Pierwszenstwo: 12.05.1971 (P. 148102) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 22.04.1974 70213 KI. 47f°, 15/04 MKP F16j 15/04 Twórcywynalazku: Tadeusz Krawiec, Ryszard Ciesielski Uprawniony z patenu tymczasowego: Jarocinska Fabryka Obrabiarek Przedsiebiorstwo Panstwowe, Jarocin (Polska) Sposób wytwarzania zewnetrznych stozków uszczelniajacych przewodów rurowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania zewnetrznych stozków uszczelniajacych instalacji smar¬ nej, hydraulicznej i innej stosowanej w obrabiarkach i róznych urzadzeniach mechanicznych oraz urzadzenie powodujace wykonywanie tych stozków.Znany jest obecnie sposób uszczelniania przewodów smarnych, hydraulicznych i innych za pomoca oddziel¬ nego stozka uszczelniajacego objetego Polska Norma z materialu mosieznego lub miekkiej stali o róznych sred¬ nicach wewnetrznych w zaleznosci od srednicy przewodu. Stozek uszczelniajacy trzeba nasadzac na przewód w okreslonej odleglosci od jego konca. Stosuje sie rozwalcowywanie koncówki przewodu w ksztalcie kielicha.Znane jest równiez napawanie stozków uszczelniajacych na przewodach rurowych. Stosuje sie roztlaczanie koncówki przewodu rurowego i zaginanie konca rurki do srodka przewodu rurowego.Wada stosowania oddzielnego stozka uszczelniajacego jest niezapewnienie dostatecznej szczelnosci miedzy przewodem a stozkiem, duza pracochlonnosc w wykonywaniu samego stozka jak równiez koniecznosc stosowa¬ nia dodatkowego materialu. Natomiast rozwalcowywanie koncówki przewodu rurowego w ksztalcie kielichajest trudne przy malych srednicach przewodów rurowych przy jednoczesnym stosowaniu kilku elementów dlawyko¬ nania prawidlowego rozwalcowywania. Napawanie stozka uszczelniajacego sprawia trudnosc prawidlowego uksztaltowania stozka uszczelniajacego i wymaga dodatkowej operacji. Roztlaczanie i zaginanie koncówki prze¬ wodu do srodkajest pracochlonne, ale zasadnicza wada jest pekanie obrzezazaginanego przewodu rurowego.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedogodnosci jak: stosowanie oddzielnych stozków uszczelniaja¬ cych, rozwalcowywanie, napawanie i roztlaczanie przewodów rurowych.Zgodnie z wytyczonym zadaniem sposób wytwarzania zewnetrznych stozków uszczelniajacych na prze¬ wodach rurowych smarnych, hydraulicznych i innych obejmuje wlozenie przewodu na odleglosc ograniczona regulowanym oporem miedzy dwie dwudzielne matryce, które posiadaja wglebienie majace ksztalt polowy stozka uszczelniajacego. Natomiast druga polowa stozka uszczelniejacego jest w matrycy czolowej. Zeby wyko¬ nac zewnetrzny stozek uszczelniajacy przewodu rurowego nalezy przesunac matryce czolowa wzdluz osi prze¬ wodu rurowego az do zetkniecia sie z matryca dwudzielna. Opór w czasie ksztaltowania stozka uszczelniajacego jest usuniety przez obrót o kat 90°. W ten sposób ksztaltowanie zewnetrznego stozka uszczelniajacego pozwala na niestosowanie dodatkowego stozka uszczelniajacego, który w czasie uszczelniania przy zlym doborze srednic2 70213 powoduje zwezenie wewnetrznej srednicy przewodu i nie zawsze zapewnia szczelnosc polaczenia. Zmniejsza pracochlonnosc, zapewnia prawidlowe uksztaltowanie stozka, daje obnizke pracochlonnosci i materialowa.Dla wykonania zewnetrznych stozków uszczelniajacych istnieje koniecznosc stosowania do tego celu urza¬ dzenia, które jest przedmiotem niniejszego wynalazku. Urzadzenie ma dwudzielna matryce, która posiada sred¬ nice ksztaltowanego przewodu, a na swoich koncach wglebienie majace zewnetrzny ksztalt polowy stozka uszczelniajacego. Zapewnienie utwierdzenia przewodu i niecofniecia jego w czasie ksztaltowania stozka zapewnia docisk srubowy, natomiast ograniczenie wysuniecia tego przewodu rurowego zapewnia regulowany element oporowy. Druga polowa stozka uszczelniajacego jest w matrycy czolowej, która przesuwa sie w osi wzdluznej ksztaltowanego przewodu rurowego. Prawidlowosc przesuwu osiowego matrycy czolowej zapewnia obudowa, w której jest ona zamocowana.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rys., na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku przed wykonaniem stozka uszczelniajacego, fig. 2 - przekrój przez prowadnice w podstawie urzadzenia, fig. 3 - przekrój przez prowadnice dwudzielnej matrycy urzadzenia. Fig. 4 — widok z góry urzadzenia przed wykonaniem stozka, fig. 5 - przekrój urzadzenia i przewodu rurowego po wykonaniu zewnetrzengo stozka uszczelniajacego. Na fig. 1 uwidoczniono przewód rurowy 1, na którym ma byc wykonany zewnetrzny stozek uszczelniajacy umieszczony miedzy dwudzielna matryca skladajaca sie z górnej polowy 2 i dolnej polowy 3, w których wykonanyjest otwór o srednicy ksztaltowanego przewodu rurowego a na koncach wykonane jest wglebienie 4 równe polowie ksztaltu zewnetrznego stozka uszczelniajacego przewodu rurowego 1. Matryca dwudzielna jest w obudowie, która ma górna czesc 5 i dolna 6. Matryca czolowa 7 ma wykonane drugie wglebienie P równe polowie ksztaltu zewnetrznego stozka uszczelniajacego i czesc otworu 9 o srednicy ksztaltowanego przewodu rurowego 1.Matryca czolowa 7 osadzona jest w obudowie 10 i zabezpieczona przed przesuwem kolkiem 11 i 12.Ksztaltowany przewód rurowy 1 jest wysuwany do regulowanego oporu 13 i utwierdzany dociskiem srubowym 14. Fig. 2 przedstawia matryce czolowa 7 osadzona w obudowie 10, która ma prowadnice 15 przesuwajaca sie w czasie wykonywania zewnetrznego stozka uszczelniajacego w kierunku osi wzdluznej ksztaltowanego prze¬ wodu rurowego 1 w prowadnicy 16 wykonanej na calej dlugosci podstawy 17. Fig. 3 przedstawia przekrój przez dwudzielna matryce skladajaca sie z górnej polowy 2 i dolnej polowy 3, w których wykonany jest otwór 18 w zaleznosci od srednicy ksztaltowanego przewodu rurowego. W dolnej czesci 6 obudowy jest wykonana pro¬ wadnica 19 osadzona w prowadnicy 16 wykonanej w podstawie 17 i przykrecona wkretami 20 do podstawy 17.Na fig. 4 pokazano uklad skladajacy sie zdzwigien 21, 22, 23, 24, który sluzy do przesuwu obudowy 10 z matryca czolowa 7 oraz regulowany opór 13 umieszczony wzarzutce 25. Fig. 5 przedstawia zetkniecie sie matrycy czolowej z górna polowa 2 i dolna polowa 3 matrycy dwudzielnej i uksztaltowany zewnetrzny stozek uszczelniajacy 26.Wykonanie zewnetrznego stozka uszczelniajacego wymaga dosuniecia ksztaltowanego przewodu rurowego 1 do regulowanego oporu 13 i zamocowanie dociskiem srubowym 14, nastepnie usuwa sie zarztke 25, w której jest regulowany opór 13 przez podniesienie o kat 90?-. Ksztaltowanie zewnetrznego stozka odbywa sie przez przesuwanie wzgledem osi wzdluznej przewodu rurowego 1 matrycy czolowej 7 do zetkniecia sie z dwudzielna matryca. Przesuwu matrycy czolowej 7 razem z obudowa 10 dokonuje sie przez jednoczesne dzialanie na dzwignie 21 i dzwignie 24 do srodka. Obrót dzwigni 21 i 24 za posrednictwem laczników 22 i 23 powoduje przesuw obudowy 10 a z nia i matryce czolowa 7. Mozna stosowac do przesuwu obudowy 10 zamiast ukladu dzwigniowego i docisku srubowego przesuw i docisk hydrauliczny lub pneumatyczny. Jezeli dokonujemy ksztal¬ towania zewnetrznego stozka uszczelniajacego w przewodach rurowych z materialów o malej plastycznosci a chcemy uzyc malej sily nacisku, zachodzi koniecznosc podgrzewania w miejscu ksztaltowanym. PL