Sposób wytwarzania nowych fluorowych pochodnych estrów kwasu fenoksyizomaslowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania no¬ wych fluorowych pochodnych estrów kwasu fenoksyizo¬ maslowego o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza rodnik alkilowy zawierajacy 1—5 atomów wegla, o lancuchu prostym lub rozgalezionym, a X — oznacza lOdnik itrójfluorometylowy, trójfluorometylotio-, rodnik tirójfluorometylosiulfiinyiowy lub rodnik trójfluoromety- losulfonylowy.Zwiazki wytwiaizane sposobem wedlug wynalazku odznaczaja sie cennymi wlasciwosciami farmakologicz¬ nymi i moga byc stosowane jako srodki obnizajace po¬ ziom cholesterolu we krwi oraz zapobiegajace kamicy zólciowej.Sposobem wedlug wynalazku zwiazki o ogólnym wzo¬ rze 1, w którym R i X maja wyzej podane znaczenie otrzymuje sie w reakcji fenolu o ogólnym wzorze 2, w którym X mla wyzej podane znaczenie z chlorofor¬ mem i acetonem w obecnosci wodorotlenku potasowe¬ go, po czym otrzymany odpowiedni kwas fenoksyizo- maslowy, estryfikuje sie alkoholem o wzorze ROH, w którym R ma wyzej podane znaczenie w obecnosci ka¬ talizatorów. Jako alkohol stosuje sie na przyklad me¬ tanol, etanol, propanol, izopropanol. Sposród estrów na szczególna uwage zasluguja estry etylowe ze wzgle¬ du na ich najkorzystniejsze dzialanie.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku byly przedmiotem badan farmakologicznych i klinicz¬ nych w celu okreslenia z jednej strony ich wlasciwosci toksykologicznych, a z drugiej — ich aktywnosci jako srodków obnizajacych poziom cholesterolu we krwi i 10 15 20 25 30 zapobiegajacych kamicy zólciowej. Badania toksycznych wlasciwosci zwiazków przeprowadzano na myszach o srednim ciezarze 22 g. Badania te wykazaly doskonala tolerancje w dawkach wynoszacych do 120 mg na 1 osobnika (1/10 ml).Badania farmakologiczne wykazaly duze zalety oma¬ wianych zwiazków jako srodków zapobiegajacych ka¬ micy pecherzyka zólciowego oraz jako srodków o dzia¬ laniu obnizajacym poziom cholesterolu we krwi.Dzialanie zapobiegajace kamicy pecherzyka zólcio¬ wego badano metoda F. Besancona i innych opisana ponizej (Societe Medicale des Hópitaiux de Paris 1966, 117, Nr 2, str. 127—138). 4 partie po piec 3nmiesieeznych samic szczura rasy Suiss-Gif poddano szesciotygodniowej diecie powodu¬ jacej kamice zólciowa. Diete powodujaca kamice sta¬ nowilo normalne pozywienie dla myszy dostarczane przez Zaklady U.A.R. z dodatkiem 5% dehydrocholanu sodowego (por. F. Besancon i inni, 1965—1966). 1 par¬ tie myszy potraktowano jako kontrolna, zas myszom z kazdej z trzech pozostalych partii podawano pod¬ skórnie zwiazki wytworzone sposobem wedlug wyna¬ lazku w dawkach po 36 mg na osobnika, szesc razy w tygodniu, w ciagu szesciu tygodni.Po uplywie tego czasu myszy zabijano i poddawano ogledzinom. Notowano calkowity ciezar zwierzat, cie¬ zar i barwe watroby, wymiary pecherzyka zólciowego, wystepowanie kamicy dostrzegalnej makroskopowo oraz wyniki obserwacji prowadzonych za pomoca mikro¬ skopu polaryzacyjnego. 7079970799 Wyniki doswiadczen podano w tablicy 1.Zwiazek 1: p^ójsfluorometyloesfulfonylofenoksyizofnaslan etylu rzait którym podawano zwiazki wedlug wynalazku, nie stwierdzono kamicy. Jedynie u 2 myszy stwierdzono w badaniach mikroskopowych wystepowanie malych kry- Tablica 1 Stosowany srodek - Zwiazek 1 Zwiazek 2 Zwiazek 3 Ciezar myszy (g) 30 28 28 25 25 30 20 30 22 20 24 25 21 20 Ciezar watroby (g) 1,68 1,67 1,38 2 1,04 3,25 2,60 2,30 3,85 3,50 3,60 4,80 3,92 3,70 Stosunek ciezaru watroby do ciezaru ciala (%) 5,6 6 4,9 ' 5,7 4,2 11 13 7,7 18 18 15 19 19 19 Barwa watroby jasna normalna normalna normalna normalna normalna normalna normalna normalna normalna normalna normalna jasna normalna Pecherzyk zólciowy kamica + 0 + + + 0 0 0 0 0 0 0 0 0 wymiary 7x3 5,5 x 2,5 6x3 6,5 x 3 7,5 x 3 6 x 2,5 4 x 1 6x3 6x2 11 x 2 5 x 1,5 6 x 2,5 7,5 x 4 7x2 Krysztaly podwójne zalamujace swiatlo duze, liczne skupienia normalne duze, liczne skupienia normalne duze, liczne skupienia; normalne normalne normalne normalne duze i malo male i liczne normalne bardzo male, liczne bardzo male, liczne normalne normalne Zwiazek 2: r^trójfluorometylotiofenoksyizofTiaslan etylu Zwiazek 3: p^rójfluotfcmetykrfenoksyizomaslan etylu.Dane zawarte w tej tablicy wykazuja, ze sposród pieciu myszy kontrolnych poddanych diecie powoduja¬ cej kamice zólciowa, lecz bez stosowania zwiazków we¬ dlug wynalazku, u czterech wystapila kamica dostrze¬ galna makroskopowo, a pod mikroskopem polaryza¬ cyjnym widoczne sa zagjLutynowane krysztaly podwój¬ nie zalamujace swiatlo. U piatej myszy badania mikro¬ skopowe wykazaly normalny stan zólci i brak kamicy.W zólci w badaniach mikroskopowych stwierdzono je¬ dynie nieliczne male krysztaly podwójnie zalamujace swiatlo i najwyzej 2—3 wieksze krysztaly w calej za¬ wartosci pecherzyka zólciowego.W przeciwienstwie do zwierzat kontrolnych, u zwie- 10 15 sztalków w ilosci wyzszej od normalnej. U innych obraz mikroskopowy byl normalny. Tak wiec przepro¬ wadzone badania wykazaly wysoka skutecznosc zwiaz¬ ków wedlug wynalazku jako srodków zapobiegajacych kamicy pecherzyka zólciowego.Dzialanie obnizajace poziom cholesterolu . we krwi zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku badano metoda Thorpa i Waiinga (Nature 1962, 194, 948—49). Zwierzetom doswiadczalnym (szczury — sam¬ ce Wistar) podawano per os, w ciagu 11 dni, andro¬ steron i badany zwiazek wraz z pozywieniem, w ilos¬ ciach odpowiednio 0,01 i 0,25%.Po uplywie 11 dni zwierzeta zabijano przez prze- cieoe tetnic szyjnych i oznaczano cholesterol metoda Bloora.Wyniki badan przedstawiono w tablicy 2.Tablica 2 Rodzaj zabiegu 0 Androsteron Androsteron + Zwiazek 1 Androsteron + Zwiazek 2 Androsteron + Zwiazek 3 Liczba zwierzat 5 5 4*) 5 5 Sredni ciezar (g) przed doswiad¬ czeniem 162 187 186 151 168 po dos¬ wiadcze¬ niu 226 249 270 198 208 Przyrost % 39% 33% 45% 31% 23% Dzienna dawka pozywienia 87 97 89 85 83 Cholestero- lemia g/l 0,92 1 0,90 0,76 0,63 0,61 *)— Wydiminowano jedno zwierze, które wykazywalo ubytek wagi wskutek infekcji bakteryjnej70799 Zwiazek 1 = p^trójfluorometylosulfonylofefioksyizo- maslan etylu Zwiazek 2 = p-trójfluorometylotiofenioksyiizomaslan etylu Zwiazek 3 = p4rójfluorometylofenoksyizomaslan etyiu Porównanie poziomów cholesterolu we kirwi u zwie- raat, którym podawano sam aadrosteran lub wraz ze zwiazkami otrzymanymi sposobem wedlug wynalazku wykazuje ich wysoka skutecznosc jako srodków obni¬ zajacych poziom cholesterolu.Te wlasciwosci farmakologiczne zwiazków wedlug wynalazku potwierdzone zostaly wynikami uzyskanymi w leczeniu ludzi, którym podawano je w postaci kap¬ sulek lub globulek w dawkach dziennych wynoszacych 1—2 g. Przytoczone przyklady (wyjasniaja sposób we¬ dlug wynalazku nie ograniczajac jednakze jego za¬ kresu.Przyklad I. Wytwarzanaie p^ójfluorometylofeno- ksyizomaslanu etylu.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna i wkraplacz na brom umieszcza sie 137 g (1 mol) pHnkrotoruenu, ogrzewa calosc do temperatury 195—200°C i rozpoczyna powol¬ ne wkraplanie bromu. Po zakonczeniu bromowania mieszanine poreakcyjna schladza sie do temperatury otoczenia i ekstrahuje eterem naftowym. Ekstrakt trak¬ tuje sie w ciagu 48 godzin roztworem podbrominu so¬ dowego. Nastepnie produkt odwirowuje sie, przemywa woda i krystalizuje z metanolu. Otrzymuje sie 112 g p-nitrotrójbromotolueniu (wydajnosc 30%) o tempera¬ turze topnienia 86°C, który stanowi substrat do wy¬ twarzania p-trójfluorometylonitrobenzenu. 112 g (0,3 mola) otrzymanego uprzednio p-nftitrotrój- bromotoluenu wraz z 70 g sproszkowanego trójfluorku antymonu umieszcza sie w kolbie o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mala kolumienke destylacyjna polaczo¬ na z chlodnica. Kolbe ogrzewa sie palnikiem w celu zapoczatkowania reakcji. Po zakonczeniu reakcji, która jest silnie egzotermiczna, oddestylowuje sie produkt, który nastepnie ekstrahuje sie eterem etylowym. Otrzy¬ muje sie 40 g p-trójfluorometylonitrobenzenu (wydaj¬ nosc 70%), o temperaturze topnienia 40°C.Otrzymane 40 g p-trójfluorometylorntrobenzenu (0,2 mola) wraz z 120 ml etanolu absolutnego umieszcza sie w kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i wkraplacz, a nastepnie do kol¬ by wprowadza sie, przy mieszaniu, roztwór 240 g Chlorku cynawego w 200 ml kwasu solnego o gestosci 1.19. Po zakonczeniu procesu redukcji mieszanine reak¬ cyjna zobojetnia sie roztworem wodorotlenku sodowe¬ go o stezeniu 36° Be i ekstrahuje kilkakrotnie eterem etylowym. Ekstrakt przemywa sie woda, suszy bezwod¬ nym siarczanem sodowym i destyluje. Otrzymuje sie 32 g pjtrójfluorometyloaniliny (wydajnosc 100%) o temperaturze topnienia 32°C.Otrzymana p-trójfluorometyloaniiine przeprowadza sie w p^trójfluorometylofenol.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo mechaniczne, termometr i wkraplacz umieszcza sie 180 ml wody i nastepnie 27 ml kwasu siarkowego o gestosci 1.84. Utrzymujac temperature nie przekraczajaca 20°C wprowadza sie cienkim strumie¬ niem 32 g (0,2 mola) p^rójfluorometyloaniliny, po czym po kropli dodaje sie roztwór 15 g azotynu sodowego w 70 ml wody i miesza calosc w temperaturze otocze- 5 aia w ciagu okolo 1 godziny. Powstaly produkt odde¬ stylowuje sie para wodna, a nastepnie ekstrahuje go kilkakrotnie eterem. Roztwór eterowy suszy sie i odde¬ stylowuje. Otrzymuje sie 27,5 g p-trójfluorometylofe- nolu (wydajnosc 85%). io Otrzymane 27,5 g (0,17 mola) p^rójfluorometyiofe- nolu wraz z 105 g acetonu i 37 g wodorotlenkiu sodo¬ wego w pastylkach umieszcza sie iw kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna i wkraplacz. Calosc ogrzewa sie do wrzenia i 15 wprowadza powoli z skraplacza 25 g chloroformu. Po zakonczeniu reakcji odpedza sie aceton pod obnizonym cisnieniem, a pozostalosc wymywa woda i doprowadza pH uzyskanego roztworu do wartosci 1 za pomoca stezonego kwasu solnego. Produkt ekstrahuje sie chlo- 20 roformem. Otrzymuje sie 21 g kwasu p4rójfluorome- tylofenoksyizomaslowego (wydajnosc 50%) o tempera¬ turze topnienia 95°C, który przeprowadza sie nastep¬ nie w ester etylowy w nastepujacy sposób: W kolbie o pojemnosci 500 ml zaopatrzonej w chlod- 25 nice zwrotna umieszcza sie 21 g (0,085 mola) kwasu p-tTÓjfluorometylenofenoksyizomaslowego i mieszanine 100 ml absolutnego etanolu z 4 g kwasu siarkowego o stezeniu 66° Be. Calosc utrzymuje sie w stanie wrze¬ nia w ciagu 5 godzin. Mieszanine poreakcyjna eks- 30 trahuje sie chloroformem, po czym odpedza sie roz¬ puszczalnik, a pozostalosc destyluje otrzymujac 13,8 g produktu p4rójfluorometylofenoksyizomaslanu etylu fwydaj-nosc 60%) wrzacego pod cisnieniem 2—3 mmHg w temperaturze 91—94°C. 35 Przyklad II. Wytwarzanie p4rójfluorometyiotio- fenoksyizomaslanu etylu.W kolbie o pojemnosci 5 litrów zaopatrzonej w mie¬ szadlo mechaniczne, chlodnice zwrotna i wkraplacz umieszcza sie 315 g (2 mole) p 1500 ml 95% alkoholu etylowego. Calosc ogrzewa sie mieszajac do wrzenia*i wprowadza nastepnie cienkim strumieniem, utrzymujac stan wrzenia, roztwór w sklad którego wchodzi 350 g siarczku sodowego Na2S 9H2O, 50 g kwasu siarczanego i 2000 ml 95% alkoholu etylo¬ wego. Calosc utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu dalszych 30 minut, a nastepnie wprowadza roztwór wo¬ dorotlenku sodowego w pastylkach w mieszaninie 150 ml wody i 500 ml.95% alkoholu etylowego, 50 Mieszanine reakcyjna wprowadza sie do mieszaniny wody z lodem. Zanieczyszczenia odfiltrowuje sie, a przesacz zakwasza kwasem solnym o gestosci 1,15. Wy¬ tracony jasnozólty osad odwirowuje sie i przemywa woda. Osad ten rozpuszcza sie w 200 ml roztworu wo- 55 dorotlenku sodowego o stezeniu 36° Be i 2000 ml wo¬ dy i umieszcza sie w kolbie o pojemnosci 5 1 zaopa¬ trzonej w miszadlo, chlodnice zwrotna i wkraplacz.Nastepnie wprowadza sie, przy mieszaniu, 380 g siar¬ czanu dwiumetylu. Calosc ogrzewa sie do wrzenia i 60 utrzymuje w tym stanie w ciagu 1 godziny, kontrolujac czy srodowisko zachowuje odczyn alkaliczny. Nastep- irie, po schlodzeniu do temperatury otoczenia, wykry¬ stalizowany produkt odwirowuje sie, przemywa woda i suszy w temperaturze 50°C. Po rekrystalizacji z mc- 65 tanolu otrzymuje sie 16 g siarczku p-nitrofenylo-mety-70799 20 25 lowego (wydajnosc 50%) o temperaturze topnienia 71—72°C, który stanowi substrat do wytwarzania siarcz¬ ku p^trofenylo-trójcMorometylowego.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, umieszcza sie 169 g (1 mol) siarczku p-nitrofienyloHroetyiowego i roz- 5 puszcza go na goraco w 620 ml cMoroformu. Czesc chloroformu oddestylowuje sie, a nastepnie przepusz¬ cza sie strumien chloru utrzymujac temperature w kol¬ bie na poziomie 10—25°C. Reakcja ma charakter foto¬ chemiczny i jest katalizowana przez swiatlo. Po uply- 10 wie 4 godzin reakcja dobiega konca. Oddestylowuje sie wtedy chloroform i jekrystalizeje produkt z acetonu.Otrzymuje sie 218 g siarczku p-nitrofenylo-trójchloro- metyiowego (wydajnosc 80%) o temperaturze topnienia 94°C. Produkt ten umieszcza sie wraz z 218 g sprosz- 15 kowanego trójfluorku antymonu w kolbie o pojemnos¬ ci 1 1, zaopatrzonej w kolumienke destylacyjna i chlod¬ nice i miesza starannie oba te skladniki.Mieszanine ogrzewa sie szybko do wrzenia, a na¬ stepnie destyluje sie ja pod próznia. Produkt rozpusz¬ cza sie w mieszaninie 900 ml eteru etylowego i 90 ml kwasu solnego o gestosci 1,19, rozcienczonego w sto¬ sunku 1/2. Warstwe eterowa oddziela sie i przemywa kilkakrotnie kwasem solnym rozcienczonym w stosun¬ ku 1/2, a nastepnie suszy sie {ja bezwodnym siarczanem sodowym, po czym oddestylowanie eter. Po odpedzeniu eteru destyluje sie produkt. Otrzymuje sie 112,4 g siarczku p-nitirofenyloHtrójfluoTometylowego (wydajnosc 60%) o temperaturze wrzenia 99—103°C (9 mm Hg).Otrzymane 112,4 g (0,5 mola) siarczku p-nitrofenylo- -trójfluorometyiowego wraz z 400 ml 95% alkoholu etylowego umieszcza sie w kolbie trójszyjnej o pojem¬ nosci 6 1, zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i wkra- piacz. Redukcje przeprowadza sie za pomoca roztworu 35 650 g chlorku cynawego w 490 ml kwasu solnego o gestosci LI 9. Po neutralizacji wodorotlenkiem sodo¬ wym mieszanine ekstrahuje sie kilkakrotnie eterem.Ekstrakt przemywa sie woda, suszy bezwodnym siar¬ czanem sodowym i destyluje. Otrzymuje sie 80 g siarcz- ^ ku p-aminofenylo-trójfluoTometylowego (wydajnosc 83%) o temperaturze wrzenia 9$—99°/10 mm Hg, któ¬ ry przeprowadza sie w siarczek p-hydroksyfenylo-trój- fluorometylowy w nastepujacy sposób.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 2 1, zaopatrzonej 45 w mieszadlo, termometr i wkraplacz, umieszcza sie 450 ml wody i 100 ml czystego kwasu siarkowego o gestosci 1.84. Utrzymujac temperature na poziomie 20°C wprowadza sie cienkim strumieniem 80 g siarcz¬ ku p-aminofenyio-trójfluorometylowego, a nastepnie, 50 po kropli, [roztwór 40 g azotynu sodowego w 180 ml wody. Calosc miesza sie w ciagu okolo 1 godziny utrzymujac temperature otoczenia. Nastepnie produkt oddestylowuje sie z para wodna, a destylat ekstrahuje sie kilkakrotnie eterem. Roztwór eterowy suszy sie i 55 poddaje destylacji. Otrzymuje sie 68,5 g siarczku p-hy- droksyfenylo-trójfluorometylowego (wydajnosc 85%).Temperatura topnienia tego produktu wynosi 52°C, a jego temperatura wrzenia 99—100°C/10 mm Hg.Otrzymany produkt przeprowadza sie w kwas p-trój- fluorometylotiofenoksyizomaslowy w nastepujacy spo¬ sób.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna i wkraplacz, umieszcza sie 260 g acetonu, 68,5 g siarczku p^hydroksyfenylo- 65 trójfluorometyiowego i 100 g wodorotlenku sodowego w pastylkach. Calosc ogrzewa sie do wrzenia i wpro¬ wadza powoli z wikraplacza 70 g chloroformu. Po za¬ konczeniu reakcji odpedza sie aceton pod obnizonym ^cisnieniem, a pozostalosc rozpuszcza sie w wodzie i zakwasza do wartosci pH 1 za pomoca stezonego kwa- fcu solnego. Produkt ekstrahuje sie chloroformem. Otrzy¬ muje sie 69 g kwasu p-trc^fluorometylotiofenoksyizo- maslowego (wydajnosc 70%) o temperaturze topnienia 118°C.Otrzymane 69 g kwasu p-trójfluorometylotiofenoksy- izomaslowego wraz z mieszanina 280 ml absolutnego alkoholu etylowego i 12 g kwasu siarkowego (66° Bc) umieszcza sie w kolbie o pojemnosci 500 ml zaopa¬ trzonej w chlodnice zwrotna. Calosc utrzymuje sie w Stanie wrzenia w ciagu 6 godzin. Mieszanine ekstra¬ huje sie nastepnie chloroformem, oddestylowuje roz¬ puszczalnik i destyluje pozostalosc. Otrzymuje sie 49 g p-trójfiuorometylotiofenoksyizomaslanu etylu (wydaj¬ nosc 65%) wrzacego w temperaturze 114,5°C/5 mm Hg.Przyklad III. Wytwarzanie p^rójfluorometyiosul- fonylofenoksyizomaslanu etylu. Sposób otrzymywania siarczku p^nitrofenylometylowego i przeprowadzania go w szeregu posrednich etapach w kwas p-trójfluoro- metylotiofenoksyizomaslowy jest analogiczny jak w przykladzie II.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 2 1, zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i wkraplacz, umieszcza sie 800 ml metanolu, roztwór 40 g metanadjodanu sodowe¬ go w 370 ml wody, a nastepnie 50 g (0,178 mola) kwa¬ su p-trójfktorometylotiofenoksyizomaslowego. Calosc miesza sie w temperaturze otoczenia w ciagu 4,5 go¬ dziny. Po zakonczeniu reakcji ekstrahuje sie produkt kilkakrotnie chloroformem. Otrzymuje sie 44 g kwasu p^ójfluoirometylosulfinylofenoksyizomaslowego (wydaj¬ nosc 83%) o temperaturze topnienia 123°C.Proces estryfikacji kwasu p-trójfluorometyiosulfinylo- fenoksyizomaslowego prowadzi sie w sposób analogicz¬ ny jak w przykladzie II. Otrzymuje sie p-trójfluorome- tylosulfinylofenoksyizomaslan etylu wrzacy w tempera¬ turze 122—124°C/5 mm Hg z wydajnoscia 58%.Przyklad IV. Wytwarzanie p-trójfluonometylo- sulfonylofenoksyizomaslanu etylu. Sposób otrzymywa¬ nia siarczku p-nitrofenylometylowego i przeprowadza¬ nia go w szeregu posrednich etapach w kwas p^rój- lluorometylotiofenoksyizomaslowy jest analogiczny jak w przykladzie II.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w mieszadlo i chlodnice zwrotna umieszcza sie 58 g kwasu p^rójfluorometylotiofenoksyizomaslowego roz¬ puszczonego w 300 ml kwasu octowego i 125 ml 30% wody utlenionej. Po zakonczeniu reakcji oddestylowuje sie kwas octowy pod obnizonym cisnieniem. Pozosta¬ losc krystaliczna na dnie kolby wymywa sie woda, od¬ wirowuje, przemywa kilkakrotnie woda i suszy w tem¬ peraturze 50°C. Otrzymuje sie 55 g kwasu p-trójfluoro- metylosulfonylofenoksyizomaslowego (wydajnosc 85%) o temperaturze topnienia 101 °C.Proces estryfikacji kwasu p-trójfluorometylosiulfonylo- fenoksyizomaslowego prowadzi sie jak w przykladzie II.Otrzymuje sie p-trójfluorometylosulfonylofenoksyizo- maslan etylu o temperaturze wrzenia 149—152°C/5 mm Hg z wydajnoscia 61 %.Przyklad V. Wytwarzanie p^rójfluorometylofe- noksyizomaslanu butylu.t W kolbie o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w chlodni¬ ce zwrotna umieszcza sie 375 ml alkoholu butyiowego, 12 g kwasu siatkowego (d = 1,84) i 75 g kwasu p-teój- fluorometylofenoksyizomaslowego. Mieszanine utrzymu¬ je sie w stanie wrzenia w ciagu 5 godzin, a nastepnie 5 oddestyiowuje sie nadmiar alkoholu butyiowego. Pozo¬ stalosc wylewa sie do 1 1 wody, a otrzymany roztwór ekstrahuje sie dwukrotnie porcjami po 500 ml chloro¬ formu. Ekstrakt przemywa sie roztworem weglanu so¬ dowego, a nastepnie woda. Roztwór chloroformowy 1Q suszy sie nad siarczanem magnezowym, saczy, a na¬ stepnie rozpuszczalnik oddestyiowuje sie. Produkt w postaci oleju destyluje sie przy cisnieniu 7 mm Hg w temperaturze 140—142°C. Wydajnosc wynosi 73%, n2D =1,4734. 15 Przyklad VI. Wytwarzanie p-trójfluorometylofe- noksyizomaslanu izopropylu.W kolbie o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w chlodni¬ ce zwrotna umieszcza sie 375 ml alkoholu izopropylo¬ wego, 12 g kwasu siarkowego (d=l,84) i 75 g kwasu p-trójfluorometyiofenoksyizomaslowego. Miesza¬ nine utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu 5 godzin, a nastepnie oddestyiowuje sie nadmiar alkoholu izo¬ propylowego. Pozostalosc wylewa sie do 1 1 wody i otrzymany roztwór ekstrahuje dwukrotnie porcjami po 500 ml chloroformu. Ekstrakt przemywa sie roztworem weglanu sodowego a nastepnie woda. Roztwór chloro¬ formowy suszy sie nad siarczanem magnezowym, saczy i oddestyiowuje rozpuszczalnik. Produkt w postaci ole¬ ju destyluje sie przy cisnieniu 2 mm Hg w temperatu¬ rze 94—96°C. Otrzymuje sie 35 g produktu (wydajnosc 40%), n^= 1,4475.Przyklad VII. Wytwarzanie p-trójfluorometylo- sulfonyiofenoksyizomaslanuizoamyiu. 35 W kolbie o pojemnosci 250 ml, zaopatrzonej w chlodnice zwrotna, umieszcza sie 26 g kwasu pntrój- fluoiometylosulfonyflofenoiksyizomaslowego, a nastepnie wlewa oziebiona mieszanine 8 mg kwasu siarkowego (66° Be) i 100 ml alkoholu izoamyiowego. Otrzymany 4° roztwór utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu 16 go¬ dzin, a nastepnie oddestyiowuje nadmiar alkoholu pod 10 obnizonym cisnieniem. Do pozostalosci dodaje sie 1 1 wody i otrzymany roztwór ekstrahuje sie trzykrotnie porcjami po 200 ml chloroformu. Ekstrakt przemywa sie dwukrotnie nasyconym roztworem weglanu sodowe¬ go, suszy nad siarczanem magnezowym, saczy i odde¬ styiowuje rozpuszczalnik. Pozostalosc destyluje sie i otrzymuje bezbarwna oleista ciecz o temperaturze wrzenia 192°C przy cisnieniu 9 mm Hg. Wydajnosc wynosi 30%, wspólczynnik zalamania swiatla w tem¬ peraturze 20°C = 1,474.Przyklad VIII. Wytwarzanie rtrójfluoirometyk- fenoksytizomaslanu metylu.W kolbie o pojemnosci 1 1, zaopatrzonej w chlodni¬ ce zwrotna umieszcza sie 325 ml alkoholu metylowego, 12 g kwasu siarkowego (d = 1,84) i 75 g kwasu p-trój- fluorometylofenoksyizomaslowego. Mieszanine utrzymu¬ je sie w stanie wrzenia w ciagu 5 godzin, a nastepnie oddestyiowuje nadmiar alkoholu. Pozostalosc wylewa sie do 1 1 wody i otrzymany roztwór ekstrahuje dwu¬ krotnie porcjami po 500 ml chloroformu. Ekstrakt przemywa sie roztworem weglanu sodowego, nastepnie woda, suszy nad siarczanem magnezowym, saczy i od¬ destyiowuje rozpuszczalnik. Pozostaly olej destyluje sie przy cisnieniu 5—6 mm Hg. Otrzymuje sie 55 g pro¬ duktu (wydajnosc 70%) o temperaturze wrzenia 100 — 103°C, n2£= 1,456. PL