PL7265B1 - Sposób i urzadzenie do ciecia i wykanczania przedmiotów szklanych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu ciecia szkla i wykanczania krawedzi, jaka powstaje po odcieciu, oraz urzadzenia do wykonania tego sposobu. Opisany ponizej przyklad wykonania wynalazku niniejsze¬ go omawia sposób wykonywania cienkich szklanek. Takie naczynia sa wydymane w formach wydmuchowych lacznie z nasadka wydmuchowa w ksztalcie szyi. Formy te moga byc pokryte pasta szklana (Glaspa- ste). Wynalazek dotyczy dalszego obrabia¬ nia przedmiotów szklanych po ich wyde¬ ciu. Przedmioty wydete sa zazwyczaj wy¬ zarzane wraz z szyjka, aczkolwiek takie wyzarzanie zajmuje duzo czasu. Po wy¬ zarzeniu szyjka przedmiotu szklanego zo¬ staje odlamywana. Odlamywanie szyjki przed wyzarzeniem jest równoznaczne z uszkodzeniem calego przedmiotu. Skoro szyjka po wyzarzeniu jest odlamana, kra¬ wedz powstala po odlamaniu szlifuje sie.Nastepnie przedmiot wytworzony jest my¬ ty i suszony, a krawedz w celu nadania jej polysku jest polerowana przy pomocy ognia (Feuerpolitur). Podczas tego ognio¬ wego polerowania powierzchnia szkla na krawedzi jest roztopiona, zas pozostala czesc przedmiotu szklanego jest chlod¬ niejsza, wskutek czego powstaja wpoblizu krawedzi przedmiotu nieuniknione smugi (Streifen). Zwyczajnie wydymany kubek, wykanczany w sposób powyzej opisany, posiada jedna lub kilka smug równole¬ glych, które moga z latwoscia byc usunie¬ te zapomoca polaryzacji swietlnej. Te smugi moga byc takze usuniete zapomoca drugiego, stosunkowo kosztowniejszego wyzarzania,Na wszelkie wplywy mechaniczne naj¬ bardziej narazone sa w naczyniach szkla¬ nych ich krawedzie otworu, dlatego tez najczesciej w tych wlasnie miejscach przedmioty szklane pekaja. Kazde naczy¬ nie szklane jest ograniczone przez po¬ wierzchnie zewnetrzna i wewnetrzna, na obrzezu zas naczynia te powierzchnie la¬ cza sie z powierzchnia, stanowiaca kra¬ wedz a biegnaca w kierunku poprzecznym do scianki naczynia i do wspomnianych powierzchni zewnetrznych i wewnetrz¬ nych. To jest przyczyna, ze naczynie na krawedzi jest w wiekszej mierze wrazliwe na temperature anizeli w innych czesciach, które sa bardziej oddalone od krawedzi, anizeli powierzchnia wewnatrz naczynia, przez która przechodzi cieplo. Dlatego tez naczynie, przy naglych zmianach tempera¬ tury, nagrzewac sie bedzie predzej, a tak¬ ze i ostygac wpoblizu krawedzi anizeli w innych czesciach i wskutek tego przy rap- towych zmianach temperatury naczynia najlatwiej ulegaja uszkodzeniu wlasnie na krawedziach. Podlug wynalazku niniejsze¬ go nasadka dmuchowa przedmiotu szkla¬ nego jest oddzielona zapomoca nagrzewa¬ nia przewaznie przed wyzarzeniem, lecz w czasie, gdy ona posiada jeszcze cieplo u- zyskane podczas wydymania. Wyzarzanie moze sie wówczas odbywac szybko, przy- czem przedmiot wykanczany nie posiada wspomnianych powyzej smug w ksztalcie pasków. Wskutek oddzielenia szyjki na krawedzi przedmiotu szklanego wytwarza sie zgrubiale obrzeze lub wieniec. To zgru¬ bienie zwieksza wytrzymalosc mechanicz¬ na krawedzi. Jednoczesnie zgrubienie ta¬ kie, stanowiac do pewnego stopnia wieksze skupienie szkla na krawedzi, czyni w tych miejscach pojemnosc cieplna wieksza, ani¬ zeli w pozostalych czesciach naczynia szklanego. Do nagrzania zgrabionych kra¬ wedzi potrzeba wiecej ciepla, anizeli do nagrzania innych czesci naczynia, ponie¬ waz cieplo to ma do przebycia wieksza po¬ wierzchnie. Tak samo objasnia sie zagad¬ nienie pochlaniania ciepla, czyli sprawa o- stygania naczynia szklanego. Stad wynika, ze naczynie ze wzmocnionem obrzezem nie tak latwo bedzie pekac, lub wcale nie bedzie pekac, co ma miejsce przy nierów¬ nomiernej nagrzewaniu sie poszczegól¬ nych czesci obrzezu naczynia podczas na¬ glych spadków temperatury, poniewaz w tego rodzaju naczyniach nie powstaje nie¬ równomierne nagrzewanie sie. Oprócz te¬ go takie naczynie staje sie odporne na wplywy mechaniczne takze i na krawe¬ dziach.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wione sa przyklady wykonania wyna¬ lazku.Fig. 1 przedstawia w sposób schema¬ tyczny widok boczny urzadzenia, sluzace¬ go do wykonania sposobu, stanowiacego przedmiot wynalazku, fig. 2 przedstawia czesc górna urza¬ dzenia wedlug fig. 1 w innem polozeniu, fig. 3 przedstawia w skali powiekszo¬ nej palnik i naczynie, które sie w nim na¬ grzewa, fig. 4 przedstawia równiez w skali po¬ wiekszonej widok zgóry czesci palnika we¬ dlug fig. 3, który wyjasnia polozenie tego palnika w stosunku do przedmiotu szkla¬ nego, fig. 5 przedstawia widok boczny, cze¬ sciowo w przekroju dolnej czesci urza¬ dzenia, •fig. 6 przedstawia szczegól urzadzenia wedlug fig. 5, fig. 7 przedstawia widok zbeku, czescio¬ wo w przekroju, nieco odmiennego urza¬ dzenia dolnej czesci przyrzadu, stanowia¬ cego przedmiot wynalazku.W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania urzadzenia wal napedowy 1 pola¬ czony jest z jednej strony z krazkiem cier¬ nym 2, z którym styka sie powierzchnia cier¬ na 3 pierscienia 4, osadzonego w sposób u- mozliwiajacy jego przesuwanienapionowym — 2 —wale obrotowym 13. Krazek cierny 2 po¬ siada w srodku wyciecie 5. Widelkowata dzwignia 6, osadzona obrotowo na ramie, ochwytuje swym widelkowatym koncem pierscien 4. Zapomoca sniby 7 dzwignia 6 moze byc nastawiana na dowolne nachyle¬ nie. Na widelkowatych koncach dzwigni 6 umieszczone sa czopy, które wchodza do wyzlobienia 8 na pierscieniu 4.Urzadzenie umocowane jest w odpo¬ wiedni sposób na stole 10 (fig, 5 i 7). Ra¬ mie //, umieszczone nad stolem i do niego przymocowane, laczy sie z urzadzeniem wyzej opisanem, a przedstawionem na fig. 1. Tuleja 12 osadzona jest pionowo i moze sie posuwac do góry i naHól w ramieniu 1L Wal 13 przechodzi przez tuleje 12 i jest utrzymywany w swem polozeniu norma?- nem przy pomocy pierscienia 9, znajduja¬ cego sie w górnym koncu tulei 12. Wal 13 posiada na swym dolnym koncu odpowied¬ niej budowy obsade 14, do której wstawia sie przedmiot szklany A, który jest skiero¬ wany swa szyjka, wzglednie czescia wyde¬ ta, wdól i tam utrzymywany. Tuleja, wal i obsada sa podnoszone i opuszczane za¬ pomoca prowadnicy 15, która jednym swym koncem polaczona jest przegubowo z tuleja 12, a drugim koncem z ramieniem 16, które umocowane jest na nieprzedsta- wionym na rysunku wale wahadlowym, osadzonym obrotowo na ramieniu 11. Ten wal wahadlowy moze byc napedzany w sposób dowolny, np, zapomoca mimosro- du dzialajacego na inne ramie, polaczone sztywno z walem wahadlowym, Zapomoca tego mimosrodu mozna podnosic i opu¬ szczac wal wahadlowy, a jednoczesnie po¬ ruszac ten wal w jedna i druga strone. Na przedniej czesci stolu 10 znajduje sie czes^ 22 (fig. 5 i 6) zaopatrzona w dwie tuleje 23, w których umocowane sa drazki pionowe 24. Czesc poprzeczna 25', obejmu¬ jaca tulejami 26 te drazki 24 jest ustawio¬ na w kierunku pionowym. Palnik 27 umo¬ cowany jest na dzwigarze 28 (fig. 5, 7) za¬ opatrzonym w nasade 29 w ksztalcie rury, która moze sie poruszac w plaszczyznie pionowej do góry i wdól w ramieniu dzwi¬ gara 25. Do podluznego rowka 30 w na¬ sadce rurowej 29 przenika koniec sruby 31, przechodzacej przez scianke dzwigara 25 i zapobiegajacej przekrecaniu sie czesci 29 na dzwigarze 25. Dwuramienna dzwignia 32 polaczona jest przegubowo z jednej strony z suwakiem 33, który sie przesuwa w plaszczyznie pionowej w ramieniu 25, z drugiej strony—swym górnym koncem do dwuramiennej dzwigni 35, z która dzwi¬ gnia 32 polaczona jest w punkcie 34. Dzwi¬ gnia 35 jest zkolei polaczona w punkcie 36 przegubowo z dzwigarem 28 palnika.Chwytacz 37 polaczony jest przegubowo w punkcie 38 z dzwigarem 28, zas w punkcie 39 z dzwignia 40, która drugim swym koncem laczy sie przegubowo w punk¬ cie 41 z wystajaca czescia dwuramien¬ nej dzwigni 35. Sruba 42 tworzy pia¬ nowy kciuk, o który opiera sie dol¬ na czesc suwaka 33. Ramie 43 pola¬ czone jest na stale z ramieniem 25 i posia¬ da otwór, w którym osadzony jest suwak 33. Dwuramienna dzwignia 44 obraca sie w punkcie 45, w którym jest polaczona z ramieniem 43. Na jednym koncu dzwigni 44 umocowane jest ramie 46 z czescia uda¬ rowa 47, która w pewnym momencie ude¬ rza o dzwignie 32. Drazek prowadniczy 48 przechodzi przez dzwigar 28 i w punkcie 49 polaczony jest przegubowo z ramieniem 50, które drugim swym koncem laczy sie w punkcie 51 z dwuramienna dzwignia 44.Koniec drugiego ramienia dzwigni 44 przy¬ mocowany jest w punkcie 52 do drazka prowadniczego 53, który w punkcie 54 za¬ wieszony jest przegubowo na wahadlo- wem ramieniu 16. Drazek 53 sklada sie z dwóch czesci, z których jedna zaopatrzo¬ na jest w otwory 55, a druga w sruby 56, zapomoca których obydwie te czesci sa la¬ czone ze soba, przy jednoczesnem zacho¬ waniu moznosci innego ich wzajemnego u- — 3 —stawienia. Palnik 57 (fig. 1 i 2) ustawiony jest w takiem polozeniu, ze nagrzewa o- prawe 14 wtedy, kiedy znajduje sie ona w swem polozeniu dolnem. W rurce przez która doprowadza sie do palnika 57 pali¬ wo jest umieszczony zawór, nie przedsta¬ wiony na rysunku. Zawór ten polaczony jest na stale z ramieniem, uruchomianem zapomoca dwóch równiez nieprzedstawio- nych na rysunku kciuków, znajdujacych sie na drazku prowadniczym 53.Wedlug odmiany wykonania, przedsta¬ wionej na fig. 7, dzwigar 28 odciety jest od czesci górnej w miejscu 65, zas oddziel¬ na czesc 66, sluzaca do osadzania palnika jest przymocowana swa pionowa scianka 68 bezposrednio do stolu 10. Pozioma scianka 67, przechodzaca ponad stól, sluzy do dokladnego ustawiania dzwigara 66 na¬ przeciwko stolu 10. W scianie 68 znajduje sie podluzna szczelina 70, przez która przesunieta jest sruba 71, zas przez sciane pozioma 67 przechodzi sruba nastawni- cza 69.Zapomoca sruby 69 ustawia sie na pra¬ widlowa wysokosc, w stosunku do stolu 10, dzwigar 66', przyczem sruba ta jest na¬ stepnie zamocowywana. Z dzwigarem 66 lacza sie tuleje 23a, sluzace do umieszcze¬ nia w nich draków 24.Dwuramienna dzwignia 72 umocowana jest ruchomo na ramieniu 73 przy stole 10; jedno ramie dzwigni 72 polaczone jest przegubowo w punkcie 74 z dzwigarem 28, a drugie jej ramie w punkcie 75 z draz¬ kiem zaworowym 76. Drazek zaworowy 76 osadzony jest slizgowo zapomoca umoco¬ wanego na nim ramienia 76a na drazku slizgowym 77, umocowanym na dzwigarze 11. Drazek zaworowy 76 posiada na swym górnym koncu srube 78, która górna swa czescia styka sie z kciukiem 79 wahadlo¬ wego ramienia 16. Palnik 27 obejmuje, przy tej odmianie wykonania urzadzenia, pierscieniowy kadlub 80, posiadajacy na górnej swej czesci pierscieniowy kanal 81 (fig. 3 i 4). Pierscieniowy wreb 82, znajdu¬ jacy sie w górnej czesci kadluba 80, lezy nad kanalem 81, przyczem dolna czesc ka¬ dluba palnika jest polaczona z jego cze¬ scia pokrywowa 83 zapomoca srub 84.Rura 85 (fig. 3, 4 i 7) wchodzi do ka¬ nalu 81 i laczy sie z rurami 86 i 8?\ z któ¬ rych jedna doprowadza gaz palny, a dru¬ ga —- powietrze lub tlen, lub tez kazda z nich moze doprowadzac mieszanine palna.Do jednej lub drugiej rury wlacza sie ku¬ rek, który jest samoczynnie otwierany i zamykany zapomoca dzwigni 72, lub inne¬ go urzadzenia, w celu regulowania plomie¬ nia w palniku, kiedy jest usuwana nastaw- ka szyjkowa obrabianego przedmiotu szklanego. Najczesciej do palników uzy¬ wa sie gaz palny i tlen, przyczem tlen przeplywa przez rure 87 i kran 88, który sie zamyka w chwili, gdy oddzielanie szyj¬ ki jest skonczone, podczas gdy gaz prze¬ plywa stale przez rure 86 i wychodzac na- zewnatrz tworzy zwykly plomien w palni¬ ku. Prowadnica 15 (fig. 5 i 7) jest wyko¬ nana w ten sposób, ze jej dlugosc moze byc zwiekszana i zmniejszana, a to w celu umozliwienia wstawiania przedmiotów róz¬ nej dlugosci. Nasadka 89, umieszczona na drazku 77, posiada otwór, przez który przechodzi sruba 90, do regulowania polo¬ zenia ramienia 16, a. tern samem wyzna¬ czania dokladnego polozenia obsady 14 w stosunku do palnika. Obsada 14 moze byc w odpowiedni sposób podnoszona na do¬ wolna wysokosc, gdy nastawka szyjkowa zostala odcieta.Dzialanie opisanego powyzej urzadze¬ nia jest nastepujace: kiedy obsada 14 znajduje sie w polozeniu podniesionem, wówczas wstawia sie do niej szklany przedmiot A od dolu, przyczem wal wa¬ hadlowy, kierowany zapomoca mimosrodu, pozwala na opuszczanie ramienia 16, pod dzialaniem zarówno jego wlasnego cieza¬ ru, jak i ciezaru urzadzenia zawieszonego pod tern ramieniem, dotad, dopóki ramie — 4 —16 nie dotknie sruby 90 i w tern polozeniu scisle okreslonem zatrzyma sie, wskutek czego zajmie równiez okreslone polozenie, w stosunku do palnika 27 obsada 14 wraz ze wstawionym do niej przedmiotem szkla¬ nym. Obsada 14 utrzymywana jest w po lozeniu podniesionem zapomoca ramienia 16, które zaczepia o tuleje 12 nad pfowad- nica 15 i w ten sposób podnosi ja. Przy podniesieniu tulei 12, pierscien 9 (fig. 1) zostaje równiez podniesiony, przyczem ra¬ zem z nim wznosza sie ku górze wal 13 i pierscien 4. Pierscien 4 podnoszony jest zapomoca pierscienia 9 przy jego ruchu do góry, wywolywanym ramieniem 16. W tern polozeniu podniesionem, powierzchnia cierna 3 pierscienia 4 znajduje sie na¬ przeciwko wyciecia 5 krazka ciernego 2.Kiedy tuleja 12 wraz z obsada 14 i pier¬ scieniem 9 opuszczaja sie, wówczas pier¬ scien 4 opuszcza sie o tyle, o ile pozwala na to polozenie ramienia-6 w stosunku do sruby 7, zas powierzchnia cierna 3 dotyka powierzchni ciernej krazka 2. Zapomoca ustawienia kciuka srubowego 7 mozna sci¬ sle uregulowac polozenie powierzchni cier¬ nej 3 w stosunku do krazka ciernego 2 i tern samem odpowiednio ustawic przeklad¬ nie napedzajaca pierscien 4 za posrednic¬ twem krazka ciernego 2 i powierzchni cier¬ nej 3. Kiedy tuleja 12 jest opuszczona, wal 13 obraca sie z szybkoscia, która jest scisle okreslana. Plomien, jaki jest wytwa¬ rzany w kanale 81, przedostaje sie przez komory posrednie 91, lezace pomiedzy ze¬ bami grzebienia 82, wskutek czego po¬ wstaje wieniec z plomieni 92 (fig. 4), któ¬ re muskaja przedmiot szklany, tworzac naokolo obwodu naczynia szklanego A pierscien ogniowy w tem wlasnie miejscu, w którem ma byc dokonane odcinanie.Obracanie bez przerwy przedmiotu szkla¬ nego A walem 13, w sposób powyzej opi¬ sany, zabezpiecza równomiernie nagrze¬ wanie sie tego przedmiotu w miejscu, w którem ma byc uskuteczniane odcinanie, przyczem na równomiernosc nagrzewania sie nie maja wplywu pewne nieznaczne róznice w wielkosciach plomieni w róz¬ nych miejscach palnika. Jest zrozumialem, ze taki sam wynik osiaga sie zapomoca ru¬ chu tam i zpowrotem obsady lub palnika.Stosuje sie przewaznie plomien ostry i go¬ racy, który roztapia przedmiot szklany podlug linji, wzdluz której naczynie to ma byc odciete, a takze i czesci przylegajacej do tej linji, nie zmiekczajac natomiast da¬ lej lezacych czesci tego przedmiotu, dzie¬ ki czemu zapobiega sie zginaniu, wygina¬ niu a takze i innym zmianom ksztaltu tego przedmiotu. Obrabiany przedmiot zacho¬ wuje przy krawedzi 93 swoje pierwotne polozenie i ksztalt, a tylko wzdluz linji, gdzie ma nastapic odciecie powstaje cien¬ ka warstwa roztopionego szkla, która na¬ stepnie tworzy na krawedzi naczynia wie¬ niec 94, przyczem podczas tej obróbki stai- raja sie by wieniec ten przyjal ksztalt okragly. Sila odsrodkowa, jaka powstaje podczas stalego obracania przedmiotu szklanego, dazy do odrzucenia roztopione¬ go szkla na krawedzi odcietej nazewnatrz, podczas gdy cisnienie, jakie wywiera pala¬ cy sie gaz, naciska na roztopione szklo na krawedzi koncentrycznie ze wszystkich stron — do wewnatrz. Jezeli szybkosc ob¬ rotowa jest duza, co mozna osiagnac w sposób powyzej opisany przy pomocy sru¬ by 7, a cisnienie palacego sie gazu male, to wieniec 94 roztopionego szkla bedzie wówczas wystawac nazewnatrz, jak to jest uwidocznione na fig. 1 w punkcie 95. Mala szybkosc obrotowa przy wiekszem cisnie¬ niu gazu powoduje przeciwnie powstawa¬ nie wienca, wystajacego po wewnetrznej stronie krawedzi powstalej po odcieciu, co jest przedstawione na fig. 2 w punkcie 96.Trzebj oddac pierwszenstwo ksztalto m przedstawionemu na fig. 3, gdzie zapomo¬ ca odpowiedniego doboru szybkosci obro¬ towej obsady 14 z jednej strony i cisnie¬ nia palacych sie gazów z drugiej strony, — 5 —nastepuje zrównowazenie dwóch sil wza¬ jemnie przeciwdzialajacych i dzieki czemu powstaje równomierny okragly wieniec, który nie jest przesuniety ani nazewnatrz, ani tez do wewnatrz. Sila ciezkosci rozto¬ pione szklo na krawedzi odciecia skiero¬ wuje sie wdól, wskutek czego grubosc wienca przy krawedzi tej zmniejsza sie, jezeli przedmiot szklany podlega obróbce wedlug sposobu przedstawionego na zala¬ czonych rysunkach. Jezeli przedmiot jest wstawiany odwrotnie, t. j, szyjka do góry, wówczas pod dzialaniem sily ciezkosci, po odcieciu szyjki, roztopione szklo jest sci¬ skane na odcietej krawedzi, wskutek cze¬ go na odcietym koncu powstaje wieniec, który jest gruby i szeroki. Moze byc tutaj wprowadzona odmiana wykonania urza¬ dzenia, polegajaca na tem, ze os obrotowa urzadzenia posiada kierunek nie pionowy, lecz jest pochylona pod dowolnym katem, dzieki czemu na ks7taltowanie sie wspo¬ mnianego wienca ma wplyw tylko mniejsza skladowa sily ciezkosci. Nalezy zazna¬ czyc, ze szklo, roztopione na krawedziach tworzacych miejsce odciecia przedmiotu szklanego, wytwarza przy obróbce, w mysl wynatazku niniejszego, wieniec, któ¬ ry zazwyczaj mniej wiecej odpowiada w przekroju obwodowi naczynia, chyba ze chodzi specjalnie o osiagniecie innego wy¬ niku, np, zapomoca ukosnego ulozenia osi obrotowej urzadzenia lub szczególnego do¬ brania wielkosci cisnienia gazu, oraz ze powierzchnie scian przedmiotu szklanego staja sie, w miare zblizania sie do krawe¬ dzi, nie odrazu ostre, lecz przejscie to jest stopniowe.Wedlug urzadzenia, przedstawionego na fig. 5, wykonany jest chwytacz 37, któ¬ ry jest umieszczony pod szyjka naczynia.Kiedy szyjka zostanie odcieta i odpada, to trafia ona na ten chwytacz, który wów¬ czas porusza sie wdól, przechyla przegu¬ bowo ze soba polaczone dzwignie 32 i 35, wskutek czego palnik sie opuszcza równiez nieco wdól z polozenia, jakie zajmowal przedtem, zapomoca odpowiedniego usta¬ wienia dzwigni przegubowych, znajduja¬ cych sie pod dzwignia 35. Wielkosc tego opuszczenia sie palnika zalezy od ustawie¬ nia sruby 42. Drazek 48 sluzy jako pro¬ wadnica szyjki, azeby po jej odcieciu za¬ pobiec zbytniemu odchylaniu sie tej szyj * ki w jakakolwiek badz strone, co moze miec miejsce jezeli szklo po jednej stro¬ nie przedmiotu jest ciensze, anizeli z dru¬ giej strony, Pret 48 prowadzi nastepnie szyjke do chwytacza 37. Drazek ten posia¬ da srednice znacznie mniejsza od srednicy otworu konca szyjki, aczkolwiek moze on byc i grubszy na tyle, by szyjka mogla jednakze po nim sie przesuwac. Taki po¬ grubiony pret 48 jest pozadany wtedy, kiedy os przedmiotu szklanego nie lezy podczas odcinania w plaszczyznie piono¬ wej, poniewaz wówczas nie pozwala on szyjce, podczas obracania przedmiotu, wy- chodzic ze swego prawidlowego polozenia az do chwili dopóki nie zostanie ona cal¬ kowicie oddzielona.Po opuszczeniu sie palnika wdól, plo¬ mienie jego przechodza ponad krawedzia¬ mi odcietemi w malej od nich odleglosci, wskutek czego powstaje polerowanie o- gniowe i wygladzanie wszelkich na tej kra¬ wedzi nierównosci, nie topiac jednak prz/ tem dodatkowej ilosci szkla i nie zwiek¬ szajac tem samem przekroju powstalego tam wienca. Podobny wynik otrzymuje sie jezeli palnik bedzie osadzony nieruchomo zas obsada 14 bedzie podnoszona zapomo¬ ca mechanizmu podobnego do ukladu dzwigni 72, 76 (fig. 7), lub innego rodzaju, albo tez mozna uruchomic kurek 88, który reguluje doplyw paliwa do palnika, i po ukonczonem odcieciu szyjki zmniejszac w odpowiedni sposób plomien w tym palniku.Zmniejszanie doplywu ciepla, po dokona¬ niu odciecia szyjki, mozna osiagnac w ten lub inny sposób i tem samem nie dopu¬ szczac do dalszego i nowego roztapianiasie szkla. Jezeli pozadane jest azeby wie* niec byl grubszy, nalezy obsade i palni* utrzymac w ich pierwotnem polozeniu tak dlugo, az szklo na górnej powierzchni wienca nie odsunie sie od plomienia, wsku¬ tek czego wyzej opisany przebieg pracy bedzie odwrotny, to jest, ze palnik nie be¬ dzie opuszczany wdól, a obsada podnoszo¬ na, lecz ze palnik i obsada zostana zblizo¬ ne do siebie, dzieki czemu topieniu bedzie podlegac szklo dalej lezace, tworzac w 'en sposób odpowiednio grubszy wieniec. Kie¬ dy obrzeze krawedzi powstalej po odcie¬ ciu w sposób powyzej opisany, jest osta¬ tecznie wykonczone, wówczas wal, na któ¬ rym znajduje sie ramie 16 zaczyna sie po¬ ruszac i podnosi to ramie, które znowu podnosi obsade 14. Jednoczesnie podnosi sie takze dzwignia prowadnicza 53, która porusza dwuramienna .dzwignie 44, wsku¬ tek czego drazek prowadniczy 48 opuszcza sie, zas znajdujaca sie na nim odcieta szyjka zostaje oswobodzona i moze ze¬ slizgnac sie z chwytacza 37. W czasie kie¬ dy dzwignia 44 zbliza sie do swego polo¬ zenia krancowego, czesc udarowa 47 ude¬ rza o dzwignie utworzona przez prowad¬ nice 32 i 35 i prowadzi ja zpowrotem do polozenia dzwigni przegubowej, dzieki czemu chwytacz 37 znowu sie podnosi.Kiedy obsada 14 jest podniesiona, pier¬ scien 9 dotyka sie do pierscienia 4 i pod¬ nosi go o tyle, ze tasmowa powierzchnia cierna 3 znajdzie sie przed wycieciem 5, umieszczonem w srodku krazka 2, wsku¬ tek czego obsada 14 zatrzymuje sie, a go¬ towy przedmiot szklany moze byc z niej wyjety i zalozony nowy.Przedmiot szklany zostaje przewaznie wstawiany do zbiornika nagrzanego, któ¬ ry jest utrzymywany w stanie goracym przy pomocy palnika 57, przyezem dzieki nagrzaniu obsady oraz cieplu jakie udziela palnik, zapobiega sie niepozadanemu ochladzaniu sie przedmiotu szklanego, oprócz tego w tych warunkach temperatu¬ ra przedmiotu wstawionego do obsady mo¬ ze byc podnoszona, jezeli bedzie to nie¬ zbedne lub pozadane.Wyzarzanie przedmiotu szklanego od¬ bywa sie zapomoca nagrzewania do tempe¬ ratury przekraczajacej punkt krytyczny, w którym molekuly szkla moga znów po¬ wrócic do polozenia normalnego i po ta- kiem wyzarzaniu w ciagu dostatecznie du¬ zego czasokresu, temperatura szkla sie ob¬ niza i szklo ochladza. Im temperatura za¬ stosowana jest wyzsza, tern predzej mole¬ kuly wracaja do swego polozenia normal¬ nego, dlatego tez zaleca sie do wyzarzania stosowac najwyzsza dopuszczalna tempe¬ rature, która jednak nie powinna przyczy¬ niac sie do znieksztalcen w szkle.Nagrzewanie szkla do temperatury, w której odbywa sie wyzarzanie, nastepuje stosunkowo powoli, azeby uniknac tworze¬ nia sie rys (Streifen) w szkle, które po¬ wstaja wskutek powstawania róznych tern* peratur w róznych czesciach obrabianego przedmiotu. Równiez i ochladzanie przed¬ miotu po wyzarzeniu odbywa sie powolnie, lecz w takim stopniu, azeby nie powstawa¬ ly rysy w szkle z powodu nierównomier¬ nego znowu ochladzania, poniewaz po¬ wstanie tych rys niweczyloby rezultaty o- siagane dzieki wyzarzaniu.Zazwyczaj przy wyzarzaniu szklanego przedmiotu z szyjka zastosowuje sie ni¬ ska temperature wypalania (Ausgliihtem- peratur) w celu poddania przedmiotu szkla¬ nego w ciagu kilku godzin dzialaniu sto¬ sunkowo niskiej temperatury, azeby unik¬ nac trudnosci, jakie powstaja przy nagrze¬ waniu do wysokich temperatur wyzarza¬ nia.Przy stosowaniu urzadzenia wedlug wy¬ nalazku niniejszego, oddaje sie pierwszen¬ stwo sposobowi, przy którym caly przed¬ miot szklany jest utrzymywany wpoblizu temperatury krytycznej, jaka ma miejsce przy koncu odcinania szyjki, aby natych¬ miast po odcieciu przedmiot wstawic do — 7 —pieca, gdzie szklo bardzo szybko nagrzewa sie juz do pozadanej wysokiej temperatu¬ ry wyzarzania. Poniewaz zarówno odcie¬ ta szyjka, jak i pozostaly przedmiot po¬ siadaja grubosc stosunkowo równomierna, dzieki czemu ksztalt powstalego po od¬ cieciu obrzeza pozwala na równomierne na¬ grzewanie krawedzi, to nagrzewanie w ce¬ lu wyzarzania odbywa sie znacznie predzej, anizeli ma to zazwyczaj miejsce przy wy¬ zarzaniu detych przedmiotów szklanych, które ponadto nie sa wstawiane do pie- na nagrzanemi. Poniewaz, jak bylo wspo¬ mniane, przedmiot jest utrzymywany w tem¬ peraturze bliskiej do temperatury krytycz¬ nej, przeto wyzarzanie przy warunkach po¬ myslnych moze byc zakonczone w ciagu mniej niz dwóch minut i nie dluzej niz w ciagu 10 minut, Z tego samego powodu o- chladzanie do temperatury nizszej od tem¬ peratury krytycznej odbywac sie moze równiez predko, przyczem nie moga tutaj powstac warunki, przy których rezultaty o- siagniete przez wyzarzanie bylyby sprowa¬ dzone do zera. Poniewaz przy wysokich temperaturach wyzarzania powrót mole- kól do ich polozenia normalnego nastepu¬ je bardzo predko, jak równiez szybko od¬ bywa sie ochladzanie, przeto, przy warun¬ kach sprzyjajacych, przedmiot szklany juz po 10 minutach od chwili wstawienia do pieca jest gotowy i moze byc nastepnie pa¬ kowany, zas przy warunkach mniej po¬ myslnych przedmiot szklany moze byc go¬ towy do pakowania najwyzej po uplywie 40 minut Okreslanie jednak tego czasu nie ogranicza w niczem istoty wynalazku. Aze¬ by stopien nagrzewania i ochladzania kra¬ wedzi uzgodnic z nagrzewaniem i chlodze¬ niem sie scianek przedmiotu szklanego, obrzeze naczynia wykonywuje sie l1/^—2 razy grubszym od grubosci pozostalych scianek szklanych. Wieniec na brzegu na¬ czynia szklanego, którego grubosc jest dwa razy wieksza od grubosci scianek naczynia, ochladza sie dluzej, anizeli te scianki w tym tylko wypadku, jezeli nie jest on wie¬ cej nagrzany, wzglednie ochlodzony, niz te scianki. Wieniec zas, którego grubosc jest mniej niz l1/^ raza wieksza od grubosci scianek, nie zmienia swej temperatury równomiernie z pozostalemi sciankami, aczkolwiek nie bedzie to mialo wplywu na zalety takiego wienca, które byly opisane powyzej. To miejsce powierzchni wienca, w którem on staje sie juz zewnetrzna po¬ wierzchnia scianki szklanej (Uebergangs- flache) ma ksztalt krzywej podobnej do li¬ tery ,,S", lub ksztalt innej krzywej o zmie¬ niajacym sie kierunku jej biegu. Przy u- dziale tych wlasnie miejsc przejsciowych wszelkie uderzenia mechaniczne, jak rów¬ niez zmiany temperatury sa p/zenoszone równomiernie na scianki szklane, wskutek czego nie powstaja ostre krawedzie skiero¬ wane ku wnetrzu, które jest bardzo trudno usunac. Jezeli przedmiot szklany z wien¬ cem, wykonanym wedlug wynalazku niniej!- szego, poddac próbom na uderzenia, to wie<- niec ten nie odlamie sie prawidlowo (regel- masig) od przylegajacych do niego scianek naczynia szklanego. Jezeli wieniec jest wykonany w taki sposób, ze zwiesza sie, wzglednie wystaje nad wewnetrzna i ze¬ wnetrzna krawedzia scianki naczynia, wówczas nastepuje równomierne rozloze¬ nie sie dzialan mechanicznych, jak równiez równomierne nagrzewanie sie i ochladzanie przylegajacych scianek.Aczkolwiek opisany sposób wyzarzania jest lepszy od innych, to jednakze korzy¬ sci, jakie moga byc osiagniete przy stoso¬ waniu wynalazku niniejszego, uzyskac moz¬ na takze i w ten sposób, ze szyjka bedzie oddzielona zapomoca plomienia o ksztal¬ cie pierscienia, przyczem nagrzewanie kra¬ wedzi naczynia plomieniem odbywa sie tak dlugo, dopóki nie wytworzy sie na krawe¬ dzi powstalej po odcieciu szyjki wspo¬ mniany wieniec.Poniewaz opisany wynalazek stosuje sie przedewszystkiem do obrabiania kub- -r- 8 —.ków detych, to jednakze jest zrozumia¬ lem; ze nie ogranicza sie on tylko do tego zastosowania. Wynalazek niniejszy moze byc stosowany do obróbki i dowolnych przedmiotów szklanych. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób ciecia i wykanczania przed¬ miotów szklanych, znamienny lem, ze przedmiot szklany nagrzewany zostaje wzdluz linji odcinania w takim stopniu, iz przeciecie szkla odbywa sie bez znieksztal- cania sdiamki (pnzyleglej do liiniji, odci¬ nania przedmiotu, przyczem nagrzewanie uskuteczniane jest zapomoca jednego i te¬ go samego zródla ciepla tak dlugo, dopóki krawedz, wedlug której przedmiot szkla¬ ny zostal odciety, nie bedzie wykonczona.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze szklo, wzdluz krawedzi odcinania, jest doprowadzane do temperatury topie¬ nia tak szybko, ze odcinanie odbywa sie bez zmiekczenia i znieksztalcenia scianek naczynia, przylegajacych do krawedzi od¬ ciecia, przyczem szklo roztapiane tworzy na krawedzi odciecia wieniec. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, zna¬ mienny tern, ze roztapianie szkla na kra¬ wedzi odciecia odbywa sie w tak malej mierze, iz roztopione szklo tworzy na kra¬ wedzi wieniec, którego grubosc jest dwa razy wieksza od grubosci nieroztopionej scianki naczynia, przylegajacej do miejsca odciecia. 4. Sposób wedlug zastrz. 1,—3, znamien¬ ny tern, ze wykanczanie zapomoca plomie¬ nia krawedzi, wzdluz której dokonane zo¬ stalo rozciecie przedmiotu szklanego, od¬ bywa sie przy nizszej temperaturze niz sa¬ mo odcinanie. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tem, ze temperatura, w której odbywa sie wyzarzanie w celu dokonania przeciecia przedmiotu, osiaga sie zapomoca plomie¬ nia, który podczas przecinania skierowany jest wzdluz linji odcinania, po dokonaniu zas tego odciecia krawedz odciecia i plo¬ mien palnika sa od siebie oddalone na mala odleglosc. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, 4 lub 5, znamienny tern, ze temperatura, w którei odbywa sie wyzarzanie w celu dokonania przeciecia, uzyskuje sie zapomoca plomie¬ nia palacego sie gazu z doplywem tlenu, doplyw którego po dokonaniu odciecia przerywa sie, a dalsza obróbka przedmiotu szklanego odbywa sie zapomoca plomienia uzyskiwanego przy spalaniu sie gazu za¬ silanego powietrzem. 7. Sposób wedlug zastrz. 1—6, znamien¬ ny tem, ze plomien stosowany przy odci¬ naniu jest doprowadzany jednoczesnie wzdluz calej dlugosci linji odciecia. 8. Sposób wedlug zastrz. 7 do odcina¬ nia przedmiotów szklanych, posiadaja¬ cych ksztalt bryly obrotowej, znamienny tem, ze plomien, zapomoca którego odbywa sie odcinanie i który doprowadzany jest pierscieniowo, skierowywany jest na linje odciecia, przyczem os pierscienia plomieni zlewa sie z osia obrotowa przedmiotu szklanego. 9. Sposób wedlug zastrz. 1—8, znamien¬ ny tem, ze zastosowany jest podczas obra¬ biania przedmiotów szklanych ruch wzgledny, a szczególnie wzgledny ruch ob¬ rotowy plomienia i przedmiotu szklanego. 10. Sposób wedlug zastrz. 1—9 do od¬ cinania szyjki detych przedmiotów szkla¬ nych, znamienny tem, ze przedmiot szkla¬ ny umieszczony szyjka wdól poddawany jest dzialaniu plomienia, przy pomocy któ¬ rego odbywa sie odcinanie i wykonczanie krawedzi powstalej do odcieciu. 11. Sposób wedlug zastrz. 1—10, zna¬ mienny tem, ze cisnienie gazów palacych sie, lub kierunek ich ruchu, lub tez cisnie¬ nie gazów i kierunek ich ruchu, jest po do- konanem odcieciu tego rodzaju, iz rozto¬ pione szklo przyjmuje na krawedzi odcie¬ cia pozadane polozenie i ksztalt. — 9 — 12. Sposób wedlug zastrz. 9, 10 lub 11, znamienny tern, ze szybkosc przesuwania sie, szczególnie szybkosc obrotowa przed¬ miotów szklanych, jest tak dobierana, iz szklo roztopione na krawedzi odciecia przyjmuje po odcieciu pozadane polozenie przy pomocy dzialania sily odsrodkowej. 13. Sposób wedlug zastrz. 11 i 12, przy którym przedmiot szklany podczas obra¬ biania plomieniem obraca sie naokolo swej osi, znamienny tern, ze plomien obejmuja¬ cy przedmiot obrabiany wzdluz linji od¬ ciecia, skierowany ku osi obrotowej przed¬ miotu szklanego, nadaje szklu roztopione¬ mu na odcietej krawedzi ruch w kierunku do wewnatrz przedmiotu, który to ruch przeciwdziala sile odsrodkowej, dazacej do nadania roztopionemu szklu ruchu w kierunku nazewnatrz. 14. Sposób wedlug zastrz, 1—13, zna¬ mienny tern, ze doplyw ciepla jest tak re¬ gulowany, iz przedmiot obrabiany nagize- wany jest do takiej temperatury, która po dokonaniu odciecia zblizona jest do tem¬ peratury krytycznej. 15. Sposób wedlug zastrz. 1—14, zna¬ mienny tern, ze przedmiot odciety i obra¬ biany nastepnie na swej krawedzi przy pomocy plomieni wprowadza sie do pieca i nagrzewa do temperatury wyzarzania w ciagu 10 minut, poczem w ciagu najwyzej 30 minut ochladza sie do temperatury, nie powodujacej oparzen przy dotyku. 16. Urzadzenie do wykonania sposobu wedlug zastrz. 1—15, znamienne tern, ze zastosowano palnik pierscieniowy (80, 81, 82, 83) i obsade (14), umieszczoina na jed¬ nej osi z palnikiem, przyczom obsada u- trzymuje przedmiot szklany (A) w takiem polozeniu, jz plomien palnika skierowany jest wzdluz lrnji odciecia, przyczem obsa¬ da (14) i palnik (80) obracaja sie i przesu¬ waja sie wzdluz swej osi. 17. Urzadzenie wedlug zastrz. 16, zna¬ mienne tern, ze obsada (14) przyblizana jest do palnika (80) zapomoca podatnych polaczen elastycznych, przyczem ruch ten ograniczany jest sruba nastawnicza (90). 18. Urzadzenie wedlug zastrz. 16, 17, znamienne tern, ze nad palnikiem (80) u- mieszczona jest obsada (14), zas pod pal¬ nikiem chwytacz (37) w taki sposób, iz ka¬ walek szkla odciety od przedmiotu szkla¬ nego (A), utrzymywanego obsada (14), pa¬ da na chwytacz (37) i uruchomia go, czem powoduje uruchomianie innych czesci urza¬ dzenia. 19. Urzadzenie wedlug zastrz. 18, zna¬ mienne tern, ze chwytacz (37) przy urucho¬ mianiu go oddzialywuje na kurek, znajdu¬ jacy sie w przewodzie doprowadzajacym paliwo do palnika. 20. Urzadzenie wedlug zastrz. 18, zna¬ mienne tern, ze chwytacz (37), przy urtb- chomianiu go, oddzialywuje na ruch wzgledny obsady (14) i palnika (80). 21. Urzadzenie wedlug zastrz. 20, zna¬ mienne tern, ze palnik (80) umocowany jest na dzwigni przegubowej (32, 35), wspólpracujacej z chwytaczem (37). The Libbey Glass Manufacturing Company. Zastepca: I. Myszczynski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 7265. Ark. i.L)o opisu patentowego Nr 7265. Ark. 2.Do opisu patentowego Nr 7265. Ark.

3. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL