Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.03.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.1L1974 71810 KI. 63c, 3/05 MKP B60d 1/02 Twórcawynalazku: Zygmunt Westfal Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Motoryzacji, Warszawa (Polska) Mechanizm sterowania sworznia zaczepu automatycznego sprzegla holowniczego Przedmiotem wynalazku jest mechanizm sterowania sworznia zaczepu automatycznego sprzegla holowni¬ czego, stosowanego dla polaczenia przyczepy z samochodem ciagnacym.Znane sa dotychczas rozwiazania tego mechanizmu spelniajace te same zadania oparte na zasadzie rozwia¬ zan stosowanych w samochodzie Zubr oraz rozwiazania stosowane przez zachodnioniemiecka f-me Rbckinger, wyspecjalizowana w produkcji sprzegiel holowniczych róznych typów.Dzialanie mechanizmu stosowanego w samochodzie Zubr polega na wspólpracy dzwigni o odpowiednio uksztaltowanym zakonczeniu z kolkiem walcowym osadzonym w górnej czesci sworznia zaczepu.Rozwiazanie, stosowane przez Rftckingera, wykorzystuje wspóldzialanie dwóch dzwigni, z których jedna steruje ruchem sworznia zaczepu, a druga stanowiac rygiel poprzedniej ustala sworzen zaczepu tak w dolnym polozeniu, jak i w uniesionym do góry.Wada w/w rozwiazan jest w przypadku pierwszym skomplikowany ksztalt zakonczenia dzwigni sterujacej ruchem sworznia i koniecznosc utrzymania duzej dokladnosci jej wykonania, w drugim zas stosowanie dwóch dzwigni o skomplikowanych ksztaltach, co pociaga za soba trudnosci technologiczne i podraza koszty wykonania.Niedoskonalosc dotychczasowych rozwiazan usuwa wynalazek, który stanowi mechanizm sterowania sworznia zaczepu.Celem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji mechanizmu sterowania sworznia zaczepu automatycznego sprzegla holowniczego. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie dzwigni sterujacej wspólpracujacej z zacze¬ pem sworznia, osadzonym w górnej czesci tego sworznia. Sprezyny walcowe dzialajac na dzwignie maja za zadanie zepchniecie jej walcowanego konca w dól po zwolnieniu go z wnek zaczepu, spowodowanym niewielkim uniesieniem sworznia do góry.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia fragment sprzegla holowniczego z mechanizmem sterowania sworznia zaczepu w pozycji, gdy jest on opusz¬ czony w dól i zablokowany, a fig. 2 ten sam fragment sprzegla, w pozycji, ffty sworzen jest uniesiony do góry i zablokowany samoczynnie w tym polozeniu.2 71810 Dzialanie mechanizmu jest nastepujace: Aby uniesc sworzen zaczepu 4 do góiy dla sprzegniecia z samo¬ chodem ciagnacym przyczepy nalezy lewa reka wcisnac odpowiedni przycisk, którym zwalnia sie blokade sworznia, wysuwajac z wyciecia w sworzniu rygiel 5, prawa zas dzialajac na dzwignie reczna 6 powoduje sie obrót dzwigni 1. Walcowy koniec tej dzwigni cisnac na dolna plaszczyzne wystepu w zaczepie 2 powoduje uniesienie sworznia 4 do góry. Na pewnej wysokosci walcowy koniec dzwigni 1 zsuwa sie z dolnej plaszczyzny wystepu zaczepu 2 i wchodzi we wneke utworzona pomiedzy plaszczyzna walcowej plytki zaczepu, a plasz¬ czyzna boczna jego wystepu. Topowoduje zablokowanie sworznia w pozycji uniesionej (patrz fig. 2). Zwolnienie blokady sworznia 4 w tej pozycji i jego opuszczenie sie w dól nastapi po niewielkim uniesieniu go do góry, spowodowanym nacisnieciem na kuliste zakonczenie przez ucho dyszla przyczepy. Wtedy sprezyny 3 powoduja opadniecie walcowegoikonca dzwigni 1, a stozkowa sprezyna 7 spycha sworzen zaczepu 4 w dól. Po calkowitym opuszczeniu sie sworznia 4, nastepuje samoczynne jego zablokowanie ryglem 5. PL