Pierwszenstwo:____.Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.06.1974 < 70410 KI. 21a2, 36/14 MKP H04b 3/46 BIBLIOTEKA" ——-^^ ' !¦ 1 Twórcawynalazku: Andrzej Giryn Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Przemyslu Teletechnicznego „Unitra-Telkom"Panstwowe Zaklady Teletransmisyjne, Warszawa (Polska) Uklad regulatora poziomu wyjsciowego teletransmisyjnego wzmacniacza liniowego Przedmiotem wynalazku jest uklad regulatora poziomu Wyjsciowego teletransmisyjnego wzmacniacza linio¬ wego, umozliwiajacy osiagniecie szerokiego zakresu i duzej dokladnosci regulacji.W znanych dotychczas rozwiazaniach spotyka sie regulatory poziomu wyjsciowego teletransmisyjnych wzmacniaczy liniowych dzialajace w sposób ciagly lub impulsowy. Sa one sterowane sygnalem bledu stanowia¬ cym róznice miedzy napieciem odniesienia a napieciem uzyskanym w wyniku detekcji wzmocnionego pradu pilotowego. W przypadku regulatora o dzialaniu ciaglym, gdy strefa regulacji jest niewielka, sygnal bledu modu¬ luje amplitude lub czestotliwosc przebiegu sinusoidalnego generowanego w generatorze pomocniczym, którego moc jest wykorzystana do podgrzania grzejnika termistora posrednio zarzonego, wlaczonego do obwodu korekcji wzmacniacza regulowanego. W przypadku szerokiego zakresu regulacji, sygnal bledu po wzmocnieniu we wzmac¬ niaczu pradu stalego, steruje wzmocnieniem wzmacniacza regulowanego poprzez urzadzenie elektromechaniczne, które stwarza mozliwosc automatycznej blokady regulatora w przypadku zaniku pradu pilotowego, w polozeniu poprzedzajacym ten zanik.W przypadku regulatorów o dzialaniu impulsowym przekroczenie przez prad pilota dopuszczalnych zmian poziomu, okreslonych strefa czulosci regulacji ukladu, powoduje generacje impulsów taktowych, zliczanych przez licznik rewersyjny, którego stan okresla prad grzejny termistorów posrednio zarzonych, wlaczonych w obwód korekcji wzmacniacza regulowanego. Ilosc wygenerowanych impulsów jest zalezna od wielkosci sygnalu bledu.W przypadku zaniku pradu pilotowego licznik zostaje zablokowanyi a tym samym regulator nie zmienia swojej pozycji.Zasadniczymi wadami spotykanych ukladów z regulacja ciagla jest wzrost kosztów regulatora spowodowa¬ ny koniecznoscia stosowania przetworników elektromechanicznych, trudnosci technologiczne wynikajace z klo¬ potliwej kompensacji temperaturowej ukladu oraz duzy pobór mocy przez regulator ze zródel zasilania. Podsta¬ wowa wada ukladów regulacyjnych o dzialaniu impulsowym jest zerowanie sie licznika rewersyjnego, wykonane¬ go technika pólprzewodnikowa, w wypadku chwilowego zaniku napiecia zasilania. Wade te eliminuja uklady wy-2 70410 konane technika magnetyczna, ale odbywa sie to kosztem wzrostu mocy pobieranej przez uklad ze zródel zasila¬ nia. Obydwa rozwiazania charakteryzuja sie duzym kosztem i obnizona niezawodnoscia, co jest rezultatem rozbudowy ukladu regulatora.Celem wynalazku jest opracowanie, prostego ukladu regulatora poziomu wyjsciowego teletransmisyjnych wzmacniaczy liniowych pracujacyh w telekomunikacyjnych systemach kablowych, napowietrznych oraz mieszanych.Cel ten zostal zrealizowany przez uklad, w którym pierwsze wejscie wzmacniacza róznicowego jest pola¬ czone z generatorem napiecia, drugie wejscie wzmacniacza róznicowego jest polaczone poprzez wyjscie i pierwsze wejscie ukladu przelaczajacego z odbiornikiem pradu pilotowego. Wyjscie wzmacniacza róznicowego jest pola¬ czone z wejsciem dyskryminatora napiecia stalego, którego jedno wyjscie jest polaczone z uzwojeniem grzejnym posrednio zarzonych termistorów, a którego drugie wyjscie jest polaczone z wejsciem detektora szerokosci impulsów. Wyjscie detektora szerokosci impulsów jest polaczone z drugim wejsciem ukladu przelaczajacego, którego trzecie wejscie jest polaczone z wyjsciem ukladu alarmowego sterowanego z wyjscia odbiornika pilota.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy regulatora, a fig. 2 przedstawia przebiegi napiecia obrazujace zasade dziala¬ nia ukladu. Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca: Na wejscie pierwsze wzmacniacza róznicowego 1 podawane sa z generatora 2 przebiegi napiecia pólksztaltnego lub schodkowego, natomiast na wejscie drugie podawane jest napiecie stale z odbiornika pradu pilota 3 powstale w wyniku filtracji, wzmocnienia i detekcji pradu pilotowego.W wyniku róznicy tych dwóch przebiegów na wyjsciu pierwszym wzmacniacza róznicowego 1 otrzymujemy prostokatne impulsy napiecia o czestotliwosci równej czestotliwosci generatora piloksztaltnego lub schodkowe- \ go 2, których szerokosc zmienia sie w funkcji zmian napiecia wejsciowego. Mozna tak dobrac amplitude napiecia piloksztaltnego lub schodkowego i poziom napiecia stalego otrzymanego na wyjsciu odbiornika pilota 3, ze wspólczynnik wypelnienia impulsów zdefiniowany jako stosunek szerokosci impulsów do okresu ich powtarza¬ nia zmieniac sie bedzie w granicach od 0 do 1. Charakter tych zmian jest przedstawiony na fig. 2.Z pierwszego wyjscia wzmacniacza róznicowego 1 impulsy te podawane sa do ukladu dyskryminatora napiecia stalego 4, którego próg zadzialania jest ustawiony tak, jak to jest pokazane na fig. 2. Uklad ten stabilizuje amplitude impulsów prostokatnych. Z dyskryminatora napiecia stalego 4 bezposrednio lub przez uklady opózniajace mozna sterowac opornosciami termistorów, przy czym zmiany te moga odbywac sie w fazie lub przeciwfazie ze zmianami poziomu pradu pilotowego. Z dyskryminatora poziomu napiecia stalego 4 impulsy podawane sa równiez do ukladu detektora szerokosci impulsów 5, którego charakterystyka napiecia wyjsciowego w funkcji zmian szerokosci impulsów jest taka, ze jego napiecie wyjsciowe jest w calym przedziale regulacji regulatora równe odpowiedniemu chwilowemu napieciu wyjsciowemu na odbiorniku pradu pilota. W przypadku zaniku pradu pilotowego, uklad alarmowy 7 poprzez uklad przelaczajacy 6 wlacza detektor szerokosci impul¬ sów 5 na wejscie drugie wzmacniacza róznicowego 1, tworzac tym samym z dyskryminatorem napiecia stalego 4, detektorem szerokosci impulsów 5, wzmacniaczem róznicowym 1, na którego wejscie pierwsze podawane sa impulsy napiecia piloksztaltnego lub schodkowego, uklad generujacy drgania o przebiegu prostokatnym. Ponie¬ waz napiecie na wyjsciu odbiornika pilota jest identyczne z napieciem na wyjsciu detektora szerokosci impulsów 5, którego stala czasowa jest duzo wieksza od sumy stalych czasowych ukladu alarmowego 7 i przelaczajacego 6 szerokosc generowanych impulsów prostokatnych, w pierwszej chwili po zaniku pradu pilota, pozostaje bez zmian - regulator nie zmienia swej pozycji. Opisany powyzej uklad generujacy z bardzo duza stala czasowa dazy do stanu równowagi dynamicznej, który mozna ustalic w dowolnym polozeniu regulatora na przyklad w srodku przedzialu regulacji lub na jego koncach, odpowiednio dobierajac stale czasowe ladowania i rozladowania kon¬ densatora, pracujacego w ukladzie detektora szerokosci impulsów. Przy szerokim przedziale regulacji, gdy równo¬ waga dynamiczna ukladu generacyjnego przypada na srodek tego przedzialu, w wypadku zaniku pradu pilota w momencie gdy regulator znajdowal sie w jednym ze skrajnych polozen, powrót regulatora do pozycji nominal¬ nej nastapi po kilkudziesieciu minutach, a wiec uklad spelnia role pamieci quasi dynamicznej, eliminujacej skokowe zmiany wzmocnienia teletransmisyjnych wzmacniaczy liniowych. Ponowne pojawienie sie pradu piloto¬ wego powoduje odlaczenie przez uklad przelaczajacy, 6 sterowany ukladem alarmowym 7 detektora szerokosci impulsów 5 od wejscia drugiego wzmacniacza róznicowego 1, wlaczenie na wejscie drugie wzmacniacza odbiorni¬ ka pilota 3 i doregulowanie sie regulatora do poziomu pradu pilotowego z szybkoscia okreslona przez stala czasowa regulacji.Zaleta tego ukladu jest to, ze pozwala on osiagnac szeroki zakres i duza dokladnosc regulacji poziomu3 70410 wyjsciowego teletransmisyjnych wzmacniaczy liniowych. Dzieki temu istniej mozliwosc wykorzystania go w systemach teletransymisyjnych, realizowanych na torach kablowych, ze wzgledu na duza dokladnosc regulacji poziomu wyjsciowego wzmacniaczy, na torach napowietrznych ze wzgledu na szeroki zakres regulacji poziomu wyjsciowego wzmacniaczy, oraz na torach mieszanych. Uklad ten przy mniejszej niz w poprzednich rozwiaza¬ niach ilosci elementów elektronicznych, pozwala wyeliminowac urzadzenie elektromechaniczne, zmniejszyc pobór mocy ukladu ze zródel zasilania, uproscic technologie, podniesc niezawodnosc i obnizyc koszty realizacji regulatorów poziomu wyjsciowego teletransmisyjnych wzmacniaczy liniowych. PL PL