PL69615B1 - - Google Patents

Description

Cenna zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze uzyskuje sie wybarwienia o duzej odpornosci na dzia¬ lanie swiatla. Zaleta ta jest szczególnie istotna gdyz szereg wybarwien uzyskiwanych za pomoca znanych barwników o odcieniach od niebieskich do zielonych charakteryzuje sie stosunkowo duza wrazliwoscia na dzialanie swiatla.Jako poliestry odpowiednie do barwienia sposobem wedlug wynalazku wymienia sie syntetyczne wielocza- steczkowe poliestery, na przyklad wieloczasteczkowe liniowe poliestry, których czasteczki zawieraja powta¬ rzajace sie elementy, zwiazane ze soba mostkami estro¬ wymi. Jako monomery do syntezy wieloczastkowych poliestrów mozna stosowac dwuzasadowe kwasy aro¬ matyczne, na przyklad kwas tereftalowy, dwufenylo^,4'- -dwukarboksylowy i/lub kwas 4,4'-dwukarboksydwufeny- losulfon, oraz zwiazki dwuhydroksylowe, jak glikole, na przyklad glikol etylenowy, glikol dwuetylowy, gli- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 kol trójetylowy, glikol propylenowy i/lub butylenowy oraz inne diole na przyklad cykloheksandiol. Sposród znanych wlókien poliestrowych wymienia sie na przy¬ klad DACRON, TERYLEN, FORTREL, TREWIRA, TERLANKA, KODEL, VICRON itd. Sposób wedlug wynalazku jest oczywiscie przydatny do barwienia mieszanych wlókien poliestrowych z wlóknami celulo¬ zowymi. Wlókna celulozowe obejmuja wlókna z natu¬ ralnej celulozy, na przyklad wlókna z lnu lub zwlasz¬ cza bawelny oraz wlókna z regenerowanej celulozy, na przyklad wiskoze i jedwab miedziowy. Barwniki we¬ dlug wynalazku nadaja sie równiez do barwienia wielu innych produktów organicznych, na przyklad tworzyw sztucznych, jak na przyklad gumy, kauczuku, kazeiny, polimerów na przyklad polichlorku winylu i jego ko¬ polimerów, poliwinyloacetaM, polietylenu, polipropyle¬ nu, polistyrenu i jego kopolimerów z poliestrami nie¬ nasyconych kwasów dwukarboksylowych i dioli, poii- akrylanów i ich kopolimerów, silikonów i zywic sili¬ konowych.Pigmenty stosowane w sposobie wedlug wynalazku sa równiez odpowiednie do wytwarzania barwionych zywic polikondensacyjnych, zwlaszcza amifiopla&tów, na przyklad zywic mocznikowo-formaldehydowych lub melaniinowo-formaldehydowych, barwionych zywic po- liaddycyjnych, na przyklad zywic epoksydowych, po¬ liuretanowych, lub alkilowych, do wytworzenia koloro¬ wych lakierów zawierajacych jedna lub kilka podanych zywic Pigmenty moga sluzyc równiez do barwienia wodnych zawiesin podanych zywic, lub prekondensa- tów, zawierajacych takze rozpuszczalniki organiczne, na przyklad emulsji typu olej w wodzie lub woda w oleju.Takie emulsje sluza zwlaszcza do napawania, druko¬ wania materialów wlókienniczych lub innych wyrobów plaskich na przyklad papieru, skóry, tkanin z wlókna szklanego, które ewentualnie utrwala sie na goraco.Pigmenty stosowane w sposobie mozna uzywac do bar¬ wienia w czasie przedzenia na przyklad wiskozy, estrów celulozy lub poliakrylonitrylu. Inna dziedzina ich zastosowania jest wytwarzanie artykulów kosme¬ tycznych. W nizej podanych przykladach, czesci ozna¬ czaja czesci wagowe, o ile nie podano inaczej, procen¬ ty oznaczaja procenty wagowe, temperatura jest poda¬ na w stopniach Celsjusza.Przyklad I." 50 g N,N'-etyleno-bis-4-chloTO-3-ni- trobenzeno-1-sulfonamidu, 22 g aniliny, 50 g bezwod¬ nego octanu sodu, 650 g 75% etanolu ogrzewano w ciagu 24 godzin w autoklawie w temperaturze 130°C.Po ochlodzeniu mieszanine reakcyjna przesaczono. Po^ zostalosc przemyto najpierw etanolem atestepmie gora¬ ca woda i ponownie przesaczono, po czym przemywa¬ no na filtrze az do usuniecia chlorków. Otrzymano 45 g N,N'-etylenonbis^-fenylenoamino- 3-nitro^benzeno-lhsuI- fonamid, który barwi wlókna poliestrowe na zólte ko¬ lory. Stosowany jako produkt wyjsciowy N,N'-etyleno- ¦4-chloro-3-nitro-benzeno-l-sulfonamid otrzymano w na¬ stepujacy sposób: 6 g etyilenodwuaminy rozpuszczono w 60 g wody przy temperaturze 2°. Do otrzymanego roztworu dodano w ciagu 15 minut przy mieszaniu 73 g wilgotnej pasty zawierajacej 54 g chlorku 4-chlo- ro-3Hnitrobenzeno-lnSulfonylu, reszte stanowila woda.Mieszanine, mieszajac, ogrzano w ciagu 30 minut do temperatury 60°C. W ciagu 2 godzin dodano powoli 16,5 g 50% wodnego lugu sodowego do zneutralizo-69*15 wania mieszaniny. Wytracany produkt odsaczono i do¬ kladnie przemyto woda. Po pizekrystalizowaniu z eta¬ nolu otrzymano 45 g bezbarwnego krystalicznego pro¬ duktu (temperatura topnienia 221—222,5°C).Przyklad II. 51,4 g N,N'-metyk)etyleno-jbis-4Kiik- 5 ro-3-nitrobenzeno-l-sulfonamidu i 22,5 g aniliny wpro¬ wadzono do roztworu 110 g octanu sodu w 73 g wo¬ dy przy temperaturze 90°C i przy mieszaniu ogrzewa¬ no w ciagu 20 godzin do temperatury 120°C. Miesza¬ nine reakcyjna rozcienczono 80 g wody, przesaczono, 10 a osad przemyto dokladnie goraca woda. Otrzymano 60,5 g N^'-metyloetyieno^is-4H3hloro-4initrobenzeno-l- -sulfonamidu, który barwi wlókna poliestrowe na zólte kolory.Przyklad HI. 54,6 g N,N'-fenyleno-bis-4-chloro- 15 -3-nkrobenzeno4-sulfonamidu i 22,5 g aniliny wpro¬ wadzono do roztworu 110 g octanu sodu w 73 g wody przy temperaturze 90°C i ogrzewano, przy mieszaniu, w ciagu 20 godzin do temperatury 120°C. Mieszanine reakcyjna zadano 80 g wody i przesaczono. Staly osad 20 przemyto dokladnie goraca woda i wysuszono. Otrzy¬ mano 59 g J4^'Hfenyleno-bis-fenyloamino-3-nitroben- zeno-1-sulfonamidu, który barwi wlókna poliestrowe na zólte kolory. Stosowny jako produkt wyjsciowy N,N'- -p-fenyieno-bis- 4-chloro- 3-nitrobenzeno-l- sulfonamid 25 otrzymano w sposób nastepujacy: 73 g wilgotnej pasty zawierajacej 51 g chlorku 4 fonylu i wode wprowadzono przy mieszaniu do mie¬ szaniny skladajacej sie z 11 g p-fenyienodwuaminy 24 g bezwodnego octanu sodu i 45 g acetonu, przy czym 30 naczynie reakcyjne chlodzono z zewnatrz. Mieszanine reakcyjna ogrzano i Ogrzewano w ciagu 30 minut do temperatury 55°C, po czym rozcienczono woda i prze¬ saczono. Osad przemyto najpierw etanolem, nastepnie goracawoda. 35 Przyklad IV! 50 g N,N^tyienowbis-4-chloTO-3-ni- trobenzeno-1-sulfonamidu, 24 g cyktoheksyioaminy wprowadzono do roztworu 120 g octanu sodu w 80 g wody przy temperaturze 90°C i mieszaniu w ciagu 18 godzin przy temperaturze 116°C. Mieszanine rozcden- 40 czono 200 g wody i przesaczono. Osad przemyto go¬ raca woda i wysuszono. Otrzymano 58 g N,N'-etyleno- -bis- 4-cyldoheksyloamino- 3-nitrobenzeno-L-sulfonamid.Barwnik ten barwi wlókna poliestrowe na zielonkawo- zóltekolory. 45 Przyklad V. 51,3 g N,N'-(l,3-propyleno-bisH- -chloro-3-nitro-l-sulfonamid i 22 g metoksypropyloami- ny mieszano w roztworze 120 g octanu sodu w 80 g wody w ciagu 18 godzin przy temperaturze 116°C.Mieszanine reakcyjna rozcienczono 250 g wody chlo- 50 dzono zestalenia sie wytraconego oleistego .produktu, po czym zestalony produkt odsaczono. Osad przemyto do¬ kladnie woda po czym metanolem. Otrzymano 52,5 g N,N'- (l,3^xropyleno^bis)- 4-co-metDksypropylo-amino-3- -nitro-benzeno-1-sulfonamidu. Barwnik ten barwi wlók- 55 na poliestrowe na zielonkawozólte kolory.Przyklad VI. Nizej podane zólte barwniki otrzy¬ mano postepujac wedlug przykladu I przy stosowaniu jako dwuaminy równowaznych ilosci amin o wzorach 9-33. 60 Przyklad VII. 15 g N^^-etyleno-bis^-fenyleno- ammo-3Hnitroben22eno-l-sulfonymidu (przyklad I) zmie¬ lono mialko w mlynie kulowym z 10 g produktu kon¬ densacji kwasu naftaleno-2-sulfonowego i formaldehy¬ du oraz 75 g wody, tkanine z politereftaianu etylowego nasycono wodna kapiela zawierajaca w litrze 67 g otrzymanej zawiesiny barwnika i 0,5 g alginianu sodu i wyzeto do przyrostu wagi wynoszacego 65%. Napa¬ wany material wysuszono na powietrzu, po czym ogrza¬ no w ciagu 1 minuty do temperatury 220°C. Nastepnie wybarwiona tkanine plukano w ciagu 5 minut we wrzacym 3% roztworze soli sodowej kwasu dwuizobu- tylonaftalenosulfonowego i 5% weglanu sodu. Otrzyma¬ no zólte wybarwienie odznaczajace sie dobra pene¬ tracja i doskonala trwaloscia na swiatlo i sublimacje.Przyklad VIII. Powtórzono sposób barwienia po¬ dany w przykladzie VII, stosujac kazdorazowo 15 g barwnika uzywanego w przykladach II — VI. Uzyska¬ no wyniki analogiczne. Powtórzono sposób barwienia podany w przykladzie VII stosujac kazdorazowo po 7,5 g barwników otrzymanych wedlug przykladów II i III. Otrzymano zólte wybarwienie odznaczajace sie dobra penetracja i doskonala odpornoscia na swiatlo i sublimacje.W analogiczny sposób mozna stosowac mieszaniny barwników wedlug przykladów II — VI. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób barwienia i drukowania wlókien poliestro¬ wych, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o ogól¬ nym wzorze 1„ w którym A oznacza zwykle wiazanie, alifatyczny rodnik weglowodorowy zawierajacy 1—12 atomów wegla, o ewentualnie rozgalezionym lancuchu, rodnik m- lub p-fenylowy, rodnik pyp'^dwufenyiowy o ogólnym wzorze 2, w którym B oznacza grupe mety¬ lenowa, atom tlenu lub atom siarki albo reszte o wzo¬ rze —NR5, w którym R5 oznacza atom wodoru, nisko- czasteczkowy rodnik alkilowy lub hydroksyalkilowy o nie wiecej jak 5 atomach wegla, rodnik cykloheksylo- wy lub ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy, Ri i R2 kazde, oznacza atom wodoru, niskoczasteczkowy rodnik alkilowy, hydroksyalkilowy lub rodnik cyklo- heksylowy albo ewentualnie podstawiony rodnik feny¬ lowy, albo jesli symbol A oznacza rodnik alkilenowy wówczas Ri i R2 ewentualnie tworza razem rodnik al¬ kilenowy, a Y i Z kazde oznacza reszte cyikloheksylo- wa lub reszte aromatyczna o wzorze 3 lub o wzo¬ rze 4, w których to wzorach kazdy z symboli R3 i R4 oznacza atom wodoru, niski rodnik alkilowy, alkoksy- lowy, atom chlorowca, rodnik trójfluorometyiowy, rod¬ nik acyloaminowy, grupe o wzorze —SO2NH2 lub o wzorze —CONH2, a symbol n oznacza wartosc licz¬ bowa 0, 1, 2 lub 3.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze barwnik o wzorze 1 nanosi sie na wlókna sposobem ciaglym, po czym wybarwienie utrwala sie w podwyz¬ szonej temperaturze.KI. 8m,l/01 69615 MKP D0óp3/54 02N U2\ | |2 N02 Z-NH-O^S02-N-A-N-S02-^^Nf NH-y Wzór ; (R3) n ^NH2 NO, B Wzór 2 R3)n Wzór 3 4in Wzór 4 R< R2 S02-N-A-N-Sa NO, Wztfr 5 /Pztf/- 6 R4)n NH, /Kztfr 7 H-N-A -N-H Wzór 8 02N N02 NH^^S02-NH-CH2-CH2-CH2-NH-S02^:^NH^O IVzór 9 02N -NH NO, S02-NH-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-NH-S02- Wzór WKI.8m,l/01 «%15 MKP D06p 3/54 02N N02 Cl-O-NH^^-S02-NH-CH2-CH2-NH-S02-C-NH-O-Ct Wzor 11 CH3 02N N02 CH3 ^3-NH^H^S02-NH-CH2-CH2-NH-S02^C5-NH^I Wzor 12 02N N02 CH30^C^NHX^S02-NH -CH2- CH2- NH-S02^CNH-0CH3 l/l/zor 13 F3C 02N N02 CF3 Wzor 14 02N CH3 N02 HOCH2CH20-<-NH^S02-NH-CH-CH2-NH-S02-<^NHO OCH2CH2OH Wzór 15 H2NS02 02N N02 S02NH2 ^I NH^3^S02 NH-CH2-CH2-CH2-NH-S02- Wzór 16 H2NC0 02N N02 0CNH2 ^^NH^S02NH-CH2-CH2-CH2-NH-SCT2-<^NH<3 Wzór 17 02N N02 O-NH-O-S02NH-CH2-CH2-CH2-NH-S02-O-NH^O0C2H5KI. 8m,l/01 69615 MKP D06p3/54 02N N02 ch3conh