Pierwszenstwo: 69604 KI. 27c,7/04 22.05.1968 (P. 127 123) 24.05.1967 Dania Opublikowano: 18.03.1974 MKP F04d 25/10 Twórca wynalazku: Svend Helge Kristiansen Wlasciciel patentu: Nordisk Yentilator Co A/S, Naestved (Dania) Wentylator do przewietrzania budynków zwlaszcza stajni Przedmiotem wynalazku jest wentylator do przewietrzania budynków, zwlaszcza stajni, za¬ wierajacy kanal tloczacy powietrze umieszczony wspólosiowo z kanalem zasysajacym, w którym jest osadzony osiowo silnik napedowy.Znane sa wentylatory wyposazone w dwa wspól- srodkowe, polaczone ze soba trwale, zespoly lopa¬ tek o konstrukcji stosowanej w wentylatorach osiowych, tak umieszczone w wentylatorze, ze je¬ den ich zespól znajduje sie w kanale zasysaja¬ cym, a drugi zespól w kanale tloczacym. Wenty¬ latory te posiadaja w kanale tloczacym i kanale zasysajacym przepustnice oraz polaczenie pomiedzy tymi kanalami, przy czym przepustnice te otwie¬ raja sie calkowicie lub zamykaja i daja sie prze¬ mieszczac w dowolne polozenie posrednie, sa one ze soba tak sprzezone, ze polaczenie pomiedzy obydwoma kanalami jest calkowicie otwarte, je¬ zeli przepustnice sa calkowicie w kanalach zam¬ kniete, lub jest calkowicie zamkniete, jezeli prze¬ pustnice sa calkowicie w kanalach otwarte.Za pomoca tego typu wentylatorów mozna re¬ gulowac dowolnie doprowadzenie odpowiedniej ilosci powietrza swiezego stosownie do potrzeb bez wywierania jakiegokolwiek wplywu na obieg po¬ wietrza w przestrzeni, poniewaz zarówno zassa¬ na, jak i wtloczona ilosc powietrza jest taka sama w kanalach, niezaleznie od ustawienia jirzepustnic.Wynika to stad, ze wieksza lub mniejsza czesc po¬ wietrza zassanego z przestrzeni jest znowu wtla- 2 czana z powrotem do kanalów przez polaczenie pomiedzy tymi kanalami.Wykonanie sprzezonych ze soba przepustnic po* ciaga za soba jednak pewne trudnosci, poniewaz 6 otwory, w których przepustnice powinny skutecz¬ nie dzialac, róznia sie miedzy soba.W kanale zasysajacym przepustnica powinna funkcjonowac w otworze kolowym, a w kanale tloczacym w otworze kolowo-pierscieniowym, na- 10 tomiast przepustnica znajdujaca sie w polaczeniu pomiedzy dwoma kanalami powinna mniej lub wiecej zamykac otwór w scianie cylindrycznej po¬ miedzy tymi kanalami.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych sto- 15 suje sie przeto element posredni o kwadratowym lub wielokatnym przekroju poprzecznym tak, ze stosuje sie tu plaskie przepustnice o prostokat¬ nych ogranicznikach i umieszcza otwór polacze¬ niowy pomiedzy obydwoma kanalami, w plaskiej 20 powierzchni.Nalezy jednakze uznac, ze nie celowe jest za¬ równo z przyczyn konstrukcyjnych, jak i ruchu umieszczenie w kanalach cylindrycznych elemen¬ tu o prostokatnym lub wielokatnym przekroju 25 poprzecznym.Celem wynalazku jest opracowanie wentylatora, który nie posiadalby omówionych niedogodnosci.Istota rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze przepustnice w obu kanalach i pomiedzy nimi sa so wykonane z dwóch czesci pólcylindrycznych, któ- 09 6043 rych srednica odpowiada srednicy scianki dzialo¬ wej, pomiedzy dwoma kanalami, umieszczonych obrotowo wokól osi, tworzacej srednice zarówno obu kanalów jak i tych czesci, przy czym czesci te sa u góry tak sciete, ze sciecia te tworza z po¬ wierzchnia podzialu dwóch pólcylindrów taki sam kat, wtedy gdy czesci te znajduja sie w poloze¬ niu, w którym zbiegaja sie one pomiedzy kanala¬ mi ze scianka dzialowa, a kazda z obu czesci ma na swych krawedziach, za pomoca których styka sie w tym polozeniu z druga czescia, wystajace na zewnatrz kolnierze, których krawedzie ze¬ wnetrzne i dolne krawedzie obu czesci posiadaja w polozeniu, w którym skosnie sciete u góry kra¬ wedzie stykaja sie ze soba, taki ksztalt, ze ich rzut na plaszczyzne tworzy w kanalach kolo, któ¬ rego promien jest taki sam jak promien zewnetrz¬ ny kanalu tloczacego.Dzieki temu osiaga sie nadzwyczaj proste roz¬ wiazanie skomplikowanego problemu oraz blokuje sie w wiekszym lub mniejszym stopniu przejscie przez dwa wspólsrodkowe kanaly i otwiera sie jednoczesnie polaczenie pomiedzy obydwoma ka¬ nalami za pomoca cylindrycznej scianki dzialo¬ wej.Wynalazek jest szczególowo wyjasniony w dal¬ szej czesci opisu w przykladowym wykonaniu uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wentylator, w przekroju osiowym, fig. 2 — wentylator w innym ustawieniu, w przekro¬ ju wzdluz linii II—II wedlug fig. 1, fig. 3 czesc wentylatora z fig. 1, lecz w innym ustawieniu, a fig. 4 — czesc wentylatora, w przekroju wedlug linii IV—IV wedlug fig. 3.Przedstawiony na rysunku wentylator zawiera trzy czescia a mianowicie czesc kolpakowa 31, czesc regulacyjna 32 i czesc wentylatorowa 33, polaczone ze soba wzajemnie za pomoca przewo¬ dów rurowych 35 i 36 oznaczonych na rysunku linia przerywana. Wentylator montowany jest w budynku w ten sposób, ze czesc kolpakowa 31 znajduje sie na dachu budynku, czesc wentylato¬ rowa 33 wystaje czesciowo z sufitu pomieszczenia do przestrzeni, która ma byc wietrzona, a prze¬ wody rurowe 35 i 36 maja dlugosc dopasowana do wymiarów budynku.Czesc wentylatorowa 33 obejmuje silnik 37, na¬ pedzajacy kolo wentylatorowe z dwoma zespolami lopatek 38 i 39, lopatki zespolu wewnetrznego umocowane sa do piasty 40, a na zewnetrznych koncach lopatek tego zespolu zamocowany jest wieniec 41, z którym zwiazane sa lopatki zespolu 39. Katy pochylenia lopatek sa dla obu tych ze¬ spolów rózne, tak, ze zespoly te dmuchaja w kie¬ runkach wzgledem siebie przeciwnych. W poda¬ nym przykladzie wewnetrzny zespól lopatek dmu¬ chaw góre, a zewnetrzny w dól.Wspólosiowo z zespolem lopatek 38 i 39 zabu¬ dowana jest zarówno rura 42, majaca przeciecie na drodze wirowania wienca 41, umocowanego do konców lopatek zespolu 38, jak i rura 43, obej¬ mujaca zewnetrzny zespól lopatek 39. Za ich po¬ moca utworzony jest kanal tloczacy 45 i kanal ssacy 44, prowadzace poprzez przewód rurowy 36, czesc regulacyjna 32 i przewód rurowy 35 do czes- 604 4 ci kolpakowej 31. Przewody 35 i 36 utworzone sa z dwóch rur wspólsrodkowych.Kanal tloczacy 45 ma w swej czesci dolnej dwa¬ nascie wylotów w postaci krócców 46 rozlozonych 5 równomiernie w plaszczyznie prostopadlej do osi wentylatora w ten sposób, ze dwa sasiednie króc¬ ce tworza kat 30°. Na króccach 46 zabudowane sa wymienniki ciepla 47, sluzace do podgrzewania lub ochladzania powietrza za pomoca wody. io W kazdym króccu umieszczone sa lopatki kierow¬ nicze, ustawiane niezaleznie od lopatek innych krócców, co umozliwia indywidualna regulacje przeplywajacych strumieni powietrza. Dzieki temu za pomoca silniejszego lub slabszego zdlawienia 15 krócca, skierowanego na lezaca w poblizu niego przeszkode, mozna uniknac — miedzy innymi szko¬ dliwych odbic strumienia powietrza o te prze¬ szkode, bez koniecznosci zmniejszenia przekrojów wylotowych pozostalych krócców. 20 Czesc regulacyjna 32 zawiera przewód ruro¬ wy 48 o takiej samej srednicy jak przewód 43 i dwie, wspólsrodkowo w stosunku do niego umie¬ szczone rury 49 o jednakowych srednicach, lecz odsunietych od siebie o pewien odstep w kierun- 25 ku osiowym. Odstep ten tworzy otwór 50, który laczy ze soba oba kanaly 44 i 45. Wielkosc otworu 50 mozna regulowac za pomoca przepustnicy, któ¬ ra w przedstawionym na rysunku wykonaniu, jest tak usytuowana, ze zamyka jednoczesnie mniej 30 lub wiecej oba kanaly 44 i 45, tak, ze oba te ka¬ naly sa calkowicie zamkniete, gdy otwór 50 jest najszerzej otwarty, a calkowicie otwarte, gdy otwór 50 jest zamkniety.Przepustnica zawiera dwie czesci pólcylindrycz- 35 ne 51 o srednicy odpowiadajacej srednicy rury 49.Te polówki 51 rury ulozyskowane sa obrotowo na osi przechodzacej zarówno przez os wzdluzna obu polówek 51, jak równiez przez os wzdluzna rury 49 oraz jest prostopadla do osi wzdluznej rury 40 i obu czesci 51. Os ta lezy zwykle na krawedzi 52 czesci 51. Krawedzie te powstaja z przeciecia pod katem obu polówek, plaszczyzna przechodza¬ ca przez os obrotu tych polówek, tak, ze obie krawedzie 52 przylegaja do siebie, gdy obie po- 45 lówki 5i obróci sie w polozenie pokazane na fig. 3.Przeciwlegle krawedzie 53 czesci 51 sa liniami krzywymi i wyznaczone sa przez przeciecie sie pól- cylindrycznych czesci z cylindryczna scianka ru¬ ry 48 w polozeniu pokazanym na fig. 3.Czesci pólcylindryczne 51 maja wzdluz swych bocznych krawedzi 54 wywiniete na zewnatrz kol¬ nierze 55, które leza w plaszczyznie osiowej. |5 Jesli wykona sie na plaszczyzne prostopadla do osi rury rzut krzywych z przenikania skosnych czesci pólcylindrycznych 51 i nury 48 (fig. 3) to utworza one czesci obwodu, odpowiadajace prze¬ krojowi poprzecznemu rury 48. Krawedzie 56 kol- 60 nierzy 55 uksztaltowane sa jako czesci elipsy w taki sposób, ze ich rzuty na te sama plaszczyzne prostopadla do osi rury tworza brakujace czesci wymienionego obwodu.Widac stad, ze opisana przepustnica zamyka w «5 polozeniu pokazanym na fig. 3 calkowicie kanaly5 69604 6 44 i 45 w kierunku ku górze, to znaczy w kie¬ runku czesci kolpakowej 31, podczas gdy otwór 50, laczacy oba kanaly ma w tym czasie najwiek¬ szy przekrój.Gdy czesci 51 po obróceniu znajda sie w polo¬ zeniu, w którym przylegaja do siebie swymi bocz¬ nymi krawedziami 54 i 55 to utworza wówczas wspólnie pelny cylinder, zamykajacy przestrzen pomiedzy rurami 49 w czesci regulacyjnej tak, ze oba kanaly 44 i 45 zostaja calkowicie otwarte, a otwór 50 miedzy tymi kanalami zostaje calko¬ wicie zamkniety.Ilosc powietrza przeplywajaca przez zespoly lo¬ patek 38 i 39 jest zawsze w przyblizeniu stala, nie¬ zaleznie od polozenia przepustnicy. Ma to te za¬ lete, ze wentylator pracuje zawsze w najkorzyst¬ niejszym punkcie swej charakterystyki.Ponadto ilosc powietrza cyrkulujacego w prze¬ wietrzanej przestrzeni jest zasadniczo jednakowa, niezaleznie od tego, czy istnieje duzy czy maly do¬ plyw swiezego powietrza, czy tez w ogóle tego doplywu nie ma. W ten sposób osiaga sie równo¬ mierniejsze rozprowadzenie powietrza w przestrze¬ ni, wieksze mozliwosci regulacji i ekonomiczniej- sza gospodarke cieplem w tych przypadkach, w których ze wzgledu na zbyt niska lub zbyt wysoka temperature zewnetrzna niezbedne jest doprowa¬ dzenie lub odprowadzenie za pomoca dodatkowych urzadzen ogrzewczych lub chlodzacych pewnej ilosci ciepla. Stala ilosc powietrza cyrkulujacego w przewietrzonej przestrzeni powoduje, ze w miej¬ scach o szczególnie duzym zapotrzebowaniu na swieze powietrze nastepuje czesciowe wymieszanie sie swiezego powietrza z powietrzem z innych miejsc, dzieki czemu ilosc swiezego powietrza do¬ prowadzanego z zewnatrz moze byc mniejsza.Ustawienie przepustnicy zawierajacej czesc 51 odbywa sie za pomoca drazków 57 przesuwanych korba 58 zamocowana na walku 59. Ustawienie to moze sie odbywac recznie lub automatycznie, w zaleznosci od temperatury i ewentualnie od wil¬ gotnosci powietrza w przewietrzanej przestrzeni.Urzadzenia te nie sa jednak przedmiotem niniej¬ szego wynalazku, zatem nie ma potrzeby blizszego ich opisywania. PL PL