PL 70 443 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest organ urabiajacy kombajnu scianowego, przydatny szcze- gólnie do czolowego zawrebiania w calizne weglowa w wyrobisku scianowym. Dla wykonania nastepnego zabioru niezbednym jest doprowadzenie do takiego usytuowania kombajnu scianowego, w którym jego organy urabiajace sa zaglebione w calizne weglowa, a przenosnik scianowy przesuniety jest pod ocios calizny weglowej. W wyrobiskach scianowych taka sytuacje wyj- sciowa dla wykonania skrawu osiaga sie albo przez wykonanie na koncach sciany wnek wyprzedzaja- cych ocios, do których przesuwa sie kombajn wraz z przekladanym przenosnikiem, wzglednie poprzez stopniowe czesciowe przekladanie koncówki przenosnika i wykonywanie krótkich skrawów zawrebiaja- cych. Sposób zawrebiania z wykorzystywaniem wnek jest bardzo pracochlonny i hamuje postep sciany ze wzgledu na brak mozliwosci mechanizacji robót we wnekach, stad tez wykorzystywany jest tylko w wyjatkowych sytuacjach. Powszechnie stosowane jest zawrebianie za pomoca krótkich skrawów za- wrebiajacych, jednak jest to równiez czasochlonne, a przy tym sprzyjajace uszkodzeniom zarówno or- ganów, jak i elementów przenosnika. Dla umkniecia przedstawionych wyzej niedogodnosci konstruowane sa organy urabiajace przy- stosowane do czolowego zawrebiania w calizne weglowa w trakcie przesuwania przenosnika wraz z organami ku ociosowi sciany. Znany jest na przyklad z opisu patentowego wynalazku US 4.244.626 organ urabiajacy, skladajacy sie z tulei osadczej, mocowanej na wale napedowym, zazwyczaj o prze- kroju kwadratowym, na zewnetrznej powierzchni której zamocowane sa platy o przebiegu spiralnym, wyposazone na obwodzie w uchwyty z zamocowanymi w nich rozlacznie nozami urabiajacymi. Zarys powierzchni wyznaczanej przez platy jest w przyblizeniu stozkowy, zbiezny w kierunku ociosu. Jedno- czesnie od strony ociosu czolowa plyta zamykajaca osadzenie na wale napedowym ma uchwyty no- zowe, a w nich osadzone sa noze skrawajace nachylone pod katem do plaszczyzny pionowej prosto- padlej do osi obrotu skierowane przekatnie ostrzami zgodnie z kierunkiem obrotów organu urabiaja- cego. Uchwyty nozowe rozmieszczone sa w prostopadlych wzgledem siebie czterech rzedach, przy czym sa one w rzedach rozmieszczone tak, ze w trakcie obrotów organu urabiajacego noze rzedu na- stepnego wchodza w przestrzenie miedzy nozami rzedu poprzedzajacego. Taki organ jest przystoso- wany do czolowego zawrebiania, jednak utrudnione jest odprowadzenie urobku poprzez waskie okna miedzy platami oraz bardzo duza ilosc nozy urabiajacych, co powoduje nadmierne kraszenie urobku. Dodatkowo dysze zraszajace podajace ciecz na ostrza nozy urabiajacych nie sa dodatkowo osloniete, co naraza je na czeste uszkodzenia. Zblizone rozwiazanie konstrukcyjne organu urabiajacego znane jest przykladowo z opisu zglo- szeniowego patentu US 2016/0102549 A1, w którym na tarczy odociosowej, przy jej zewnetrznym ob- wodzie, usytuowane sa na stalej srednicy uchwyty z nozami zawrebiajacymi, przy czym zarówno uchwyty nozowe na platach, jak i na tarczy odociosowej chronione sa sztywnymi oslonami. Znany jest równiez na przyklad z polskiego opisu patentowego PL 201977 B1 organ urabiajacy posiadajacy na czolowej powierzchni tarcza odociosowa, na której obwodzie rozmieszczone sa uchwyty uzbrojone w noze urabiajace. Przed kazdym z uchwytów usytuowana jest dysza zraszajaca, podajaca rozpylany plyn na ostrze noza urabiajacego, zabezpieczona przed uszkodzeniem sztywnymi oslonami. Uklad uchwytów z nozami urabiajacymi, dysz zraszajacych i chroniacych je sztywnych oslon wykonany jest równiez na plytach organu urabiajacego. Ze wzgledu na brak nozy na tarczy odociosowej organ taki nie moze byc wykorzystywany do czolowego zawrebiania. Celem wzoru uzytkowego jest opracowanie takiej konstrukcji organu urabiajacego kombajnu scia- nowego, która zasadniczo ulatwi czolowe zawrebianie w caliznie wyrobiska scianowego, w szczególno- sci przy organach urabiajacych o duzej srednicy zewnetrznej. Istota wzoru uzytkowego polega na tym, ze uchwyty mocujace noze zawrebiajace na odociosowej czolowej powierzchni organu urabiajacego oraz uchwyty mocujace noze zawrebiajace na czolowej ply- cie zamykajacej gniazdo osadzenia organu urabiajacego na wale napedowym sa rozmieszczone zgod- nie z regularnymi podkladkami usytuowanymi wzdluz linii spiralnych, przy czym linie spiralne rozmiesz- czenia uchwytów nozy zawrebiajacych na odociosowej czolowej powierzchni oraz na plycie zamykaja- cej maja przebiegi ukierunkowane wzgledem siebie przeciwnie. Korzystnym jest przy tym, gdy poczatki linii spiralnych rozmieszczenia uchwytów wyznaczaja dwa usytuowane w najmniejszej odleglosci od siebie uchwyty nozy zawrebiajacych zlokalizowane na wspól- nym dla nich promieniu organu urabiajacego, dzieki czemu linie skrawania nozy zawrebiajacych pokry- waja w przyblizeniu równomiernie powierzchnie zawrebiania calizny. PL 70 443 Y1 3 Celowym jest równiez regularne rozmieszczenie uchwytów nozy zawrebiajacych, zgodnie z czym na linii spiralnej odociosowej czolowej powierzchni sa one rozmieszczone z podzialka katowa zblizona do 45°, natomiast uchwyty nozy zawrebiajacych na linii spiralnej czolowej plyty zamykajacej rozmiesz- czone sa z podzialka katowa zblizona do 60°. Jednoczesnie dla ulatwienia wymiany nozy zawrebiajacych w odpowiadajacych im uchwytach pozadanym jest takie wykonanie uchwytów, w którym pojedynczy uchwyt ma postac tulei walcowej, która z jednego konca, osadzona jest nierozlacznie w odpowiadajacym jej skosnym otworze, którego os wzdluzna nachylona jest wzgledem powierzchni elementu, w którym jest wykonany, zgodnie z kie- runkiem obrotów organu urabiajacego, a z drugiego konca, przez który wchodzi trzonek noza zawrebia- jacego wyposazona jest w co najmniej jedno czolowe zaglebienie na wybijak. Zasadnicza zaleta organu wedlug wzoru uzytkowego jest umozliwienie urabiania calizny weglo- wej nozami zawrebiajacymi umieszczonymi na czole organu urabiajacego, które wyprzedzaja plaska, czolowa powierzchnie oraz powierzchnie plyty zamykajacej na czole organu urabiajacego, zdecydowa- nie zmniejszajac opory zaglebiania organu w caliznie weglowej. Dzieki odpowiedniemu rozmieszczeniu uchwytów mocujacych noze zawrebiajace uzyskuje sie przy tym zblizone do równomiernego obciazenia organu urabiajacego przy czolowym zawrebianiu oraz odpowiednia kolejnosc skrawania ociosu naste- pujacymi po sobie nozami zawrebiajacymi na calej powierzchni zawrebianego organu urabiajacego. Dodatkowo dzieki odpowiedniej konstrukcji uchwytów mocujacych noze zawrebiajace osiaga sie la- twosc wymiany nozy zawrebiajacych, co przy dotychczasowych konstrukcjach uchwytów sprawialo znaczne trudnosci. Zauwazyc trzeba, ze postac zgodna z wzorem uzytkowym mozna w stosunkowo latwy sposób wytwarzac w typowych organach urabiajacych z tarcza odcinajaca, które dotychczas mialy byc zawrebiane katowo za pomoca skrawów zawrebiajacych. Zdecydowanie sprawniejsze zawrebianie czolowe organami wedlug wzoru uzytkowego uzyska sie przez nadawanie organowi urabiajacemu w trakcie zawrebiania czolowego mchów poprzecznych wzgledem jego osi obrotów, na podobienstwo zawrebiania w ociosie kombajnu chodnikowego wysiegnikowego. Wzór uzytkowy zostal przedstawiony na rysunku, gdzie fig. 1 obrazuje organ urabiajacy do za- wrebiania czolowego w widoku perspektywicznym, fig. 2 – widok czolowy na tarcze odcinajaca organu urabiajacego, a fig. 3 – uchwyt noza zawrebiajacego w widoku przestrzennym. Organ urabiajacy 1 (fig. 1, fig. 2) sklada sie z tulei osadczej 2 osadzanej kwadratowym gniaz- dem 3 na koncówce walu napedowego 4, oraz z zamocowanych nierozlacznie do zewnetrznej po- wierzchni tulei osadczej 2 platów 5, wzdluz obwodu których rozmieszczone sa uchwyty 6 nozy urabia- jacych 7. Przed nozami urabiajacymi 7 w platach 5 rozmieszczone sa dysze zraszajace 8, kierujace rozpylony strumien cieczy w kierunku odpowiadajacych im ostrzy 7’ nozy urabiajacych 7 od tylu i od czola. Dysze zraszajace 8 osloniete sa od strony ociosu sztywnymi oslonami 9, zabezpieczajacymi je przed uszkodzeniami urabiana skala. Od strony ociosu scianowego organ urabiajacy 1 wyposazony jest w tarcze odcinajaca 10, na której równiez zamocowane sa uchwyty 6 z nozami urabiajacymi 7, oraz dysze zraszajace 8 ze sztywnymi oslonami 9. Tarcza odcinajaca 10 (fig. 2) organu urabiajacego 1 o srednicy zewnetrznej zblizonej do 2,30 m ma odociosowa czolowa powierzchnie 11, na której wzdluz linii spiralnej A z regularna podzialka katowa ? zblizona do 45° zamocowane sa na sztywno uchwyty 12 na noze zawrebiajace 13, oraz w srodkowej czesci ma czolowa plyte zamykajaca 14, zamykajaca gniazdo 3, którym organ urabiajacy 1 osadzony jest na wale napedowym 4. Równiez na powierzchni czolowej plyty zamykajacej 14 rozmieszczone sa wzdluz linii spiralnej B uchwyty 12 na noze zawrebia- jace 13, przy czym regularna podzialka katowa ? ich rozmieszczenia jest zblizona do 60°. Poczatki linii spiralnych A, B, o przeciwnym ukierunkowaniu przebiegów, wyznaczaja dwa usytuowane od siebie w najblizszej odleglosci a uchwyty 12 nozy zawrebiajacych 13, zlokalizowane na wspólnym dla nich promieniu r przechodzacym przez os obrotu O organu urabiajacego 1. Pojedynczy uchwyt 12 mocujacy nóz zawrebiajacy 13 (fig. 3) ma postac tulei walcowej 12a, która jednym swym koncem 12b osadzona jest w skosnie wykonanym otworze 16 o osi wzdluznej O1, nachylonej wzgledem powierzchni elementu, w którym jest on wykonany, a wiec w odociosowej czolowej powierzchni 11 lub czolowej plycie zamy- kajacej 14, ukierunkowanej w kierunku zgodnym z kierunkiem obrotowo obrotów organu urabiajacego 1. Koniec 12b tulei walcowej 12a przyspawany jest obrotowo wokól otworu 16 i podparty wzmocnie- niem 12d. Drugi koniec 12c tulei walcowej 12a, do którego wsuwany jest trzonek noza zawrebiaja- cego 13, ma na obwodzie czolowe zaglebienie 15, do którego wchodzi koncówka nie pokazanego wy- bijaka przy usuwaniu noza zawrebiajacego 13 z uchwytu 12. PL 70 443 Y1 4 PL PL PL PL PL PL PL