PL72020B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 25.01.1971 (P. 145809) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.09.1974 72020 KI. 39b5,53/04 MKP C08g 53/04 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcy wynalazku: Stefan Doroszewicz, Andrzej Mickiewicz, Piotr Pen- czek, Andrzej Wlodarski, Zbigniew Leszczynski, Bo¬ leslaw Gostomski, Henryk Boebel Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Cheniii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób barwienia poliestrów Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia poliestrów, zwlaszcza przeznaczonych do wytwa¬ rzania wlókien.Znane sposoby barwienia poliestrów w masie po¬ legaja na dyspergowaniu lub rozpuszczeniu srodków barwiacych w cieklym srodowisku reagentów przed albo w trakcie procesu polikondensacji prowadzacej do wytworzenia 'poliestru ewentualnie na zmiesza¬ niu stalego ziarnistego poliestru z barwnikiem i stopieniu wytworzonej mieszaniny w glowicy urzadzenia wytlaczajacego w celu uzyskania okre¬ slonego barwnego profilu. Barwione wlókna poli¬ estrowe poza tym uzyskuje sie przez naniesienie srodków barwiacych na gotowe wlókna.Barwienie podczas polikondensacji, aczkolwiek latwe do zrealizowania, ma dwie istotne wady. Po pierwsze narzuca koniecznosc zmudnego oczyszcza¬ nia praktycznie calego ciagu produkcyjnego przy kazdorazowej zmianie barwy wytworzonego wlókna.Po drugie — ze wzgledu na dlugi okres przebywa¬ nia srodka barwiacego w mieszaninie reakcyjnej o wysokiej temperaturze powaznie redukuje sie asortyment nadajacych sie do stosowania srodków barwiacych. Wymienione okolicznosci ograniczaja praktyczna przydatnosc tego sposobu przygotowy¬ wania poliestru barwionego w masie ze wzgledu na dominujace w przemysle zapotrzebowanie na liczne ale niewielkie partie wlókien o róznych kolorach lub odcieniach. Omawiane niedogodnosci moga byc powaznie zmniejszone przez stosowanie sposobu 10 15 25 30 barwienia poliestru w masie polegajace na zmie¬ szaniu ziarnistego poliestru ze srodkiem barwiacym i stopienie takiej mieszaniny w glowicy urzadzenia wytlaczajacego.Przy takim postepowaniu rzecza niezbedna jest, by cala ilosc srodka barwiacego dodawanego do rozdrobnionego poliestru byla równomiernie roz¬ prowadzona na ziarenkach i przylegala do nich w sposób na tyle trwaly, aby podczas manipulacji, jakim podlega zabarwiony poliester przed topie¬ niem, nie nastepowalo osypywanie sie srodka bar¬ wiacego z granulek poliestru. W przeciwnym przy¬ padku osypujacy sie z granulek poliestru srodek barwiacy gromadzi sie w przestrzeniach miedzy- ziamowych stwarzajac mozliwosc nierównomierne¬ go rozprowadzenia w masie stopionego w krótkim czasie w glowicy poliestru, co jest równoznaczne z wytworzeniem wlókien poliestrowych niejednoli¬ cie wybarwionych. Okolicznosc ta jest glównym powodem, dla którego omawiana metoda barwienia poliestrów, zwlaszcza przeznaczonych do wytwa¬ rzania barwionych wlókien poliestrowych znajduje obecnie zastosowanie w ograniczonym zakresie.Metode te mozna poza tym istosowac efektywnie tylko w przypadku barwników. Pigmenty nie daje sie bowiem z zasady nanosic na poliester tak, by tworzyly warstwe o zadowalajacej trwalosci.Celem wynalazku jest barwienie poliestrów, zwlaszcza przeznaczonych do wytwarzania wlókien poliestrowych przez nanoszenie na rozdrobniony 7202072020 3 poliester srodka barwiacego w postaci dobrze przy¬ legajacej warstwy nie osypujacej sie podczas wpro¬ wadzenia (poliestru do glowicy urzadzenia wytlacza¬ jacego. Cel ten osiaga sie przez naniesienie na ziar¬ na rozdrobnionego poliestru barwnego lakieru, który zawiera skladnik powlokotwórczy rozpuszczo¬ ny w lotnym rozpuszczalniku oraz rozpuszczony lub zdyspergowany barwnik albo pigment. Uzywany do przygotowania lakieru skladnik powlokotwórczy po odpedzeniu rozpuszczalnika powinien nie tylko wy¬ kazywac wystarczajaca adhezje do poliestru ale i równiez nie wchodzic z roztopionym .poliestrem w reakcje uboczne prowadzace do zmniejszenia wytrzymalosci barwionego wlókna, formowanego z poliestru przygotowanego omawianym sposobem.Z tych wzgledów jako skladniki powlokotwórcze lakierów stosuje sie wg wynalazku polimery termo¬ plastyczne liniowe o temperaturze miekniecia nie wyzszej od temperatury miekniecia poliestru a w szczególnosci poliweglany i polihydroksyetery. La¬ kier nanoszony na ziarna poliestru moze zawierac 5—20% skladnika powlokotwórczego oraz barwnik lub pigment w ilosci nie przekraczajacej wartosci granicznej wynikajacej ze zwilzalnosci stosowanego barwnika lub pigmentu (5—30% w stosunku do ma¬ sy lakieru).Nanoszenie lakieru na poliester mozna prowadzic na przyklad w mieszarce bebnowej lub w mieszar¬ ce z mieszadlem w postaci obracajacego sie slimaka o niepelnych zwojach. Z tak otrzymanego pólpro¬ duktu odpedza sie rozpuszczalnik, na przyklad przez suszenie w strumieniu ogrzanego gazu, w tempera¬ turze nie przekraczajacej temperatury miekniecia zawartego w lakierze skladnika powlokotwórczego.Procesy powlekania poliestru lakierem i odpedzanie rozpuszczalnika mozna prowadzic jednoczesnie i w tej samej przestrzeni, na przyklad nanoszac lakier na ogrzany poliester. Przygotowany tym sposobem poliester wprowadza sie nastepnie do glowicy urza¬ dzenia wytlaczajacego.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wytwarza¬ nie niewielkich partii laarwionego poliestru oraz dopuszcza mozliwosc stosowania srodków barwia¬ cych odpornych na krótkotrwale dzialanie wyzszych temperatur. W porównaniu z bezposrednim nano¬ szeniem srodka barwiacego na granulki .poliestru sposób wedlug wynalazku zapewnia wysoka jedno¬ rodnosc wybarwienia poliestru zarówno w przy- 10 15 20 25 30 35 40 45 padku stosowania barwników jak i pigmentów, umozliwia efektywne stosowanie jednoczesnie kilku rodzajów srodków barwiacych poprzez rozpuszcze¬ nie lub zdyspergowanie w roztworze podimenu po¬ wlokotwórczego oraz nie wymaga stosowania urza¬ dzen zapobiegajacych zapyleniu pomieszczen, w któ¬ rych przebiega operacja mieszania srodków barwia¬ cych z granulatem poliestru.Przyklad, ©porzadza sie 10%-owy roztwór poliweglanu w chlorku metylenu. Przeprowadza sie homogenizacje tego roztworu z pigmentem fioleto¬ wym otrzymujac lakier o zawartosci 20% pigmentu w stosunku do masy lakieru. Lakier ten przez zmieszanie z ziarnistym poliestrem w mieszarce bebnowej, nanosi sie na ziarna politereftalanu ety¬ lenu uzyskujac trwala powloke o zadanej zawarto¬ sci pigmentu w stosunku do masy poliestru — 0,75%. Z ziaren tych po odpedzeniu rozpuszczalnika wyciaga sie metoda stopowa równomiernie zabar¬ wione wlókna, z których uzyskuje sie tkaniny lub dzianiny. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób barwienia poliestrów, przeznaczonych zwlaszcza do wytwarzania wlókien poliestrowych, znamienny tym, ze na rozdrobniony poliester nano¬ si sie lakier zawierajacy w roztworze rozpuszczal¬ nika niepolarnego rozpuszczony lub zdyspergowany barwnik albo pigment oraz skladnik powlokotwór¬ czy, którym jest termoplastyczny polimer liniowy o temperaturze miekniecia nizszej lub równej tem¬ peraturze miekniecia poliestru, po czym z powle¬ czonego lakierem poliestru usuwa sie rozpuszczal¬ nik a wysuszony poliester przerabia sie dalej zna¬ nymi metodami.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze lakier nanosi sie na ogrzany poliester.

3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze proces 'powlekania poliestru lakierem i odpedzenie rozpuszczalnika prowadzi sie jednoczesnie w tej samej przestrzeni.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik powlokotwórczy stosuje sie poliwe¬ glan wytwarzany z dianu. '

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik powlokotwórczy stosuje sie polihy- droksyeter. Druik. Teclin. Bytom — zam. 342 — naklad 120 egz. Cena 10 zl PL PL