Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 6.05.1974 70267 KI. 21k9,45/00 MKP HOlm 45/00 BIBLIOTEKA Twórcywynalazku: Zygmunt Mielczarek, Kazimierz Juszczyk, Roman Wilczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, Warszawa (Polska) Uklad do samoczynnej regulacji napiecia odbieranego z baterii akumulatorów Przedmiotem wynalazku jest prosty uklad do samoczynnej regulacji napiecia odbieranego z baterii akumu¬ latorów, zasilanej prostownikiem z sieci pradu przemiennego. Uklad ten znajduje szczególne zastosowanie w roz¬ dzielniach elektroenergetycznych wysokiego napiecia wyposazonych w odbiorniki pradu stalego 220 V, jak urza¬ dzenia zabezpieczajace, sterownicze, sygnalizacyjne i inne.W dotychczas stosowanych rozwiazaniach wielkosc baterii akumulatorów zasilajacych odbiorniki pradu stalego, jest dobrana tak, aby w przypadku celowego lub awaryjnego wylaczenia zasilajacego prostownika mozna bylo uzyskac na odbiorach nominalna wartosc napiecia. Tym samym wiec przy zalaczonym prostowniku napiecie odbierane z baterii akumulatorów przekracza w znacznym stopniu wartosc napiecia potrzebnego do zasilania odbiorników pradu stalego, wplywajac przez to niekorzystnie na warunki pracy tych odbiorników, co ma szczególne znaczenie zwlaszcza przy urzadzeniach zabezpieczajacych stosowanych w energetyce. Zaniechano takze stosowania ukladów, w których przy zalaczonym prostowniku uzyskuje sie napiecie nominalne gdyz stwierdzono, iz po odlaczeniu prostownika nastepuja zaklócenia w pracy zarówno odbiorników jak i aku¬ mulatorów.W celu usuniecia tych niedogodnosci postawiono sobie zadanie opracowania ukladu do samoczynnej regu¬ lacji napiecia odbieranego z akumulatorów, który umozliwilby utrzymanie wlasciwego napiecia na odbiorach i tym samym przyczynil sie do zachowania wysokiej sprawnosci tych odbiorów oraz baterii akumulatorów. Cel ten osiagnieto przez to, ze uklad wyposazono w styczniko-przerwnik, którego cewka napieciowa polaczona z prostownikiem steruje zespolem czterech styków stalych i czterech styków ruchomych w ten sposób, ze dwa skrajne styki stale, zamkniete przy pozostawaniu pod napieciem cewki styczniko-przerwnika, sa polaczone z drugim odczepem baterii akumulatorów, zas dwa srodkowe styki stale, zamkniete przy braku napiecia na wymienionej cewce, sa polaczone z trzecim odczepem baterii akumulatorów. Polaczone równolegle styki rucho¬ me stanowia biegun dodatni zasilania szyn zbiorczych, przy czym styki te sa polaczone z dwoma skrajnymi2 70 267 stykami stalymi przewodem zaopatrzonym w czlon kierunkowy zapewniajacy jednokierunkowy przeplyw pradu w tym obwodzie. Dzieki temu rozwiazaniu odbiory pradu stalego sa zasilane napieciem nie ulegajacym wahaniu, co zwieksza pewnosc dzialania tych odbiorów oraz wplywa na przedluzenie zywotnosci baterii akumulatorów.Uklad wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, który przedstawia jego schemat elektryczny. Jak uwidoczniono na rysunku, uklad wedlug wynalazku jest wyposazony w prostownik 1 zasilany z sieci pradu przemiennego przewodami RSTO i w styczniko-przerwnik 2, który ma cewke napieciowa 2a na prad staly, dobrana w zaleznosci od napiecia zasilajacej ja baterii akumulatorów. Styczniko-przerwnik 2 ma cztery styki stale a, b, c, d i cztery ruchome e, f, g, h. Ponadto uklad zawiera czlon kierunkowy 3 zapewniajacy jednokierun¬ kowy przeplyw pradu w obwodzie przylaczonym do styku stalego „d" i ruchomego „h". Uklad zawiera takze tabliczke czterozaciskowa 4 potrzebna do konserwacji akumulatorów, dwa bezpieczniki topikowe 5 zabezpiecza¬ jace cewke napieciowa 2a styczniko-przerwnika 2 oraz cztery bezpieczniki topikowe 6 stanowiace glówne zabezpieczenie baterii 8. Do odczytywania pradu ladowania i wyladowania baterii akumulatorów 8 sluzy ampe¬ romierz pradu stalego 7. Bateria akumulatorów 8 jest zaopatrzona w trzy odczepy 01, 02 i 03 przylaczone poprzez bezpieczniki 6 do tabliczki znamionowej 4 i do styczniko-przerwnika 2. Wyprowadzenie na szyny zbior¬ cze pradu stalego oznaczono przez „Sz".Dzialanie ukladu wedlug wynalazku wynika scisle z jego budowy i przebiega w soosób nastepujacy: przy zalaczonym prostowniku 1 cewka napieciowa 2a styczniko-przerwnika 2 zostaje pobudzona zamykajac styki „a" i „d", co powoduje zasilanie szyn zbiorczych „Sz" z odczepu drugiego 02 baterii 8. W chwili wylaczenia prostow¬ nika 1 cewka 2a zostaje odwzbudzona, co powoduje otwarcie styków^ „a" i ,d" oraz zamkniecie styków „b" i „c'\ Szyny zbiorcze „Sz" sa wówczas zasilane z odczepu trzeciego 03 baterii 8 napieciem o wartosci prawie równej wartosci napiecia pobieranego uprzednio, to jest z odczepu 2a przy zalaczonym prostowniku 1. Wylacze¬ nie prostownika 1 nastepuje samoczynnie w przypadku zaniku napiecia przemiennego i jest sygnalizowane wi¬ zualnie w sposób nie pokazany na rysunku.W celu zapewnienia bezprzerwowego przelaczania styczniko-przerwnika 2 pomiedzy styki stale „a" i „d" oraz styki ruchome „e-f-g-h" wlaczono czlon kierunkowy 3, wykonany na przyklad z odpowiednio dobranych plyt selenowych.Do zapewnienia odpowiedniej konserwacji baterii akumulatorów, jej okresowego przeladowywania za po¬ moca odczepu 01 oraz do podlaczenia baterii rezerwowej sluzy tabliczka czterozaciskowa 4. Przeprowadzone próby i doswiadczenia wykazaly pelna przydatnosc ukladu i jego wysokie walory eksploatacyjne. PL PL