PL72204B1 - - Google Patents

Description

Zeliwo szare o strukturze ferrytycznej z grafitem gruboplatkowym oraz sposób jego wytwarzania Przedmiotem wynalazku jest zeliwo szare o strukturze ferrytycznej z grafitem gruboplatkowym oraz sposób jego wytwarzania. Zeliwo wedlug wy¬ nalazku ma zastosowanie na przyklad na elementy slizgowe lozysk silnie obciazonych i pracujacych w trudnych warunkach jak równiez na wklady do lozysk szybkoobrotowych.Znane sa i stosowane ma panewki lozysk slizgo¬ wych zeliwa szare o skladzie na przyklad: C (3,0.— —3,6%), Si(2,5—3,5%), B(0,8—1%), Mn(0,4—0,8%), S<0,12% lub 0(3,4—3,7%), Si(2,4-^2,6%), P<0,25% Mn(0,7—0,9%), S<0,12%, Ni(0,3—0,4%), Cr<0,35%.Zeliwa o wymienionych skladach maja struktu¬ re perlityczna wzglednie ferrytyczno-perlityczna co potwierdza ich twardosc wynoszaca HB = 140—170 kG/mm2.W wyniku tworzenia sie w czasie krzepniecia odlewu róznych struktur, elementy slizgowe wyko¬ nane z tych zeliw maja na powierzchniach slizgo¬ wych nierównomierna twardosc, rózny stopien wy¬ dzielen grafitu, a tym samym irózne wlasnosci slizgowe, co w tych elementach jest zjawiskiem niekorzystnym.Celem wynalazku jest opracowanie skladu ze¬ liwa szarego o strukturze czysto ferrytycznej z grafitem gruboplatkowanym oraz sposobu jego wy¬ twarzania co pozwoli na uzyskanie równomiernych wlasnosci slizgowych na calej powierzchni elemen¬ tu slizgowego, a jednoczesnie pozwoli na uzyskanie 25 30 niskiej twardosci i dobrej zdolnosci do tlumienia drgan przy wysokiej wytrzymalosci na sciskanie.Zadanie wytyczone zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze sklad chemiczny w °/o% wagowych zeliwa szarego o strukturze fer¬ rytycznej z grafitem gruboplatkowym jest naste¬ pujacy: 0(3,5—4,2%), Si(l,8—2,5%), Mn<0,5%, P<0,20%, S<0,08%, Cr<0,10%, Al(0,10—0,20%), Sj<0,08%, Cr<0,10%, Al(0,10—0,20%), przy czym powierzchnia struktury zajeta przez wydzielenia grafitu wynosi powyzej 12%.Zeliwo wedlug wynalazku uzyskuje sie przez modyfikacje, a nastepnie obróbke cieplna, otrzyma¬ nego w znany sposób w procesie zeliwiakowym zeliwa o skladzie chemicznym w %% wagowych: C(3,5—4,2%), Si(l,8—2,5%), Mn<0,5%, P<0,20%, S<0,08%, Cr<0,10%.Modyfikacji dokonuje sie przez wprowadzenie do kadzi z plynnym zeliwem czystego aluminium w ilosci 0,2% na wage modyfikowanego zeliwa, po czym podgrzewa sie je z szyibkoscia 100°C/godz. do temperatury 805—870°C, wygrzewa sie przez 4 godz. i nastepie studzi z szybkoscia 80°C/godz.Uzyskane zeliwo szare dzieki swej strukturze czysto ferytycznej z gruboplatkowanym grafitem, który zajmuje powyzej 12% powierzchni struktury ma zblizone wlasnosci mechaniczne i slizgowe na calym przekroju odlewu. Otrzymanie tej struktury jest mozliwe dzieki zastosowaniu zeliwa wyjscio¬ wego o duzej sklonnosci do grafityzacji oraz jego 72 20472 204 modyfikacji aluminium, które odtlenia kapiel i zwieksza zdolnosci grafityzujace zeliwa.Obróbka cieplna powoduje dalsza grafityzacje i otrzymanie równomiernej struktury ferrytycznej z gruboplatkowanym grafitem.Ponizej podano przyklady wykonania zeliwa sza¬ rego wedlug wynalazku, w którym zawartosc poszczególnych skladników wyrazono w procentach wagowych.Przyklad I C — 3,50% Si — 1,96% Mn — 0,50% P — 0,11% S — 0,06% Cr — 0,017% Al — 0,20% Przyklad II C Si Mn P S Cr Al — 3,84% — 2,43% — 0,37% — 0,18% — 0,04% — slady — 0,17% Przyklad III C Si Mn P S Cr Al — 4,20% — 2,17% — 0,50% — 0,13% — 004% — 0,03% — 0,12% Otrzymane wlasciwosci mechaniczne zeliwa przy podanych parametrach wynosza HB = 96—HOkG/ /mm2, Rm =9—10 kG/mm2. 10 20 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Zeliwo szare o strukturze ferrytycznej z gra¬ fitem gruboplatkowanym znamienne tym, ze jego sklad chemiczny w procentach wagowych jest na¬ stepujacy: C(3,5—4,2%), Si(l,8—2,5%), Mn<0,5% P<0,20%, S<0,08%, Cr<0,10%, A1(0,10—0,20%), przy czym powierzchnia struktury zajeta przez wy¬ dzielenia grafitu wynosi powyzej 12%.

2. Sposób wytwarzania zeliwa wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze otrzymane w procesie zeliwia- kowym zeliwo o skladzie chemicznym w %% wa¬ gowych C(3,5-^l,2%), Si(l,8—2,5%), Mn<0,5%, P<0,20%, S<0,08%, Cr<0,10% modyfikuje sie w kadzi czystym aluminium w ilosci 0,2% na wage modyfikowanego zeliwa, a nastepnie poddaje sie podgrzewaniu z szybkoscia 100°C/godz. do tempe¬ ratury 805—870°C, wytrzymaniu w tej tempera¬ turze przez 4 godz., a nastepnie studzi z szybkos¬ cia 80°/godz. ERRATA Lam 2, wiersz 9 jest: S < 0,08%, Cr < 0,10%, Al (0,10 —0,20%), przy czym powinno byc: przy czym Lam 4, wiersz 20 jest: 80°/godz. powinno byc: 80°C/godz. PZG w Pab, zam. 825-74, naklad 115+20 egz. Cena 10 zl PL PL