dwuamino- -1,3-dwumetylobenzen.Poliamidy mozna zasadniczo wytwarzac wszystki¬ mi sposobami, stosowanymi do otrzymywania zna¬ nych poliamidów z reszt kwasu dwukarboksylowego i dwuamim Mozna np. wodny, stezony roztwór soli aromatycznego kwasu dwukarboksylowego i dwu¬ aminy, przede wszystkim pod cisnieniem, i po na¬ stepujacym odprezeniu poddac polikondensacji w stanie stopionym w temperaturze okolo 280°C.Mozna przy tym równiez pominac stadium cisnienia przez prowadzenie kondensacji wstepnej soli w wy¬ soko wrzacym rozpuszczalniku, np. w krezolach i w ostatnim stadium polikondensacji zastosowac obnizone cisnienie.Dalej mozna poddac wymianie niskie estry alkilo¬ we aromatycznych kwasów dwukarboksylowych z praktycznie równowaznymi ilosciami dwuaminy w obecnosci wody, przy odszczepieniu sie alkoholu, a produkt w postaci wodnego roztworu soli poddac polikondensacji. Zamiast z estrów niskoalkilowych mozna równiez wyjsc z estrów dwuarylowych aroma¬ tycznych kwasów dwukarbonowych i w tym przy-3 72 920 4 padku zrezygnowac z wspóludzialu wody. W koncu mozna równiez poddac reakcji — dwuhalogenki aro¬ matycznych kwasów dwukarboksylowych w nor¬ malnej temperaturze, z równowaznymi ilosciami dwuaminy, w obecnosci oddzialywujacych zwiazków przez kondensacje w roztworze albo kondensacje na powierzchni granicznej.Wymienione poliamidy, jak i sposoby ich wytwa¬ rzania sa przedmiotem opisów patentowych: USA nr 3150117, brytyjskiego nr 1049987 oraz belgijskiego nr 723154.Przezroczyste ksztaltki, wytwarzane z poliamidów przez ksztaltowanie wtrysków lub wytlaczanie, do¬ znaja niepozadanych zmian przy napromieniowaniu swiatlem slonecznym lub lampami lukowymi. Szcze¬ gólnie niekorzystne jest znaczne zabarwienie tych ' polimerów wystepujace pod wplywem tego napro¬ mieniowania.Wprowadzanie róznego rodzaju znanych stabiliza¬ torów, jak np. N-fenylo-naftylaminy, N,N'-dwunaf- tylo-p-fenylenodwuaminy, tiodwufenylo-aminy, 9,9'- bis(2-cyjanoetylo)-fluorenonu, dwubenzylo-tio-dwu- propionianu, N-fenylo-N'-cykloheksylo-p-fenyleno- dwuaminy, 2-(2'-hydroksy-3',5'-dwu-trój-butylofeby- lo)-benzotriazolu, 2-(2'-hydroksy-5'-metylofenylo)- benzotriazolu, 2-hydroksy-4-n-oktoksybenzofenonu lub 4,4'-dwuoksydwufenylo-2,2-propanu- nie daje zadanych wyników, poniewaz np. wykonane sposo¬ bem formowania wtryskowego plytki próbne z do¬ datkiem 1% (wagowo) stabilizatora, juz pc 500 go¬ dzinach wykazuja w fadeometrze silne zabarwienie.Wedlug wynalazku sposób stabilizowania na dzia¬ lanie swiatla bezksztaltnych poliamidów, zwlaszcza poliamidów ze zwiazków dwuaminowych i aroma¬ tycznych kwasów dwukarboksylowych polega na tym,- ze do masy poliamidu o odpowiedniej lepkosci wprowadza sie ciezki stabilizator chroniacy przed dzialaniem swiatla lakton kwasu C3—C-, w ilosci od¬ powiedniej do uzyskania produktu koncowego za¬ wierajacego 0,3—5,5% wagowych laktonu. Jako od¬ powiednie stosuje sie np. y — butynolakton, y — wa- lerolakton, 6 — walerolakton i korzystnie fi — pro- piolakton. Dodatek stabilizatora powoduje, ze masa do wytlaczania wykazuje szczególnie dobra odpor¬ nosc na dzialanie swiatla. Mozna wiec przerabiac sposobem wtryskiwania i wytlaczania na gruboscien- ne, wysoce przezroczyste ksztaltki.Dalsza zaleta polega na tym, ze wymienione lak- tony sa plynne w temperaturze otoczenia i stad daja sie z latwoscia wprowadzac do polimerów.Przyklad I. Poliamid o lepkosci 92—116 wy¬ tworzony z kwasu tereftalowego i 2,2,4- i/albo 2,4,4- trójmetyloheksametylenodwuaminy miesza sie z 1% wagowym sproszkowanego lub zgranulowanego p — propiolaktonu w mieszalniku wirujacym, po czym otrzymana mieszanine kompounduje sie w stanie stopionym, za pomoca wytlaczarki jednoslimakowej w dojrzewalni (R 45) w nastepujacych warunkach.Liczby lepkosci oznaczano wedlug norm DIN w 0,5% (wagowo) roztworze m-krezolu w tempera¬ turze 25°C.Rozklad temperatury: Strefa 1 = przy wejsciu 250°C Strefa 2 270°C Strefa 3 270°C Strefa4 270°C Strefa 5 260°C Sprezanie w przenosniku slimakowym — 1 :1,7. 5 Liczba obrotów przenosnika slimakowego — 30 na minute.Moc napedowa 4,5 A.Przyklad II. Poliamid otrzymany z estru dwu- 10 metylowego kwasu tereftalowego i 2,2,4- i/albo 2,4,4- trójmetyloheksametylenodwuaminy o lepkosci 125 zwilza sie 0,5% (wagowo) betapropiolaktonem i na¬ stepnie miesza w mieszalniku wirujacym. Mieszani¬ ne te laczy sie w stanie stopnionym za pomoca ze- 15 spolu slimakowego, jak opisano w przykladzie I, w nastepujacych warunkach: Rozdzial temperatury: Strefa 1 = przy wejsciu 250°C 20 Strefa2 260°C Strefa3 250°C Strefa4 240°C Strefa5 240°C 25 Przyklad III. Poliamid otrzymany z dwume- tylotereftalanu z 4,4-dwumetylo-l,7-dwuaminookta- nu o lepkosci 112 zadaje sie 5% (wagowo) y — bu- tyrolaktonem i po wewnetrznym zmieszaniu w szybkobieznym mieszalniku wirujacym kompoun- 30 duje sie w nastepujacych warunkach w zespole sli¬ makowym, jak np. opisano w przykladzie I.Rozmieszczenie temperatury: Strefa 1 = przy wejsciu 210°C 35 Strefa 2 220°C Strefa 3 220°C Strefa4 220°C Strefa 5 210°C 40 Przyklad IV. W sposób jak opisano w przy¬ kladzie III, ale z ta róznica, ze zamiast y — butyro- laktonu wprowadza sie 1% (wagowo) 8 — walero- laktonu i w nastepujacej temperaturze kompounduje w stanie roztopionym. 45 Rozmieszczenie temperatury: Strefa 1 — przy wejsciu 240°C Strefa 2 250°C Strefa3 250°C 50 Strefa4 240°C Strefa 5 230°C Stabilizowane masy do wytlaczania wytworzone wedlug przykladów I—IV mozna przetwarzac w tem¬ peraturze 250—280°C, na 2 mm grubosci plyty prób- 55 ne w agregatach slimakowo-wtryskowych.Badanie zachowania sie tych plyt narazonych na dzialanie swiatla przeprowadza sie w fedeometrze i weterometrze. 60 Rozmieszczenie temperatury: Strefa 1 = przy wejsciu 240°C Strefa 2 250°C Strefa3 250°C Strefa4 240°C W Strefa5 230°C72 920 5 6 Otrzymane wedlug przykladów I—IV stabilizo¬ wane masy do wytlaczania mozna przerabiac w za¬ kresie temperatury od 250—280°C na plytki próbne o grubosci 2 mm w zespolach slimakowo-wtrysko¬ wyeh. Badanie zachowania sie plytek próbnych na dzialanie swiatla przeprowadza sie w fndeometrze i weterometrze.Otrzymane wyniki podano w nastepujacej tabeli w porównaniu z danymi dotyczacymi dodatku srod¬ ków ochronnych przeciw dzialaniu swiatla.Tab 1 i c a Próba naswietla¬ nia w fadeome- trze Godziny 500 1000. 1500 2000 Próba naswietle¬ nia w weterome¬ trze 500 1500 i 2000 3000 Poliamid z kwasu tereftalowego i 2,2,4/2,4,4-trójme- . tyloheksametyle- nodwuaminy + +1% (wagowo) beta-propiolakto- nu niezmieniona »» ledwo dajace sie rozpoznac pogle¬ bienie barwy niezmieniona » " » 1 Poliamid z estru dwumetylowego i 2,2,4/2,4,4-trójme- tyloheksametyle- riodwuaminy + + 0,5% (wagowo) beta-propiolakto- nu niezmieniona »» ledwo dajace sie rozpoznac pogle¬ bienie barwy niezmieniona » »» »» Poliamid z estru dwumetylowego kwasu tereftalowe go i 4,4-dwumetylo- 1,7-dwuamino- oktanu + 5% (wagowo) gamma- butyrylaktonu niezmieniona nieznaczne po¬ glebienie barwy » " niezmieniona tt »» poglebienie barwy | Poliamid z estru dwumetylowego kwasu tereftalo¬ wego i 4,4-dwu- metylo-l,7-dwu- aminooktanu + + 1 % (wagowo) delta-walerolak- tonu niezmieniona nieznaczne po¬ glebienie barwy 99 ¦ 1 " 1 niezmieniona " 1 " 1 poglebienie barwy | PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób stabilizowania na dzialanie swiatla bez¬ postaciowych poliamidów, zwlaszcza poliamidów ze zwiazków dwuaminowych i aromatycznych kwasów dwukarboksylowych, znamienny tym, ze do masy poliamidu o odpowiedniej lepkosci wprowadza sie 10 jako stabilizator chroniacy przed dzialaniem swiat¬ la, lakton kwasu C:J — C5 w ilosci odpowiedniej do uzyskania produktu koncowego zawierajacego 0,3— 5,5% wagowych laktonu.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako lakton kwasu C3 — Qj wprowadza sie beta-pro- piolakton. PL PL