Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1974 71592 KI. 36c, 10/01 MKP F24h 1/32 CZYTELNIA edu Potento^go ej Rzeczypospolite) Lu^ej Twórcawynalazku: Józef Jarosz Uprawniony z patentu tymczasowego: Dolnoslaskie Zaklady Metalurgiczne „Dozamet" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Nowa Sól (Polska) Kociol czlonowy centralnego ogrzewania Przedmiotem wynalazku jest kociol czlonowy centralnego ogrzewania, zwlaszcza z czlonami lub pólczlo- nami zeliwnymi, przeznaczony do wodnego lub parowego centralnego ogrzewania pomieszczen^ Dotychczas stosowane kotly zlozone sa z obrobionych czlonów lub pólczlonów zeliwnych polaczonych srubami sciagowymi, przy czym obróbka wiórowa czlonów polega na wyrównaniu obu równoleglych plaszczyzn stykowych oraz frezowaniu otworów stozkowych, prowadzacych do przestrzeni wodnej lub parowej w kazdym czlonie. Poszczególne przestrzenie sa polaczone za pomoca obustronnie stozkowych tulei-zlaczek, wytoczonych z rur zeliwnych lub stalowych i tworza kanal wodny lub parowy. Dla zapewnienia odpowiedniej szczelnosci kanalu wodnego lub parowego oraz kanalu spalinowego stosuje sie pasowane polaczenie kazdej tulei stozkowej z przynaleznymi jej dwoma otworami stozkowymi, ponadto wymienione kanaly odizolowuje sie od siebie i uszczelnia kitem kotlowym (ewentualnie sznurem azbestowym), umieszczonym w otaczajacych je rowkach, wykonanych na obu plaszczyznach styku w kazdym czlonie.Kotly z opisanymi czlonami sa kosztowne w wykonaniu i klopotliwe w montazu. Zasadnicza ich wada jest to, ze konstrukcja poszczególnych czlonów - mimo stosowania pracochlonnej obróbki wiórowej, wykonywanej na specjalnych i drogich agregatach obróbczych (uklady szlifierek i wiertarko-frezarek)- nie zapewnia pelnej ich wymienialnosci, co spowodowane jest znanymi trudnosciami w utrzymaniu stalego rozstawu dosc odleglych od siebie otworów. W praktyce zmusza to do prowadzenia montazu kotlów z czlonów pochodzacych tylko zjedne¬ go agregatu i tylko na takie mozna wymieniac czlony w kotlach eksploatowanych.W celu usuniecia powyzszych wad i niedogodnosci postawiono przed wynalazkiem zadanie opracowania takiej konstrukcji kotla czlonowego, w którym zapewniona bylaby pelna wymiennosc czlonów lub pólczlo¬ nów przy jednoczesnym zachowaniu duzej szczelnosci.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze poszczególne czlony lub pólczlony kolta maja surowe powierzchnie czolowe, wyprofilowane w kolnierze otaczajace kanaly spalinowe i wyloty z przestrzeni wodnych lub parowych, przy czym jedna z par kolnierzy danego czlona jest jednoczesnie cetnrujaca, a kolnierze wspólpracujace ze soba maja swe powierzchnie czolowe dostosowane do wprowadzania miedzy nie odpowiednich substancji uszczelniaja¬ cych i/lub uszczelek, hermetyzujacych poszczególne kanaly, powstale po zlozeniu czlonów w odpowiednie bloki, w których czlony te sa docisniete do siebie za pomoca znanych srub sciagowych.2 •71592 W kolie wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu zeliwnych czlonów w postaci surowych odlewów nie poddanych zadnej obróbce wiórowej, koniecznej ze wzgledu na laczenie, centrowanych na jednym kolnierzu, uzyskuje sie pelna ich wymiennosc przy równoczesnym prostym demontazu i montazu. Poza tym likwidacja pracochlonnej obróbki wiórowej kazdego czlona oraz zupelne wyeliminowanie tulei- zlaczek, przyczynilo sie do znacznego obnizenia pracochlonnosci oraz poprawy organizacji pracy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie pólczlon kotlowy w polozeniu roboczym, widzianym z przodu (na tle zarysu kotla), fig. 2 - przekfój pionowy wzdluz linii I—I na fig. 1, a fig. 3 — przekrój poziomy wzdluz linii II—II na fig. 1.Kociol centralnego ogrzewania zawiera w swej obudowie odpowiednia ilosc pólczlonów 1 w postaci suro¬ wych odlewów zeliwnych, przystosowanych do bezposredniego uszczelniania i ukladania w dwurzedowy blok.Pólczlony te posiadaja na swych równoleglych powierzchniach czolowych a i b kanaly spalinowe c, otoczone rowkami d, oraz wewnetrzna przestrzen wodna lub parowa e z dwiema parami otworów przelotowych zakonczo¬ nych wyprofilowanymi kolnierzami: górnymifi dolnymi g. Kazdy z opisanych pólczlonów 1 jest zaopatrywany w podkladki parogambitowe 2 i odpowiednio gruba warstwe kitu kotlowego 3, a nastepnie laczony szeregowo powierzchniami czolowymi w dwurzedowy blok, który sciska sie srubami sciagowymi 4. Dzieki zastosowaniu kolnierzy centrujacych g poszczególne czynnosci montazowe sa maksymalnie uproszczone, a po odpowiednim scisnieciu bloku srubami. 4, podkladki 2 i kit 3 — odizolowujace czolowa powierzchnie a surowego czlona od „przylegajacej" do niej powierzchni b czlona sasiedniego — zapewniaja wysoka szczelnosc kotla. PL PL