Pierwszenstwo: 18.05.1971 (P. 148 226) Zgloszenie ogloszono. 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1974 70680 KI. 42r*,5/03 MKP G05d 5/03 CZYTELNIA Urzedu Pateno*" fllikiej Bit7-' Twórcywynalazku: Joachim Jonca, FryderykZyla, Henryk Szachowski, Zygmunt Pawlowski, Kazimierz Sada Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Metalurgii Zelaza im. Stanislawa Staszica, Gliwice (Polska) Uklad do pomiaru i kontroli drogi aparatu posuwowego walcarki pielgrzymowej Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru i kontroli drogi aparatu posuwowego walcarki pielgrzy¬ mowej.Proces technologiczny walcowania rur na walcarkach pielgrzymowych cechuje sie periodycznoscia podawa¬ nia partii materialu do przerobu. Ilosc materialu podanego na jeden roboczy udar walców, decyduje o wystepu¬ jacych obciazeniach walcarki i jej napedu oraz o jakosci powierzchni rury. Z tego wzgledu wartosc posuwu aparatu posuwowego walcarki pielgrzymowej decyduje o efektywnosci calego procesu walcowania. Stosowanie posuwu mniejszego, wzglednie wiekszego od optymalnego powoduje zjednej strony obnizenie wydajnosci, zas z drugiej strony falistosc powierstfini rury, nadmierne obciazenia, a nawet awarie walcarki Do chwili obecnej posuw aparatu posuwowego walcarki pielgrzymowej nie jest w zasadzie mierzony. Sporadycznie stosowane sa glównie do celów badawczych rózne mechaniczne i elektryczne metody pomiarowe. Te ostatnie ograniczaja sie do pomiaru przy pomocy wieloobrotowego lub specjalnego potenqometru napedzanego poprzez element pola¬ czony z aparatem posuwowym. Napiecie z potencjometru obracanego przy ruchu aparatu posuwowego jest pro¬ porcjonalne do wykonanego przesuniecia. Dla rejestracji zmierzonej wartosci posuwu potencjometr wspólpracuje z rejestratorem zapisujacym posuw w funkcji czasu. Dla biezacej kontroli wartosci posuwu stosowanie tej metody jest uciazliwe. Nie znane sa przemyslowe mierniki posuwu przystosowane do pracy ciagla, których wskazania dawalyby bezposrednia i biezaca informacje o wartosci posuwu, mozliwej do wykorzystania w ukladzie kontroli pracy aparatu posuwowego.Celem niniejszego wynalazkujest uklad do pomiaru i kontroli drogi aparatu posuwowego walcarki pielgrzy¬ mowej, umozliwiajacy, ciagly, biezacy pomiar ze wskazaniem wartosci posuwu oraz kontrole wartosci chwilo¬ wych posuwów, dla sygnalizacji odchylen od optymalnej wartosci posuwu. Pozwoli to z jednej strony na poprawe technologii walcowania, z drugiej zas wyeliminuje skutki niesprawnosci aparatu posuwowego wynikajacych ze stosowania zbyt duzych posuwów aparatu. Jak równiez stworzy mozliwosc wprowadzenia automatycznego za¬ bezpieczenia aparatu posuwowego.Cel ten osiagnieto przez opracowanie ukladu do pomiaru i kontroli drogi aparatu posuwowego, który sklada sie z analogowego lub cyfrowego czlonu mierzacego przesuw aparatu podczas jego przesuwania w kierun-2 70680 ku do walców, wspólpracujacego z ukladem kontrolnym drogi katowej walca, elementów zadawania maksymal¬ nych dopuszczalnych posuwów aparatu wraz ze wskaznikami wartosci zadanej i rzeczywistej posuwu aparatu, porównujacego czlonu i wspólpracujacego z nim ukladu do klasyfikacji wartosci przekroczen wraz z czlonem generujacym sygnal wyjsciowy do sterowania znanych elementów zabezpieczajacych w obwodach sterowania hydraulicznego aparatu posuwowego, w przypadku przekroczenia zadanych wartosci jego drogi. Uklad do po¬ miaru i kontroli drogi wedlug wynalazku objasniony zostanie na rysunku.Rysunek przedstawia schemat blokowy ukladu do pomiaru i kontroli wedlug wynalazku, który moze byc wykonany odpowiednio jako analogowy lub cyfrowy, skladajacego sie z pomiarowego czlonu 1, którym moze byc odpowiednio tachogenerator lub impulsator napedzany znanym odpowiednim mechanizmem zebatkowym lub linowym, filtru lub ukladu formujacego 2, ukladu calkujacego lub licznika 3 kontrolujacego droga katowa walców kontrolnego ukladu 4, zadajacego dpuszczalna wartosc posuwu elementu 5 wraz ze wspólpracujacym z nim wskaznikiem 6 wartosci zadanej posuwu aparatu i wskaznikiem 7 wartosci rzeczywistej posuwu aparatu oraz porównujacego czlonu lub komporatora 8 i wspólpracujacym z nim ukladem klasyfikujacym 9, sluzacym do klasyfikacji przekroczen, zliczonych przy pomocy liczników 10 oraz wyjsciowy czlon 11, sluzacy do genero¬ wania sygnalu wyjsciowego do sterowania elementów zabezpieczajacych aparat posuwowy.Dzialanie ukladu do pomiaru i kontroli drogi wedlug wynalazku jest nastepujace: pod koniec cyklu walco¬ wania kontrolny uklad 4 odblokowuje wejscie calkujacego ukladu lub licznika 3, do którego przesylane sa poprzez filtr lub uklad formujacy 2 sygnaly z pomiarowego czlonu 1, proporcjonalne do predkosci posuwistej aparatu posuwowego. Wartosc sygnalu na wyjsciu calkujacego ukladu lub licznika 3 porównywanajest w porów¬ nujacym czlonie lub komporatorze 8, przy czym jednoczesnie wskazywana jest zadana przez element 5 wartosc zadana posuwu na wskazniku 6 oraz wartosc rzeczywista posuwu na wskazniku 7. Sygnal z porównujacego czlonu lub komporatora 8 przekazywany jest do klasyfikujacego ukladu 9 gdzie nastepuje klasyfikowanie tych przekroczen na okreslone klasy, w zaleznosci od ich wielkosci, po czym ich ilosc zostaje zliczona przez liczniki 10. Jednoczesnie w przypadku wystapienia przekroczen, generowany jest przez wyjsciowy czlon 11 sygnal wyjsciowy, sterujacy elementy zabezpieczajace aparat posuwowy powodujac jego zatrzymanie lub cofniecie.Zaletami ukladu do pomiaru i kontroli wedlug wynalazku sa: mozliwosc oceny operatora poprzez zliczanie ilosci przekroczen o okreslonej wartosci, dzieki czemu mozliwa jest analiza i usprawnienie sposobu ich pracy oraz mozliwosc unikniecia zbyt duzych posuwów aparatu i wynikajacych z tego mozliwosci przeciazenia i uszko¬ dzenia walcarki wraz z jej napedem. PL PL