Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.03.1973 Opis patentowy opublikowano: 3.0. 09. 1974 71957 KI. 35d,3/18 MKP B66f 3/18 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcy wynalazku: Roman Pietruczak, Ludomir Cyb Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Telekomu- kacji, Warszawa (Polska) Podnosnik srubowy Przedmiotem wynalazku jest podnosnik srubowy sluzacy do precyzyjnego podnoszenia, opuszczania lub przesuwania w jednej plaszczyznie po dowol¬ nym ustalonym torze róznych konstrukcji i cieza¬ rów na odleglosc do kilku metrów, jak równiez po¬ dnoszenia lub opuszczania dowolnych konstrukcji przez ich obrót wzgledem osi równoleglej do osi czopów walków napedowych.Podobne lu'b nawet czesciowo zblizone podnosni¬ ki srubowe z przekladnia zebata i sruba nosna osa¬ dzona i napedzana w jednym koncu, z mozliwoscia zmiany polozenia w czasie pracy sruby nosnej przez obrót, sa nieznane.Podobna czynnosc, lecz nie w kazdym przypadku, moga spelniac dzwigniki hydrauliczne, zwiazane wahliwie z elementem dzwiganymi i podstawa nos¬ na. Prócz takich spraw, jak nip. brak odpowiedniej instalacji. hydraulicznej w urzadzeniach, wada dzwigników hydraulicznych jest trudnosc, a w nie¬ których przypadkach niemozliwosc uzyskania pre¬ cyzyjnego przesuwania i ustawiania ciezkich kon¬ strukcji oraz utrzymywania ich w okreslonym po¬ lozeniu w dowolnym czasie.W przypadku zastosowania podnosnika srubowe¬ go bedacego przedmiotem wynalazku, powyzsze wa¬ dy nie wystepuja. Znane równiez podnosnika srubo¬ we pojedyncze lub teleskopowe, które oparte sa przewaznie na gwintach trapezowych symetrycz¬ nych i niesymetrycznych lub kwadratowych, o sto¬ sunkowo niewielkich wysokosciach podnoszenia 10 15 20 25 50 lub opuszczania oraz bardzo niskiej sprawnosci. Na¬ ped tych podnosników jest przewaznie reczny. Sru¬ ba nosna w czasie pracy nie zmienia polozenia.Podnosnik srubowy bedacy przedmiotem wyna¬ lazku stanowi stosunkowo mala i zwarta konstruk¬ cje oraz posiada wysoko sprawny mechanizm.Celem wynalazku jest zapewnienie precyzyjnego przemieszczania w jednej plaszczyznie ciezkich konstrukcji w dowolnym kieruniku i po dowolnym torze, z mozliwoscia napedu recznego i elektrycz¬ nego. Zadaniem wynalazku jest stworzenie rozwia¬ zania podnosnika srubowego z wysokoisprawna sru¬ ba nosna, o niewielkich gabarytach, umozliwiaja¬ cego przesuwanie ciezkich konstrukcji w jednej plaszczyznie po dowolnym torze i precyzyjnego ich ustawiania w dowolnym miejscu, pewnego w dzia¬ laniu i prostego w obsludze.Cel ten zostal osiagniety przez rozwiazanie kon¬ strukcyjne podnosnika srubowego, w sklad którego wchodzi sruba nosna z kulkowa nakretka pociago¬ wa i mechanizmem przekladniowym, którego kon¬ strukcja jest osadzona obrotowo za pomoca wspor¬ ników lozyskowych na podstawie wsporczej. Pod¬ nosnik srubowy tworzy sruba nosna osadzona dol¬ nym swoim koncem w korpusie przekladni za po¬ moca dwóch lozysk skosnych, przy czym z obu stron korpusu przekladni sa zamocowane przystawki korpusowe zaopatrzone od zewnatrz w cylindryczne czopy tulejowe lezace na wspólnej osi sruby nos¬ nej, umozliwiajace osadzenie podnosnika obrotowo. 7195771957 3 Mechanizm obracajacy srube nosna tworzy prze¬ kladnia slimakowa ze slimacznica osadzona na sru¬ bie miedzy lozyskami skosnymi, natomiast walek slimakowy jest zwiazany z obu stron z dwoma prze¬ kladniami zebatymi, o róznym przelozeniu, osadzo¬ nymi w przystawkach korpusowych. Przekladnie te sa napedzane walkami osadzonymi wewnatrz cy¬ lindrycznych czopów tuiejowych. Korpus nakretki posiada dwa cylindryczne czopy nosne, lezace na wspólnej osi, prostopadlej do podluznej osi sruby nosnej.Podnosnik srubowy bedacy przedmiotem wyna¬ lazku przeznaczony jest równiez do stosowania w konstrukcjach nosnych przewoznych, wymagajacych szybkiego i sprawnego ich przesuniecia lub podnie¬ sienia przez obrót. Zastosowanie podnosnika po¬ zwala w znacznym stopniu skrócic czas operacji i wyeliminowac inne kosztowne urzadzenia dzwi- gajacer przez co uzyskuje sie duze oszczednosci cza¬ sowe i znaczne zmniejszenie kosztów zwiazanych ze stosowaniem dodatkowych urzadzen dzwigowych.Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig. 1 uwidacznia przekrój podnosni¬ ka srubowego wzdluz sruby nosnej, natomiast fig. 2 przedstawia czesciowy przekrój mechanizmu prze¬ kladniowego; fig. 3 przedstawia przekrój poprzecz¬ ny nakretki kulkowej wzdluz linii C-C na fig. 1 uwidaczniajac usytuowanie i obieg kulek; fig. 4 przedstawia podnosnik srubowy w widoku z boku; fig 5 przedstawia podnosnik srubowy zamocowany w lozyskach wsporczych na podstawie z silnikiem elektrycznym i sprzeglem przeciazeniowym z lewej atrony, natomiast z prawej strony z zalozona korba napedu recznego; fig. 6 przedstawia podnosnik sru¬ bowy w widoku z boku zamocowany w lozyskach na podstawie wsporczej.Podnosnik srubowy sklada sie z przekladni sli- makowo-zebafoej z dwoma wyjsciowymi walkami, do napedu recznego korba 55 i poprzez sprzeglo przeciazeniowe 54 silnikiem elektrycznym 53 oraz sruby nosnej z nakretka kulkowa. Podnosnik po¬ siada korpus 1 wykonany w ksztalcie plaskiej skrzynki otwartej z trzech stron, tj.: z przodu oraz z lewego i prawego boku. Z korpusem tym zwiaza¬ no za pomoca dwóch lozysk skosnych 40 (górnego i dolnego) srube nosna 4. W dolnej sciance korpusu jest ona zwiazana poprzez lozysko skosne dolne 40 nakretka zaciskowa 25, a otwór lozyska w korpusie jest zasloniety przykrywa dolna 18.W górnej sciance korpusu 1 sruba nosna 4 jest osadzona poprzez lozysko na kolnierzu oporowym 20, na którym osadzono pierscien uszczelniajacy 26.Jest on docisniety do górnej scianki przykrywa gór¬ na 17. Tak zamocowana sruba nosna 4 w korpusie przekladni 1 obracana jest slimacznica 5 osadzona na srubie 4 i ustalona miedzy lozyskami 40, tuleja górna 15 i dolna 16 oraz jest zabezpieczona przed obrotem wpustem 24. Slimacznica 5 jest sprzegnie¬ ta z walkiem slimakowym 6, osadzonym na lozys¬ kach kulkowych skosnych 23 w gniazdach czesci le¬ wej 47 i prawej 48 scianki pomocniczej przedniej korpusu 1. Z lewym koncem walka slimakowego 6 jest zwiazane kolo zebate 11, wspólpracujace z ko¬ lem zebatym 12, zamocowanym na prawym koncu walka wyjsciowego napedu recznego 13. Walek 13 obraca sie w dwóch lozyskach kulkowych 40 osa¬ dzonych w tuiei przystawka korpusowej 2, za po¬ moca pierscieni sprezystych 21, natomiast miedzy 5 soba na walku sa one ustalone tulejka dystansowa 14.Od strony wyjsciowej, walek 13 wraz z przystaw¬ ka korpusowa 2 jest uszczelniony pierscieniem 22.Z prawym koncem walka slimakowego 6 jest zwia- io zane kolo zebate 7, wspólpracujace z kolem zeba¬ tym 8, zamocowanym na lewym koncu walka wyj¬ sciowego napedu elektrycznego 9. Walek 9 obraca sie w dwóch lozyskach kulkowych 49 osadzonych w tulei przystawki korpusowej 3 za pomoca pier- 15 scieni sprezystych 21, natomiast miedzy soba na walku sa one ustalone tulejka dystansowa 10. Od strony wyjsciowej, walek 9 wraz z przystawka kor¬ pusowa 3 jest uszczelniony pierscieniem 22. Przy¬ stawki korpusowe: lewa 2 i prawa 3, sa przykreco- 20 ne do lewego i prawego boku korpusu przekladni 1 czescia kolnierzowa 41, natomiast od strony kon¬ ców wyjsciowych walka 9 i 13, sa one zaopatrzone w cylindryczne czopy tulejowe 42 i 43.Elementy przekladni pracuja w korpusie 1 w ole- 25 ju przekladniowym 44 wlewanym przez otwór w sciance tylnej 19, zamkniety korkiem spustowym 27. Tak zmontowane elementy stanowia przeklad¬ nie slimakowo-zebata, która obraca srube nosna 4 zabezpieczona na koncu pierscieniem oporowym 38 30 zacisnietym nakrejtka oporowa 39. Na calej dlugosci sruby jest wykonany pólojkragly rowek spiralny (gwint) 46, po którym tocza sie kuliki 36 umieszczo¬ ne w spiralnym rowku 45 nakretki 28.Kulki przemieszczaja sie w nakretce w czasie 35 obrotu sruby 4 (w zaleznosci od kierunku obrotu sruby) np. z górnej czesci w dolna, poprzez tulejki prowadzace 35, a nastepnie bieznie rowkowe w plytce wewnetrznej 34 i zewnetrznej 33, zamocowa¬ nych do nakrejtki 28 dwoma srubami zaciskowymi 40 37. Kulki i ich bieznie znajdujace sie w nakretce 28 sa zabezpieczone przed zanieczyszczeniami z zewnatrz wkladkami uszczelniajacymi 31 i 32. Z obu stron korpus nakretki posiada dwa cylindryczne czopy nosne lewy 29 i prawy 30, z którymi jest zwiazana « sztywna rama posrednia 52 lub dzwigany element.Podnosnik srubowy wedlug wynalazku, bedac osadzony obrotowo na czopach tuiejowych 42 i 43 w lozyskach wsporników nosnych 50, jest zwiazany z podstawa wsporcza 51. Podstawa wsporcza 51 sta- 50 nowi jednolita konstrukcje, co pozwala na wahanie podnosnika przez obrót w granicach do okolo 180°, badz moze byc konstrukcja niejednolita — dzielona, przez co jest mozliwe uzyskanie wahania podnosni¬ ka przez obrót w granicach do 360°. Dzwigana kon- 55 strukcja 52 jest wyposazona w specjalny staly uchwyt lub wymienny, zakladany na cylindryczne czopy nosne 29 i 30 nakretki 28. Naped sruby nos¬ nej, a tym samym przesuwanie nakretki i podno¬ szenie lub opuszczanie konstrukcji jest wykonane 60 recznie za pomoca korby 55 lub za pomoca silnika 53 poprzez sprzeglo przeciazeniowe 54. PL PL