Pierwszenstwo: 20.09.1971 (P. 150582) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.03.1974 70113 KI. 35a, 17/34 MKP B66b 17/34 Twórcywynalazku: Rudolf Ludzen, Stanislaw Guzikowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówne Biuro Studiów i Projektów Górniczych Biuro Projektów Górniczych Kraków} Kraków (Polska) Urzadzenie do awaryjnego hamowania i podchwycenia szybowych naczyn wydobywczych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do awaryjnego hamowania i podchwycenia naczyn wydobywczych w trzonie wiezy wyciagowej i w rzapiu szybu.Dotychczas do awaryjnego hamowania naczyn wyciagowych, które przejechaly poziom wyladowczy, sluzyly poszerzone prowadniki, na których zaciskaly sie prowadnice naczyn wydobywczych. Powodowalo to wytracenie czesci energii kinetycznej naczynia. Po uderzeniu naczynia o belki odbojowe wiezy i zerwaniu liny wyciagowej naczynie opadalo na podchwyty posiadajace ksztalt uchylnych wsporników stalowych.Sila hamowania naczynia dla opisanej konstrukcji urzadzenia jest trudna do scislego okreslenia jej wielkosci a tym samym urzadzenie stwarza niebezpieczenstwo zerwania liny nosnej przed dojechaniem do belek odbojo¬ wych i spadniecia naczynia wydobywczego do rzapia szybu poniewaz podchywty bezpieczenstwa dzialaja tylko w wypadku dojechania naczynia ponad poziom podchwytów. Wada tego urzadzenia jest niemozliwosc zapewnie¬ nia kontrolowanego i bezpiecznego awaryjnego zahamowania i podchwycenia naczyn wydobywczych.Celem wynalazku jest urzadzenie zapewniajace kontrolowane na okreslonej drodze a zatem bezpieczne awaryj¬ ne zahamowanie naczynia wyciagowego, eliminujace zatrzymanie naczynia przez katastrofalne w skutkach ude¬ rzenie naczynia o belki odbojowe wiezy oraz podchwycenie naczynia w wypadku zerwania liny w kazdym miejscu na drodze awaryjnego hamowania. Cel ten zostal osiagniety w urzadzeniu wedlug wynalazku.Istota wynalazku jest urzadzenie zabudowane w trzonie prowadniczym wiezy wyciagowej i w rzapiu szybu.Urzadzenie sklada sie z zabieraka polaczonego z cieglem oraz prowadnicy, wewnatrz której porusza sie zabierak.W prowadnicy znajduja sie ostrza skrawajace cieglo. Zabierak posiada wystajace ramie, które za pomoca sprze¬ gu zaczepia sie z przejezdzajacym obok naczyniem wyciagowym. Zabierak wyposazony jest ponadto w kliny i w ostrza wcinajace sie w prowadnice przy opadaniu zabieraka wraz z naczyniem wyciagowym.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest w dwóch przykladach wykonania na rysunku. Fig. 1 przed¬ stawia przekrój pionowy urzadzenia sprzegnietego z naczyniem wyciagowym, fig. 2 — przekrój pionowy urzadze¬ nia wedlug osi A—A, fig. 3 — szczegól sprzegu, a fig. 4 odmiane rurzadzenia w przekroju pionowym. Urzadzenie zabudowane w trzonie prowadniczym wiezy wyciagowej iw rzapiu szybu sklada sie z zbieraka 1, polaczonego przegubowo za pomoca sworznia 10 z ciegnem 2 oraz prowadnicy 3 wewnatrz, której porusza sie zabierak 1.2 70113 W prowadnicy 3 znajduja sie ostrza 4 skrawajace ciegno 2. Zabierak 1 posiada wystajace z prowadnicy 3 ramie 5, które sprzega sie z przejezdzajacym obok naczyniem wydobywczym 12. Zbierak 1 wyposazony jest ponadto w ostrza 6 wcinajace sie w prowadnice 3, przy spadaniu zabieraka 1 wraz z naczyniem wydobywczym 12. Hamo¬ wanie naczynia wydobywczego urzadzeniem wg wynalazku odbywa sie na skutek wystepowania sil przy skrawa¬ niu ciegna 2 przez ostrza 4. Opory skrawania sa scisle okreslone dla zadanych materialów i przekroju warstwy skrawanej.Z uwagi na to, ze opory skrawania sa duze oraz ze do hamowania naczyn wydobywczych mozna zastosowac dwa lub wiecej takich urzadzen, to droga hamowania moze byc bardzo krótka i uzalezniona bedzie od dopusz¬ czalnego opóznienia i od wielkosci sily zrywajacej line nosna. Skutkiem wytracenia energii na krótkiej drodze hamowania zmniejszy sie wysokosc wiez wyciagowych i glebokosc rzapi szybowych. Dzieki mozliwosci scislego okreslenia sil wystepujacych przy hamowaniu, hamowanie staje sie bezpieczne. Na wypadek zerwania liny urzadzenie wyposazone jest w podchwyt skladajacy sie z ostrzy 6, które zacinaja sie w prowadnice 3 w momen¬ cie powrotnego ruchu zabieraka 1 pod wplywem wlasnego ciezaru i ciezaru naczynia wydobywczego 8 sprzezo¬ nego z ramieniem 5 za pomoca sprzegu 7.Sprezynowy hamulec 8 podtrzymuje ciegno 2 przed opadaniem a sprezyny 9 nadaja obrót zabieraka w kierun¬ ku naciecia ostrzy 4 w prowadnice 3. W odmianie urzadzenia zabierak 1 przemieszcza sie w stosunku do klinów 11, które zostaja rozparte zabierakiem 1 wcinajac sie ostrzami w prowadnice 3 zatrzymujac zabierak wraz z opadajacym naczyniem wydobywczym w przypadku zerwania liny nosnej. PL PL