PL 71 925 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest lacznik do zespalania scian, zastepujacy wiazanie murar- skie, stosowany w budownictwie jako lacznik do wzajemnego zespalania murowych scian konstrukcyj- nych, w których spoiny wsporne (zwyklej grubosci lub spoiny cienkowarstwowe) leza na tym samym poziomie. W znanych rozwiazaniach, polaczenia scian realizowane sa przez odpowiedni uklad elementów murowych nazywanych wiazaniem murarskim. Jakosc wykonania klasycznych polaczen jest czesto wa- dliwa i zdecydowanie ogranicza bezpieczenstwo konstrukcji. Alternatywnie stosuje sie równiez kotwy scienne lub rózne laczniki, które najczesciej wykonuje sie w postaci prostokatnych plaskowników, ka- towników, pretów wykonanych ze stali lub tworzywa sztucznego. Zadne polaczenie murowych scian skonstruowane za pomoca dostepnych kotew i laczników nie moze zastapic prawidlowo wykonanego, klasycznego wiazania murarskiego, szczególnie pod wzgledem nosnosci i sztywnosci, ale moze sku- tecznie zapobiec zjawisku kruchego zniszczenia istotnego w aspekcie zjawiska katastrofy postepujacej. Stosowane obecnie laczniki, w pewnym stadium obciazenia powoduja wtórne uszkodzenia elementów murowych redukujac nosnosc polaczenia scian. Producenci zakladaja, ze laczniki nadaja sie tylko do laczenia scian niekonstrukcyjnych (wypelniajacych, dzialowych) ze scianami konstrukcyjnymi lub ze szkieletem (najczesciej w sposób niepodatny), a obciazenia sa nieznaczne. Wedlug aktualnych przepi- sów (PN-EN 1991-1) sciany niekonstrukcyjne nalezy projektowac z uwzglednieniem poziomego obcia- zenia liniowego znacznej wartosci, a polaczenia scian konstrukcyjnych nalezy obliczeniowo sprawdzac na scinanie (wg PN-EN 1996-1-1). W obecnym asortymencie wyraznie brakuje elementów przeznaczo- nych do laczenia scian konstrukcyjnych lub do przejmowania znacznych poziomych obciazen, które moga gwarantowac bezpieczenstwo i niezawodnosc (spelnienie warunków stanów granicznych ULS i SLS), a jednoczesnie charakteryzowac sie latwoscia montazu i relatywnie niska cena. Badania polaczen scian z zastosowaniem najpopularniejszych na krajowym rynku laczników, opublikowano miedzy innymi w pracach: ? Galman I, Jasinski R., Hahn T., Konopka K.: „Badanie polaczen scian murowych”, Materialy Budowlane, Vol. 542, Nr 10/2017, str. 94–96. DOI: 10.15199/33.2017.10.32, ? Galman I, Jasinski R.: „Joints in masonry walls”. Acta Sci. Pol., Archit. 2018, Vol. 17, nr 4, str. 83–92. DOI: 10.22630/ASPA.2018.17.4.43. nie potwierdzily tezy, ze laczniki moga skutecznie zastapic klasyczne wiazania murarskie, z uwagi na mniejsza sztywnosc w fazie sprezystej, nosnosc oraz ciagliwosc (w fazie po uzyskaniu najwiekszej sily). Uzyty plaskownik otworowany (nazwa handlowa P30) w scinanym polaczeniu byl zdolny do prze- jecia tylko okolo 30% obciazenia w porównaniu z murem z klasycznym wiazaniem murarskim. Nosnosc elementu stalowego dosc szybko zostala wyczerpana w wyniku powstania plastycznych przegubów (trwalej deformacji laczników w obrebie polaczenia). W przypadku polaczenia realizowanego za posred- nictwem laczników katowych (nazwa handlowa K2) stwierdzono mniejsza nosnosc o okolo 15% w po- równaniu do klasycznego wiazania murarskiego, a laczniki na skutek deformacji wbily sie w element murowy powodujac lokalne rozkruszenie (wtórne uszkodzenie). W zadnym przypadku nie wystapilo nie- korzystne zjawisko wyrwania laczników ze spoin wspornych. W celu zaspokojenia wymagan rynku, który dazy do optymalizacji istniejacych rozwiazan wynikla potrzeba zaprojektowania lacznika o nowym ksztalcie. Lacznik spelniac powinien zarówno wymagania stanów granicznych, przy jednoczesnej malo skomplikowanej budowie, latwosci montazu i znaczaco wiekszej niezawodnosci pracy w fazie po osiagnieciu najwiekszych obciazen. Cel ten osiagnieto stosujac odpowiednie uksztaltowanie plaskownika w strefie polaczenia. Lacznik do zespalania scian charakteryzuje sie tym, ze stanowi plaska, otworowana i bisyme- tryczna plytke o grubosci od 0,5 do 1 mm, dlugosci w zakresie od 250 do 350 mm, szerokosci od 20 do mm, z poszerzona srodkowa czescia na dlugosci 50% dlugosci lacznika, wykonana z zabezpieczonej antykorozyjnie stalowej blachy zawierajacej otwory o srednicy od 5 do 9 mm, ulozone w trzech rzedach rozmieszczonych symetrycznie z przesunieciem rzedów i kolumn o 10 do 20 mm. Zaleta rozwiazania wedlug wzoru uzytkowego jest: a) eliminacja kruchego zachowania polaczenia w stosunku do klasycznego wiazania murar- skiego, b) zwiekszenie nosnosci i ciagliwosci w stosunku do laczników dostepnych na rynku, c) eliminacja klopotliwego w projektowaniu i wykonawstwie wiazania murarskiego, PL 71 925 Y1 3 d) alternatywne rozwiazanie w stosunku do klasycznego wiazania murarskiego wykonywanego w budynkach nowoprojektowanych i modernizowanych. Przedmiot wzoru uzytkowego zostal blizej przedstawiony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia geometrie i ksztalt nowego wzoru uzytkowego. Fig. 2 przedstawia sposób montazu w spo- inach wspornych laczonych scian. Przedmiot wzoru uzytkowego objasniony jest szczególowo w opisie jego realizacji. Nowoprojektowany lacznik wedlug wzoru uzytkowego wykonany jest ze stali, w którym przy od- ksztalceniach wzglednych wynoszacych 0,2% osiagana jest umowna granica plastycznosci. Lacznik wykonany jest z otworowanego arkusza blachy u grubosci 0,7 mm zabezpieczonej antykorozyjnie zgod- nie i wymaganiami normy PN-EN 1996-1-1. Otwory (2) o srednicy 7 mm usytuowane sa w rzedach i kolumnach zgodnie ze wzorem uzytkowym. Osiowy rozstaw pomiedzy rzedami otworów (2) wynosi 11 mm, a przesuniecie kolumn miedzy sasiednimi rzedami wynosi 15 mm. Lacznik ma dlugosc 300 mm i szerokosc 22 mm. Srodkowa czesc lacznika na polowie dlugosci jest dwukrotnie poszerzona (wymiary poszerzenia: 150x44 mm). Lacznik uklada sie w spoinie w spornej tak, aby srodek poszerzonej strefy lacznika lezal w plasz- czyznie polaczenia scian (3) z tolerancja ? 5 mm. Lacznik musi byc osadzony w zaprawie z zapewnie- niem otuliny górnej i dolnej wynoszacej, co najmniej 1 mm (spoiny cienkowarstwowe) i 5 mm (spoiny zwyklej grubosci) z tolerancja ? 0,5 mm. Prawidlowe zakotwienie zapewniajace optymalna prace uzy- skuje sie, gdy dlugosc osadzenia w zaprawie nie bedzie mniejsza od dlugosci skrajnych czesci lacznika z tolerancja ? 5 mm. Lacznik nadaje sie zarówno do zespalania scian wykonanych z elementów muro- wych grupy 1, 2, 4 ze spoinami zwyklej grubosci jak i spoinami cienkowarstwowymi wykonanymi na zaprawach mineralnych. Lacznika nie nalezy stosowac w murach ze spoinami pasmowymi oraz zapra- wami innymi niz mineralne. PL PL PL PL PL PL PL