Wciagarka do swobodnej liny nosnej Przedmiotem wynalazku jest wciagarka do swobodnej liny nosnej sterowana dwiema zewnetrznymi dzwig¬ niami, jedna dla napedu, a druga dla holowania obciazenia.Znane wciagarki do swobodnej liny nosnej zawieraja jako czlony napedowe i przenoszenia liny obciazonej lub nie obciazonej, dwa wrzeciona napedzane jednoczesnie ruchami wzdluznymi przeciwnymi jeden wzgledem drugiego, albo slizgajace sie wzdluz liny, albo bedace na niej zamocowane. Wrzeciona znanych urzadzen zawie¬ raja po dwa uklady korbowodowe sterowane krzywkami, z których dwie krzywki i dwie szczeki sluza do mocowania liny.Kazde wrzeciono znanej wciagarki jest sztywno polaczone korbowodem przegubami umieszczonymi na dWóch koncach korbowodu, za pomoca osi osadzonych na stale na odpowiednim koncu korbowodu. Dwa korbowody o róznej dlugosci polaczone sa dwiema dzwigniami z walem korbowym obracajacym sie na glównej osi.Os wzdluzna szczek wrzeciona jest z tego powodu zwiazana z ruchami katowymi swojego korbowodu co powoduje, ze podczas przemiennego przemieszczania wrzecion osie wzdluzne przegubów szczek nie maja nigdy toru prostoliniowego i nie sa nigdy ze soba wspólosiowe. Ponadto osie szczek wskutek ciaglego, wzajemnie przeciwnego nachylenia wymuszaja podwójne skrecenie liny slizgajacej sie pod obciazeniem na malej dlugosci co powoduje, przyspieszone zuzycie liny i zmniejszenie sprawnosci wciagarki.Znane wciagarki dla wolnej liny posiadaja powazna niedogodnosc wynikajaca z dlugiego, nie chronionego otworu umieszczonego w górnej czesci skrzyni. Ten otwór jest konieczny ze wzgledu na sposób laczenia zew* netrznej dzwigni holowniczej, z korbowodami kazdego wrzeciona, tak jak to jest wykonane w znanych urzadze* niach. Ta dzwignia posiada kombinowane ruchy jednoczesnie wzdluzne i obrotowe, przez co wykonuje ruch zygzakowy, który wymaga duzego otworu w skrzyni.W tych znanych wciagarkach grubosc blachy skrzyni jest jednakowa i obliczona ze wzgledu na wytrzymalosc skrzyni podczas przenoszenia napedu i wytrzymalosc na odksztalcenia, z tego powodu posiada bardzo slaba czesc powierzchni skrzyni bezposrednio podlegajaca obciazeniom podczas napedu. Taczesc po¬ wierzchni skrzyni znajduje sie miedzy podkladka podpierajaca kolnierz oporowy urzadzenia i wspornikami osi srodkowego walu korbowego.2 70 876 Obliczona dlugosc scianki oporowej skrzyni korbowej powoduje zbytnia grubosc blachy pociagajaca za soba niepotrzebny wzrost ciezaru, w miejscach, w których obciazenia nie wystepuja.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych niedogodnosci, a zwlaszcza zmniejszenie ciezaru w skrzyni i silne umocowanie przegubowe pokrywy do jej dna. Cel ten osiagnieto wykonujac wciagarke dla , swobodnej liny nosnej, sterowana dwiema zewnetrznymi dzwigniami, jedna dla napedu i druga dla holowania obciazenia. Istota wynalazku polega na tym, ze dwie krzywki kazdego wrzeciona zawieraja od strony zewnetrznej przedluzenia przechodzace poprzez szczeki i korbowody, tworzace osie o przekroju kolowym lub niepelnym kolowym, wpisanym w zarys krzywki, na których sa osadzone obrotowo rolki umieszczone w prowadnicach z dwóch stron wrzeciona, wytloczonych w tarczach skrzyni korbowej. Prowadnice sa symetryczne i prostoli¬ niowe, w celu zapewnienia prowadzenia prostoliniowego i wspólosiowego korbowodów.. Wciagarka wedlug wynalazku zapewnia absolutna prostoliniowosc napedu liny na zewnatrz urzadzenia, szczelnosc skrzyni napedowej urzadzenia ze wzgledu na ochrone mechanizmu przed scieraniem, wysoka spraw¬ nosc mechaniczna, mozliwosc latwej wymiany elementów ulegajacych scieraniu, minimalny ciezar i objetosc urzadzenia przy zachowaniu wysokiego wspólczynnika bezpieczenstwa, mozliwosc calkowitego i szybkiego otwarcia skrzyni napedowej dla konserwacji mechanizmu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia wciagarke dla swobodnej liny nosnej w widoku z góry, z przednia tarcza czesciowo wykrojona, fig. 2 — przekrój wedlug linii y-y' z fig. 1, fig. 3 — przekrój wedlug linii z—z* z fig. 1, fig. 4 — przekrój wedlug linii x—x' z fig. 1, fig. 5 — wrzeciono w widoku z boku z czesciowym wykrojem, fig. 6 — wrzeciono z fig. 5 — w.widoku zgóry. * Wciagarka dla swobodnej liny nosnej (fig. 1—4) zawiera obudowe wykonana z blachy stalowej, utworzona z tylniej tarczy lozyskowej 1, przedniej tarczy lozyskowej 2 i z pokrywy 3 tworzacej dno skrzyni. Wal kor¬ bowy 4 polaczony napedowa dzwignia 5 jest ulozyskowany w dwóch panewkach, w panewce 6 umieszczonej w tarczy 1 i panewce 7 umieszczonej w tarczy 2.Wal korbowy 4 zawiera dwie dzwignie 4a i 4b umieszczone symetrycznie wzgledem osi 4c.Do dzwigni 4a przylaczony jest korbowód 9 za posrednictwem osi 8 napedzajacej wrzeciono B bardziej oddalone od walu korbowego niz wrzeciono A. Do dzwigni 4b przylaczony jest korbowód 10 za posrednictwem osi 8, napedzajacy wrzeciono A.Wrzeciona A i B zawieraja element do prowadzenia i mocowania liny C, w postaci szczeki 11 w ksztalcie U.Taszczeka moze byc utworzona z jednego, dwóch lub trzech elementów, które maja w czesci dolnej ksztalt U tworzacy pólpierscieniowa powierzchnie podpierajaca line C. Drugi element sluzacy do mocovrania i luzowania linyC, jest umieszczony suwliwie, pionowo w ramionach szczeki 11 tworzac szczeke 12. Szczeka 12 jest do¬ ciskana do linyC krzywka 13 majaca dowolny znany ksztalt, umieszczona poprzecznie wzgledem'ramion szczeki 11; Krzywki 13, w celu wywarcia nacisku na szczeke 12 sa podparte na ramionach szczeki 11. Obrotowy ruch jest przenoszony z krzywek 13 na dwa korbowody 14, 15, przy czym korbowód 14 zawiera dodatkowo górna dzwignie 14a. Przeniesienie napedu jest uzyskane przez bezposrednie zetkniecie profilu krzywki z otwo¬ rami znajdujacymi sie w korbowodach 14, 15.Lina C zamocowana miedzy szczekami 11, 12 dwóch wrzecion A i B przechodzi wzdluznie poprzez wcia¬ garke, przy czym wejscie dla liny ma postac tulei 16, a wyjscie znajduje sie w otworze wykonanym poprzecznie w osi walu korbowego 4 oraz w otworze wykonanym wzdluz osi kolnierza mocujacego 17. Kolnierz 17 zamoco¬ wany miedzy tarczami 1, i 2, obraca sie wokól swojej osi. Nacisk od obciazenia urzadzenia jest przenoszony przez odsadzenie 17a kolnierza 17.Konstrukcja wedlug wynalazku zmierza do otrzymania ustawienia szczek wrzecion A, B dokladnie prosto¬ liniowo i wspólosiowo podczas wykonywania przez nie ruchów o zmiennych kierunkach za pomoca zespolu urzadzen, których kombinacja pozwoli ponadto na latwe dostosowanie szybko zuzywajacych sie wymiennych elementów tracych, do mocy przenoszonej przez line.Wciagarka wedlug wynalazku zawiera nastepujace wyposazenie.Krzywki 13 (fig. 1, 2, 5, 6) posiadaja po obu stronach powierzchni bocznych, przedluzenie tworzace dwie wspólsrodkowe osie 13a których przekrój poprzeczny jest okregiem wpisanym w zarys krzywki.Przekrój poprzeczny osi 13a moze miec ksztalt niepelnego kola. Osie 13a wystaja z obydwu stron wspólnej powierzchni korbowodów 14,15 w celu utworzenia na zewnatrz tej powierzchni czterech osi obrotu dla czterech rolek 18 prowadzacych szczeki 11 kazdego wrzeciona. Zespól wrzecion jest prowadzony za pomoca rolek 18 w dwóch bocznych prostoliniowych prowadnicach wzdluznych la, 2a, wykonanych odpowiednio w tarczy 1 i w tarczy 2.Korbowody 9 zawieraja otwór 9a usytuowany wzdluznie, we wnetrzu którego znajduja sie co najmniej dwie, korzystnie cztery osie 13a, umieszczone z tej samej strony wrzecion, mogace przesuwac sie swobodnie j3 70 876 w otworach 9a i umozliwiajace wrzecionom A, B, a jednoczesnie i korbowodowi 9 zajecie odpowiednich pozycji.W celu umozliwienia przeniesienia synchronicznych ruchów o tej samej amplitudzie na dwa korbowody wrzecion B i A odpowiednio przez korbowód 9, 10, których przemienne ruchy wzdluzne sa polaczone ruchami katowymi, polaczenie korbowodów jest nastepujace. Kazdy korbowód 9, 10 polaczony jest z dwoma korbowo- dami 14,15 odpowiedniego wrzeciona za pomoca dwóch osi 19, 20.Os 19 umieszczona na koncu korbowodu 9, 10 jest nieruchoma. Na osi 19 umocowany jest korbowód 14 wrzeciona A i korbowód 15 wrzeciona B. Osie 20 umieszczone naprzemian z osiami 19 sa zmontowane obrotowo w czworokatnych otworach wykonanych na powierzchniach bocznych korbowodów 14,15, Otwory te posiadaja dwa boki w ksztalcie luku kola wspólsrodkowego z osia 19 o srednim promieniu r2 (fig. 1) równym odleglosci miedzy osiami 13a, Otwory 9a, lOa korbowodów 9, 10 maja ksztalt czworokata, którego pionowe boki sa lukami kola o promieniachrl i r3, którego srodek stanowi os 20.Przesuw osi 20 w otworach 9a, lOa dokonuje sie za posrednictwem dwóch panewek 21 umieszczonych na dwóch koncach osi 20. Panewki 21 wykonane ze stali azotowej, maja ksztalt wieloboku przystosowanego do ksztaltu otworów i umozliwiaja swobodne slizganie sie w otworach 9a, lOa. Panewki 21 sa zaopatrzone w kol¬ nierz oporowy, którego obrzeze tworzy pierscien dystansowy umieszczony miedzy korbowodami.Na ruchomej osi 20 umieszczonej równolegle do osi 19, jest umieszczony obrotowo korbowód kazdego wrzeciona, lezacy blizej walu korbowego 4, na przyklad korbowód 14 dla wrzeciona B i korbowód 15 dlawrze¬ ciona A.Latwe jest przystosowanie takiego urzadzenia do wykonywania ruchów wahadlowych korbowodów, oraz do dokladnego prostoliniowego i wspólosiowego sterowania wrzecionami A, B, zaopatrzonymi ponadto w urza¬ dzenie prowadzace. Oprócz korzysci wynikajacych z napedu liny bez niszczacego ja ugiecia, prostoliniowy naped umozliwia bez koniecznosci wymiany wciagarki dowolne przedluzenie dlugosci szczek, które wymagane jest dla napedu lin przenoszacych obciazenia o znacznie zmieniajacej sie wartosci.Oczywiscie, jest równiez mozliwa zmiana odpowiednich polozen osi 19, 20 wzgledem korbowodów.Szczeki 12 spelniaja podwójne zadanie, z jednej strony przenosza jednostkowe bardzo wysokie obciazenie za posrednictwem krzywek 13 ze stali o wysokiej wytrzymalosci mechanicznej, a z drugiej strony napedzaja line, co powoduje, ze wymaga sie od nich sprzecznych wlasnosci mechanicznych. Z jednej strony musza byc wyko¬ nane ze stali o duzej twardosci dla zapewnienia mozliwosci przenoszenia wysokiego obciazenia od krzywek 13 i stali miekkiej lub austenitycznej z tendencja do zacierania sie, dla umozliwienia napedu bez slizgania sie po linie. W tym celu szczeki 12 (fig. 5) podzielone sa na dwie czesci polaczone ze soba poprzecznie polaczeniem typu na jaskólczy ogon, którego prowadnica posiadajaca duza dlugosc jest wykonana przez ciagnienie na goraco, przeciaganie i profilowanie, co jest procesem bardzo ekonomicznym.Korpus szczeki 12 zawiera suwak 12a zaopatrzony w nachylone powierzchnie prowadzace (fig. 5). Korpus szczeki 12 wykonany jest ze stali o wysokiej wytrzymalosci mechanicznej. Suwak 12a jest polaczony bez luzu prowadnica 12b stanowiaca druga czesc polaczenia na jaskólczy ogon. Prowadnica 12b jest wykonana z miekkiej stali lub ze stali austenitycznej. Wymiana prowadnicy 12b jest latwa a jej wyrwanie podczas pracy niemozliwe z tego powodu, ze jest ona umieszczona w dolnej czesci szczeki 11 w ksztalcie U.Przyklad wykonania wciagarki wedlug wynalazku ma na celu uzyskanie uszczelnienia otworu dla ruchu dzwigni holowniczej sterowanej zewnetrznie przez zastosowanie odpowiednich urzadzen umozliwiajacych z jed¬ nej strony redukcje do minimum dlugosci otworu dla ruchu dzwigni, a z drugiej strony otrzymanie ciaglej szczelnosci tego otworu. Urzadzenia te sa nastepujace.Górne dzwignie 14a korbowodów 14 kazdego wrzeciona A, B sa polaczone z osia 22 spelniajac podwójne zadanie, sluza do napedu dzwigni 14a podczas holowania oraz do prowadzenia wspornika 24 zawierajacego otwory wzdluzne 24a, 24b, w których sa umieszczone osie 22 wrzecion A, B. Wsporniki 24 sa umieszczone równolegle do wewnetrznych lub zewnetrznych plaszczyzn korbowodów 14 obydwu wrzecion A, B. Korzystne jest umieszczenie ich po stronie zewnetrznej (fig. 1). W tym celu osie 22 sa przedluzone az do otworów 24a, 24b a toczne przemieszczanie sie ich osi w otworach dokonane jest za pomoca pierscieni 23.Czesci srodkowe wsporników 24 sa polaczone i umocowane wzgledem siebie osia 25, na której, w przerwie miedzy suportami obraca sie dzwignia 26 sluzaca do sterowania z zewnatrz ruchem holowania. Na dzwigni 26 sa umocowane symetrycznie wzgledern osi 25 dwie osie 27 i 28 napedzajace odpowiednio górna dzwignie 14a korbowodu 14 wrzeciona A za pomoca dzwigni 29 oraz górna dzwignie 14a korbowodu wrzeciona B za pomoca dzwigni 30.Wspornik 24 (fig. 1) przemieszczajac sie swobodnie w kierunku wzdluznym przystosowuja sie zawsze do zmiennego wychylenia katowego korbowodów 14 bez wywierania na nie obciazen. Te zmienne wychylenia korbowodów wynikaja ze zuzycia liny na jej srednicy. Nachylenie dzwigni 26 na poczatku operacji nie wystarcza dla przeprowadzenia operacji napedu lub holowania, gdyz jest wymagane znaczne przemieszczenie katowe4 70 876 dzwigni 26. To ograniczenie ruchu katowego dzwigni 26 ma wplyw najej skrajne polozenie i umozliwia zmniej¬ szenie dlugosci otworu koniecznego dla tych polozen dzwigni 26.Otwór dla dzwigni 26 musi byc wykonany na powierzchni o dlugosci co najmniej dwa razy dluzszej niz dlugosc otworu.W korzystnym wykonaniu (fig. 1) otwory Ib, 2b sa wykonane w czesci górnej skrzyni i sa umieszczone powyzej i w przyblizeniu w osi obrotu osi 25 dzwigni 26. Czesc górna skrzyni posiada wneke w ksztalcie luku kola utworzona przez dwie wneki symetryczne tarcz 1, 2. Na wierzcholku wneki jest wykonany otwór Ib, 2b - podzielony na polowy tarczami 1, 2, ograniczajacy skrajne polozenie dzwigni 26 sterowanej z zewnatrz* Z po¬ wierzchnia wewnetrzna wierzcholka wneki styka sie cienki pierscien 31 dopasowany do powierzchni wew¬ netrznej w celu uszczelnienia otworów Ib, 2b. Pierscien 31 jest wykonany z tworzywa sztucznego lub z innego materialu o malym wspólczynniku tarcia, nie wymagajacego smarowania, na przyklad z tworzywa sztucznego znanego pod nazwa Rilsan.Pierscien 31 jest zaopatrzony w otwór 31a umozliwiajacy przejscie dzwigni 26 w kazdym jej nachylonym polozeniu. Przyleganie sprezyste pierscienia 31 do scianki skrzyni jest uzyskiwane za pomoca magnesów 32, które w tym celu sa umocowane na pierscieniu 31. Sila przyciagania magnesów dla docisniecia pierscienia 31 do powierzchni tracej jest dobrana tak, aby nacisk przenoszony przez pierscien 31 podczas obracania sie dzwigni byl mozliwie najnizszy. Zasloniecie otworów Ib, 2b nastepuje w kazdym polozeniu pierscienia 31 z powodu duzej jego dlugosci przystosowanej do skrajnych polozen dzwigni.Sprezyste przyleganie pierscienia 31 do scianki skrzyni moze byc równiez otrzymane za pomoca sprezyny (nie pokazana na rysunku) pracujacej na sciskanie, opartej na dzwigni 26 i o wnetrze skrzyni.Jednoczesne otwarcie dwóch szczek 11, 12 wrzecion A B jest otrzymane przez przesuniecie konca wspor¬ nika 24 lezacego blizej walu korbowego 4. W tym celu kazdy wspornik 24 jest zaopatrzony w otwór 24c. Miedzy otworami 24c dwóch wsporników 24 jest umieszczona poprzecznie os, a na niej zamocowany trzpien 33, który jest polaczony drugim koncem z poprzeczna osia 34a osadzona w uchwycie 34, który spelnia podwójne zadanie, z jednej strony umozliwia latwe przenoszenie urzadzenia a z drugiej strony przez obrót na drugiej osi tworzy dzwignie dla jednoczesnego otwierania dwóch szczek wrzecion A, B, w celu latwego wprowadzenia miedzy szczeki nie obciazonej liny napedowej.Zabezpieczajaca blokada uchwytu 34 jest utworzona przez zespól zapadka — sprezyna 35 blokujacy samo¬ czynnie.Zespól opisanego mechanizmu jest uzupelniony przez urzadzenie do wstepnego mocowania wrzecion znanego typu, utworzone dla wrzeciona A przez sprezyne 36 oparta na oporowej plytce 37 umocowanej na tarczy 1 i wywierajaca ciagly nacisk na wrzeciono A przez pokrywe 38 wykonana z blachy, oparta na dzwigni 14a korbowodu 14. Dla wrzeciona B urzadzenie do wstepnego mocowania jest utworzone przez staly wspornik 39 umieszczony miedzy tarczami 1, 2 i sprezyne 40 prowadzona na trzpieniu 41, która wywiera staly nacisk na szyne 42 umocowana do czesci dolnej szczeki 11 wrzeciona B.Urzadzenie ponadto zawiera dwie symetryczne skorupy 43, 44 wykonane z grubej blachy o ksztalcie dosto¬ sowanym do tarcz 1, 2 stykajacych sie z nimi, zaopatrzone na powierzchniach bocznych w podtoczenie umozli¬ wiajace ich wspólne polaczenie rowkami wykonanymi w tarczach 1, 2 z panewkami 6, 7 osi4c walu kor¬ bowego 4. Symetryczne czesci skorup 43, 44 zawierajace wyciecia pólkoliste, lacza sie pod odsadzeniem 17a kolnierza 17. Urzadzenie to umozliwia przenoszenie sil napedowych wywieranych przez os 4c na odsadzenie 17a przez dwie pojedyncze skorupy 43,44.Sztywnosc skorup umozliwia stosowanie ich jako wspornika przegubu pokrywy 3. W tym celu do sko¬ rup 43, 44, w poblizu otworu wejsciowego skrzyni korbowej sa przyspawane pólosie (nie przedstawione) umiesz¬ czone z obydwu stron w otworze 3a pokrywy 3 (fig. 1 i 3), tworzac przegub pokrywy. Pokrywa 3 jest utrzymy¬ wana w polozeniu zamknietym przez sworzen tworzacy os przegubu, sworzen skrajny i sworzen srodkowy, blokada tych sworzni jest zapewniona przez mocowanie wspornika 39, który tworzy rozpórke miedzy tar¬ czami 1,2.Dzialanie wciagarki wedlug wynalazku jest identyczne jak dzialanie znanych wciagarek dla swobodnej liny nosnej. PL