PL 71 201 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest arkusz drukowany z wielokolorowa struktura elektrolumine- scencyjna. Nadruk elektroluminescencyjny (struktura elektroluminescencyjna) tworzony jest poprzez umieszczanie na podlozu, w odpowiedniej kolejnosci, szeregu warstw, tworzacych strukture swiecaca. Zwykle warstwy te sa nakladane metoda sitodruku. W pierwszej kolejnosci naklada sie warstwe prze- wodzaca, na która nastepnie naklada sie warstwe dielektryczna. W dalszej kolejnosci naklada sie war- stwe z luminoforem, która pokrywa sie przezroczysta wierzchnia warstwa przewodzaca. Efekt swiecenia (luminescencji) uzyskuje sie po przylozeniu zmiennego napiecia pomiedzy dwie warstwy przewodzace zwane elektrodami, które powoduje wytworzenie zmiennego pola elektrycznego. Nadruk elektroluminescencyjny posiada relatywnie cienka strukture i znajduje zastosowanie m.in. w róznego rodzaju reklamach drukowanych (plakatach, bilbordach, opakowaniach, stojakach reklamo- wych), jak równiez stanowi elementy dekoracyjne nakladane na przyklad na karoserie samochodów. Przykladowo w celu uatrakcyjnienia wygladu plakatu, niektóre jego tresci moga miec wlasciwosci elek- troluminescencyjne, a ich swiecenie moze byc sterowane za pomoca kontrolera w sposób dynamiczny, umozliwiajac stworzenie efektu animacji. Ruchome i swiecace tresci zwracaja na siebie wieksza uwage ich potencjalnych odbiorców. Przykladowo amerykanskie zgloszenie patentowe US2012062110A1 przedstawia sposób wytwa- rzania elastycznych tkanin z elementami elektroluminescencyjnymi oraz tkaniny wytworzone tym spo- sobem. Sposób polega na umieszczaniu na tkaninie kolejnych warstw struktury swiecacej w nastepuja- cej kolejnosci: warstwa ochronna (opcjonalna), warstwa przewodzaca prad, warstwa emitujaca swiatlo, warstwa dielektryczna, warstwa przewodzaca prad, warstwa ochronna nieprzewodzaca pradu (wierzch- nia). Warstwy te moga byc umieszczone metoda sitodruku. Dokument ujawnia równiez tkanine, na któ- rej przed nalozeniem warstw struktury swiecacej, naniesione sa elementy dekoracyjne (kolorowe) na przyklad za pomoca druku pigmentowego. Obecnie mozliwe jest wytworzenie kolorowego nadruku elektroluminescencyjnego, stosujac rózne rodzaje luminoforów. Jednak pomimo znacznej ilosci róznych dostepnych luminoforów, ilosc uzy- skanych kolorów jest bardzo ograniczona i w praktyce wynosi 5 (przykladowo, kolory CMY (Cyan, Ma- genta, Yellow) ? Orange ? White) kolorów. Jest to spowodowane faktem, iz mieszanie luminoforów ze soba powoduje, iz reaguja one ze soba tracac swoje wlasciwosci. W efekcie nie jest mozliwe wydruko- wanie wysokiej jakosci obrazów czy zdjec stanowiacych struktury elektroluminescencyjne. Celowym byloby opracowanie alternatywnej budowy arkuszy drukowanych z wielokolorowa struk- tura elektroluminescencyjna, która pozwoli na odwzorowanie obrazu w pelnym zakresie kolorów do- stepnych w druku offsetowym. Przedmiotem wzoru uzytkowego jest arkusz drukowany, zbudowany z papierowego podloza, na którego powierzchni znajduje sie warstwa farby offsetowej, na której znajduje sie wielokolorowa struk- tura elektroluminescencyjna zbudowana kolejno z warstwy elektrody dolnej, warstwy dielektrycznej, warstwy luminoforu oraz warstwy przezroczystej elektrody górnej, charakteryzujacy sie tym, ze warstwa przezroczystej elektrody górnej ma chropowatosc Ra od 0,08 do 1,2 i na jej powierzchni znajduje sie optycznie przezierna warstwa farby offsetowej, na której znajduje sie warstwa ochronna. Korzystnie, optycznie przezierna warstwa farby offsetowej jest ciagla warstwa farby optycznie przeziernej. Korzystnie, optycznie przezierna warstwa farby offsetowej jest warstwa farby nieprzezroczystej o strukturze rastrowej o wypelnieniu mniejszym niz 100%. Arkusz wedlug wzoru uzytkowego zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia budowe arkusza z wielokolorowa struktura elektroluminescencyjna w przekroju poprzecznym; fig. 2 przedstawia kolejne etapy sposobu, którym mozna wytworzyc arkusz wedlug wzoru uzytko- wego, celem latwiejszego zrozumienia istoty wzoru. Fig. 1 przedstawia arkusz drukowany z wielokolorowa struktura elektroluminescencyjna wedlug wzoru uzytkowego w przekroju poprzecznym. Na podlozu 10, korzystnie wykonanym z papieru lub kartonu, z uprzednio naniesiona warstwa farby offsetowej reprezentujaca grafike podloza (przykla- dowo, nadruk ozdobny), znajduje sie warstwa elektrody dolnej 20, która pokryta jest warstwa dielek- PL 71 201 Y1 3 tryczna 30. Na warstwie dielektrycznej znajduje sie warstwa luminoforu 40. Przykladowo, zastoso- wany luminofor pozwala na emisje swiatla o barwie zasadniczo bialej. Na warstwie luminoforu 40 znajduje sie warstwa górnej elektrody 50, która stanowi transparentny polimer przewodzacy prad elektryczny. Warstwy 20–50 stanowia standardowa (podstawowa) strukture elektroluminescencyjna, która po przylozeniu zmiennego napiecia pomiedzy elektrody emituje swiatlo jednego koloru (zalez- nego od zastosowanego materialu fosforescencyjnego), przykladowo jedynie swiatlo biale. Warstwy struktury elektroluminescencyjnej 20–50 nanoszone sa inna technika drukarska niz offset, przykla- dowo metoda sitodruku. Kolejne warstwy pozwalaja na uzyskanie wielokolorowej struktury elektroluminescencyjnej. Na warstwie górnej elektrody 50 znajduje sie optycznie przezierna warstwa farby 60 wykonana w techno- logii druku offsetowego nadajaca odpowiedni kolor swiecacego obrazu (zmieniajaca barwe swiatla emi- towanego przez luminofor). Warstwa farby 60 moze byc wykonana optycznie przezierna farba stanowiac warstwe ciagla. Farba moze byc farba offsetowa utrwalana np. w wyniku promieniowania podczerwonego. Alternatywnie, optycznie przezierna warstwa farby 60 moze byc wykonana farbami nieprzezro- czystymi o pokryciu powierzchni mniejszym niz 100%, poprzez zastosowanie struktury rastrowej o wy- pelnieniu mniejszym niz 100%. Wybór odpowiedniego rodzaju rastra i/lub stopnia pokrycia pozwala na okreslenie intensywnosci przenikania swiatla przez warstwe 60. Warstwa 60 jest pokryta warstwa ochronna 70, wykonana z lakieru barierowego lub bedaca folia barierowa naniesiona poprzez laminowanie. Warstwa ochronna 70 zabezpiecza warstwe 60 przed wil- gocia z powietrza oraz przed uszkodzeniami mechanicznymi. Fig. 2 przedstawia kolejne etapy sposobu wytwarzania wielokolorowej struktury elektrolumine- scencyjnej w celu uzyskania arkusza drukowanego wedlug wzoru uzytkowego. W pierwszym kroku 101 na papierowe podloze nakladane sa kolejno warstwa elektrody dolnej, warstwa dielektryczna, warstwa luminoforu oraz warstwa przezroczystej elektrody górnej, tworzace standardowa (podstawowa) struk- ture elektroluminescencyjna. Nastepnie w kroku 102 bezposrednio po naniesieniu ostatniej warstwy stanowiacej elektrode górna jest ona podgrzewana (suszona) do temperatury 90–110°C, a jej po- wierzchnia jest aktywowana poprzez jej zmatowienie do uzyskania chropowatosci Ra od 0,08 do 1,2. Po wykonaniu zmatowienia, powierzchnia warstwy górnej elektrody jest odpowiednio chlonna i chropo- wata, co pozwala na nalozenie na nia co najmniej jednej warstwy farby offsetowej utrwalanej np. w wy- niku promieniowania podczerwonego IR. W nastepnym kroku 103 na zmatowiona warstwe górnej elek- trody nakladana (drukowana offsetowo) jest ciagla warstwa farb przezroczystych lub rastrowa warstwa farb nieprzezroczystych. W ostatnim kroku 104 nastepuje nalozenie warstwy barierowej (laminowanie folia barierowa lub pokrycie lakierem barierowym). Budowa arkusza wedlug wzoru uzytkowego umozliwia uzyskanie wielokolorowej struktury elek- troluminescencyjnej, która odwzorowuje dowolne kolory dostepne w druku offsetowym. Dzieki odpo- wiedniemu zmatowieniu powierzchni górnej elektrody, mozliwe jest nalozenie warstwy optycznie prze- ziernej technika druku offsetowego. Mozliwe jest przy tym stosowanie druku w technice tzw. „mokrego offsetu” na powierzchniach niechlonnych (zazwyczaj nie stosuje sie farb offsetowych na bazie wody na takich powierzchniach, lecz stosuje sie farby schnace chemicznie, oksydacyjnie). W typowych techno- logiach, zadruk w technologii sitodruku na powierzchni podloza uprzednio zadrukowanej w technologii offsetowej (nadruk graficzny) dlugo wysycha – na wolnym powietrzu moze to wymagac nawet calej doby. Dodatkowo, nalozenie warstwy barierowej (laminowanie folia barierowa lub pokrycie lakierem ba- rierowym) pozwala na ochrone struktury elektroluminescencyjnej od dostepu wody, a takze uzyskanie powloki, która ochroni zadruk od uszkodzen mechanicznych. PL PL