PL 70 266 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego sa odrzwia podatne stosowane do wykonywania obudowy w wyrobiskach górniczych. W praktyce górniczej coraz czesciej stosuje sie konstrukcje odrzwi podatnych splaszczonych w których laczone elementy ociosowe i stropnicowe w zakladce maja ten sam promien giecia. Takie odrzwia czteroelementowe znane sa z polskiego opisu patentowego nr 189601. Odrzwia te posiadaja stropnice o dwóch róznych promieniach giecia, przy czym odcinek wchodzacy w zakladke z lukiem ociosowym ma ten sam promien giecia co promien giecia luku ociosowego. Zakladka w polaczeniu dla tego typu odrzwi ma scisle okreslone polozenie dla kazdej geometrii odrzwi. Najczesciej w takim wyko- naniu geometria odrzwi zapewnia uzyskanie wymaganego zsuwu i upodatnienia w czasie obciazenia odrzwi wywolanego naciskiem odprezonego górotworu. Wielokrotnie, a zwlaszcza przy wykonywaniu rozcinek scianowych lub skrzyzowan, kiedy zacho- dzi potrzeba demontazu odcinka luku ociosowego, istotne jest usytuowanie wysokosci polaczenia (za- kladki) luku ociosowego ze stropnicowym, czyli wolnego konca stropnicy po „wypieciu" ociosu. Bardzo czesto idealnie dobrane odrzwia pod wzgledem geometrii uwzgledniajace wymagania technologiczno- -ruchowe nie zapewniaja optymalnego polozenia wolnego konca luku stropnicowego. Najczesciej za- chodzi potrzeba jego skracania, a w innych przypadkach jest potrzeba dluzszego luku stropnicowego. Naprzeciw temu zagadnieniu wychodzi rozwiazanie bedace przedmiotem wzoru uzytkowego. Istota rozwiazania polega na tym, ze odrzwia podatne chodnikowe o róznych krzywiznach luku strop- nicowego i ociosowego, ale tym samym promieniu w zakladce maja tak dobrany kat, obejmujacy odcinek upodatnienia odrzwi o tym samym promieniu odcinka luku ociosowego i luku stropnicowego w obszarze zakladki, ze os symetrii zakladki moze byc przesunieta w kierunku stropu lub ociosu radialnie o kat wyno- szacy do 15°, przy zachowaniu stalej geometrii odrzwi i stalej wartosci sumy odcinków o tym samym promie- niu w luku ociosowym i stropnicowym oraz stalej dlugosci poczatkowej zakladki dla kazdego jej polozenia. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego cechuje sie wieloma zaletami technicznymi. Odrzwia zostaly konstrukcyjnie tak opracowane, ze dla danej geometrii mozliwe jest usytuowanie za- kladki w której os symetrii moze byc radialnie podwyzszona lub obnizona do 15 stopni w stosunku do zakladki podstawowej. Umozliwia to na etapie doboru odrzwi zaprogramowanie polozenia konca wolnego luku strop- nicowego po wypieciu luku ociosowego na zadanej wysokosci najczesciej wynikajacej z grubosci pokladu wegla. Korzystnie dobrana wysokosc zakladki pozwala producentowi elementów odrzwi zoptymalizowac dlugosci odcinków ksztaltownika przeznaczonych do wyginania dla wybranej geometrii odrzwi. Odpowiednio dobrana dla kazdego formatu odrzwi dlugosc odcinka o równym promieniu w zakladce umozliwia uzyskanie szesciu formatów odrzwi o identycznej geometrii, lecz róznych polozeniach zakladek ociosowych, przy za- chowaniu tej samej masy odrzwi, gdyz skrócenie elementu ociosowego o zadana wartosc powoduje wydlu- zenie elementu stropnicowego o te sama wielkosc i odwrotnie. Odrzwia wedlug wzoru przyczyniaja sie do zwiekszenia komfortu wykonania obudowy wyrobiska górniczego, eliminuja potrzebe obcinania za dlugiej stropnicy, poprawiaja bezpieczenstwo pracy i zwiek- szaja efektywnosc prowadzonych robót górniczych. Rozwiazanie wedlug wzoru przedstawiono na rysunku na którym fig. 1 przedstawia fragment odrzwi czteroelementowych z typowa zakladka, fig. 2 ten sam fragment z zakladka podwyzszona, a fig. 3 z zakladka obnizona. Jak zilustrowano rysunkiem odrzwia wedlug wzoru uzytkowego zlozone sa z dwóch luków ocio- sowych 1 i dwóch luków stropnicowych 2 polaczonych na zakladke c o tej samej dlugosci poczatkowej. Luk ociosowy 1 od spagu wyrobiska posiada prosty odcinek z, który przechodzi na dlugosci Lo w krzy- wizne o promieniu R. Luk stropnicowy 2 w obszarze zakladki posiada te sama krzywizne o promieniu R na dlugosci odcinka Ls, a nastepnie przechodzi w krzywizne o promieniu Rs. Po zlozeniu luków 1 i 2 i ustaleniu zakladki c kat ß obejmujacy odcinek x upodatnienia odrzwi na wspólnym promieniu R jest tak dobrany dla kazdej geometrii odrzwi, ze os O symetrii zakladki moze byc radialnie przesunieta w kierunku stropu lub ociosu. Kat przesuniecia ? wynosi do 15°, przy zachowaniu stalej geometrii odrzwi i stalej wartosci sumy odcinków Lo i Ls o tym samym promieniu R w luku ocio- sowym i stropnicowym oraz stalej dlugosci poczatkowej zakladki c dla kazdego jej polozenia. Zakladke obnizona o osi symetrii Oo uzyskuje sie poprzez skrócenie odcinka Lo i wydluzenie odcinka Ls o te sama wartosc na etapie profilowania odrzwi. Natomiast zakladke podwyzszona o osi symetrii Os uzy- skuje sie poprzez skrócenie odcinka Ls i wydluzenie odcinka Lo o te sama wartosc równiez na etapie produkcji elementów odrzwi. PL 70 266 Y1 3 PL