PL69515B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 21.VII.1967 Szwajcaria Opublikowano: 20.IV.1974 KI. 451,9/20 MKP AOln 9/20 Wlasciciel patentu: Ciba Societe Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Srodek chwastobójczy i : Przedmiotem wynalazku jest srodek chwasto¬ bójczy, zwlaiszcza srodek przeciwko niepozadanemu wzrostowi roslin, który jako aktywny skladnik zawiera Co najmniej jeden zwiazek o wzorze 1, w' którym Ri i R2 sa jednakowe lub rózne i ozna¬ czaja wodór lub nizsze rodniki alkilowe, alkinylowe lub "alkenylowe, które razem z atomem azotu, ewentualnie poprzez heteroatom lub heterogrupe moga ' byc polaczone w 5—7 czlonowy pierscien lub w którym,jedna z reszt Ri lub R2 oznacza reszte " alkoksy, Y oznacza tlen, lub siarke, a R3 i K4 maja znaczenie takie jak Ri lub Ro, X oznacza atom chloru lub bromu, grupe CF3—, NO2—, CH3— lut) CH3O, jak' równiez zawiera sole addycyjne tsgo zwiazku z kwasami nieorganicznymi lub orga¬ nicznymi, oraz ewentualnie jeden lub wiecej z do¬ datków takich jak: rozpuszczalniki, substancje dys¬ pergujace, zwilzajace, zwiekszajace przyczepnosc, wiazaca, zageszczajace i ewentualnie nawozy, a w. szczególnym przypadku równiez inne znane substancje chwastobójcze, zwlaszcza ograniczajace niepozadany wzrost roslin. Jako kwasy, które moga tworzyc sole ze zwiazkami o wzorze 1 stosuje sie np. kwasy nieorganiczne takie jak kwas siarkowy, solny, bromowodorowy, sulfaminowy, azotowy i inne oraz ..kwasy organiczne jak octowy, trój- chlorooctowy, fumarowy, maleinowy, benzoesowy, trój.chiorobenzoeisowy, trój chloroaminopikolinowy, dwuchlorometoksyibenzoesowy, ftalowy, cztero- chloroftalowy, nikotynowy i inne. 20 25 Srodek chwastobójczy, który zawiera substancje czynna o wzorze 1 moze byc stosowany na upra¬ wach roslin w zaleznosci od zastosowanej ilosci badz jako srodek chwastobójczy lub jako selek¬ tywny srodek chwastobójczy do zwalczania chwas¬ tów nietrawiasty.cn lub innych. Za chwasty nalezy równiez uwazac niepozadane rosliny, np. takie, które byly uprzednio uprawiane w tych miejscach.Zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku nadaja sie równiez do wywie¬ rania innych hamujacych wplywów na wzrost roslin, zwlaszcza pozbawienie lisci, np. krzewów bawelny, wplyw na przyspieszenie dojrzewania przez przedwczesne wysuszenie na przyklad sadzo¬ nek kartofli, a takze do wyeliminowania owoco¬ wania, hamowanie kwitnienia lub przedluzenie trwalosci skladowania produktów zbozowych. Za¬ stosowanie srodka hamujacego wzrost moze rów¬ niez prowadzic do podniesienia plonu nie tylko przez zagluszanie chwastu, ale takze przez to, ze srodki te przeciwdzialaja wplywom, które moglyby stymulowac wzrost kultur roslinnych w niepozada¬ nym kierunku, jak na przyklad wysokie tempera¬ tury lub za bogate nawozenie.W okreslonych rozcienczeniach nowe srodki moga byc równiez wprowadzane do gleby, lub gleba moze byc nimi nasycana. Ten rodzaj traktowania sluzy do zwalczania pasozytujacych na roslinach nicieni. 6051569 515 20 Wiele sposród zwiazków okreslonych wzorem 1 posiada równiez silne dzialanie przeciwko gastro- podom, szkodnikom wodnym takim jak algi, bruz¬ dowi! ica pedówka, bakteriom sluzowym, chwastom wodnym iinnym. 5 Srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany w postaci roztworów, emulsji, zawiesin, granula¬ tów lub w formie odpowiedniej do rozpylania, przy czym w kazdej z wyzej wymienionych postaci sub¬ stancja czynna winna wystepowac w stanie do- 10 skonalego rozproszenia. Wybór odpowiedniej formy zalezy calkowicie od celu stosowania tego srodka i tak np. przy zagluszaniu wzrostu roslin przez przedwczesne pozbawianie lisci jak i wysuszanie sadzonek, mozna wzmocnic chwastobójcze dzialanie substancji czynnej przez uzycie jej w odpowiednim fitotoksycznym nosniku jak np. wysokowrzacych frakcjach oleju mineralnego lub chlorowcoweglo- wodorów. Z drugiej strony przy stosowaniu nos¬ ników obojetnych, wystepuje na ogól wyrazna selektywnosc wobec roslin, np. przy selektywnym zwalczaniu chwastów.Do otrzymywania roztworów stosuje sie rozpusz¬ czalniki takie jak alkohole np. alkohol etylowy 25 lub izopropylowy* ketony takie jak aceton lub cykloheksanon, weglowodory alifatyczne takie jak kerozyna i weglowodory cykliczne jak benzen, toluen, ksylen, czterohydronaftalen, alkilowany naftalen, ponadto chlorowane weglowodory takie jak czterochloroetan, chlorek etylenu i wreszcie równiez oleje mineralne i roslinne lub mieszaniny wyzej wymienionych substancji. Przy przetwarza¬ niu w postacie uwodnione zwlaszcza emulsje i dys¬ persje substancje czynna ewentualnie rozpuszczona 3g w jednym z wymienionych rozpuszczalników z do¬ datkiem srodków zwilzajacych lub dyspergujacych homogenizuje sie w wodzie.Jako srodki emulgujace lub dyspergujace stosuje sie substancje kationoaktywne, np. czwartorzedowe 40 zwiazki amoniowe, jak równiez substancje aniono- aktywne takie jak mydla, mydla maziste, alifa¬ tyczne dlugolancuchowe monoestry kwasu siarko¬ wego, kwasy alkilofenylosulfonowe, dlugolancu¬ chowe kwasy alkoksyoctowe, oraz substancje nie- 45 jonowe takiej jak produkty kondensacji tlenku etylenu z wyzszymi kwasami tluszczowymi, wyz¬ szymi alkoholami lub wyzszymi aminami.Mozna otrzymywac równiez trwale koncentraty ze srodka aktywnego, emulgatora lufo dyspergaitora *° i ewentualnie rozpuszczalnika, które nadaja sie do zastosowania po rozcienczeniu woda. Substancje do opylania mozna otrzymac przez zmieszanie lub wspólne zmielenie substancji aktywnej ze stalym nosnikiem. Jako stale nosniki stosuje sie talk, 55 ziemie okrzemkowa, kaolin, bentonit, weglan wap¬ nia, kwas borny, fosforan trójwapniowy, jak rów¬ niez maczke krzewna, make korkowa, wegiel i inne materialy pochodzenia roslinnego. Substancje czyn¬ na mozna naniesc na nosnik za pomoca lotnego 60 rozpuszczalnika. Przez dodanie srodków zwilzaja¬ cych i koloidów ochronnych mozna przerobic pre¬ paraty sproszkowane i pasty nadajace sie suispen- dowac w wodzie i stosowac jako srodki do opryski¬ wania. « Srodek wedlug wynalazku mozna latwo otrzymac zarówno w postaci cieklych koncentratów do wy¬ twarzania wodnych emulsji jak równiez w postaci sproszkowanej i w postaci pasty do wytwarzania wodnych suspensji o wysokiej aktywnosci.Rózne formy uzytkowe mozna ulepszac w zwykly sposób przez dodanie materialów, które polepszaja rozdzielania, przyczepnosc, odpornosc na deszcz i ewentualnie' zdolnosc przenikania takich jak np. kwasy tluszczowe, zywice, srodki zwilzajace, klej. kazeina lub alginiany. Równiez mozna rozszerzyc zakres ich dzialania biologicznego przez dodatek substancji o wlasciwosciach bakteriobójczych, chwastobójczych wplywajacych na wzrost roslin, jak równiez nawozów.Zwiazki aktywne o wzorze li moina latwo otrzy¬ mac w sposób nastepujacy: reaktywna pochodna kwasu weglowego wzglednie tioweglowego poddaje sie reakcji w dowolnej kolejnosci z anilina o wzorze Z, w którym Ri, R2 i Y posiadaja znacze¬ nie podane uprzednio i amina o wzorze 3, w którym R3 i R4 posiadaja znaczenie uprzednio podane.Mozna na przyklad tak postepowac, ze aniline (Ri, R2 = H) o wzorze 2 nadaje sie fosgenem lub tiofosgenem i powstaly chlorek kwasu karibanilo- wego w szczególnosci odpowiedni izo-Ktio)-cyjanian poddaje sie dalszej reakcji z amina o wzorze 3.Mozna równiez amine o wzorze 3 poddac uprzednio reakcji z fosgenem w szczególnosci z tiofosgenem, a otrzymany chlorek kwasu karfoaminowego (lub w przypadku gdy R3 lub R4 = H) otrzymany izo- (tio)-cyjanian poddac nafctepnie reakcji z anilina o wzorze 2. Zamiast fosgenu lub tiafosgenu mozna równiez poddawac reakcji ester kwasu chlorow- coweglowego korzystnie ester arylowy z anilina o wzorze 2 wzglednie z amina o wzorze 3, a otrzy¬ many uretan amidowac odpowiedna amina wzgled¬ nie anilina. Mozna równiez aniline o wzorze 2 za¬ dac zwiazkiem dostarczajacym kwas izocyjanowy na przyklad izocyjanianem metalu alkalicznego w kwasnym roztworze i innymi, a otrzymany mocznik amidowac amina o wzorze 3.Metody otrzymywania zywic arylowych, do któ¬ rych naleza moczniki o wzorze ogólnym 1, na¬ leza do stanu techniki dlatego w niniejszym opisie nie omawiano szczególów procesu jak i technologii.Moczniki o wzorze 1 sa nowe dlatego tez w nizej podanych przykladach wyjasniono równiez i sposób wytwarzania tych zwiazków.Przyklad I. a) 38,4 g l^-dwuchloro-^Tnltro- benzenu ogrzewa sie w ciagu 5 godzin w B50°G w 200 ml alkoholu z 52 ml 40*/* dwumetyloaminy.Oziebia sie i po dodaniu wody wjrtfcraca sia 36,5 g 3-chioro-4-dwumetyloaminonitrobenzenu o tempe¬ raturze topnienia 79—80°C. b) 5<8fi g 3^chloro-4-dwumetyiloa'mino-nitrobenze- nu w srodowisku 1,4 1 dwumetyloforimamidu i 20 g niklu Raneya uwodarnia sie wodorem. Po zakon¬ czeniu reakcji odfiltrowuje sie katalizator, roztwór odparowuje i pozostalosc destyluje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Wydajnosc 4158 g; temperatura topnienia lH5oC/0.8 mm/Hg. c) 170,5 g 3-chloro-4-dwumetyloamino-anilin^ miesza sie w 500 ml acetonitrylu z 85 g pirydyny5 69 515 6 1. 120 g¦. chlorku dwumetylokarbaimoilu w ciagu 2 dni. Przez dodanie wody wytraca sie produkt.Otrzymuje sie 160 :,g N^^wumetylo-N-CSi-chloro- -4-dwumetyloaminoienylo)*mocznik o temperaturze topnienia 127°C. W podcfony sposób otrzymuje sie nastepujace zwiazki;.i;.Tablica 1 Nr zwiazku 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1^ 16 1 Nr zwiazku na arkuszu wzorów wzór A wzór 5 wzór 6 wzór 7 wzór 8 wzór 9 wzór 10 wzór 11 wzór 12 1 wzór 13 wzór 14 wzór 15 wzór 16 • wzór 17 wzór 18 Temperatura - topnienia w°G 135-HL36 141—142 na—las 109^—110 137—136 72—73 187—188 151-^152 152^154 138 156—157 153—155 114^-115 97—98 100—101 | P r z y k lad II. 40 czesici wagowych zwiazku otrzymanego wedlug przykladu I (zwiazek 1) i 400 czesci talku rozdrabnia sie w mlynie kulowym do najwyzszego rozdrobnienia. Otrzymana miesza¬ nina sluzy jako srodek opylajacy.Przyklad III. 20 czesci zwiazku o wzorze 5 rozpuszcza sie w mieszaninie 100 czesci alkoholu dwuacetonowego, 16 czesci ksylenu i 20 czesciach bezwodnego, wysokoczasteczkoweigo produktu kon¬ densacji tlenku etylenu z wysokoczasteczkowymi kwasami tluszczowymi. Koncentrat ten mozna roz¬ cienczac woda do otrzymania emulsji w kazdym dowolnym stezeniu.Przyklad IV. 50 czesci zwiazku o wzorze 5 miesza sie z 3—4 czesciami srodka zwilzajacego na przyklad estru kwasu siarkowego, eteru alkilo- poliglikolowego, z okolo 2—3 czesci koloidu ochronnego na przyklad lugu posulfitowego i 18—20 czesci obojetnego, stalego nosnika jak kaolin, kreda, bentonit, zel krzemionkowy i inne i rozdrabnia doskonale w odpowiednim mlynie.Otrzymany zwilzalny proszek mozna przed uzyciem - zmieszac z woda i otrzymuje sie trwala suspenfeje.Przyklad V. 50 g zwiazku nr 1 otrzymanego wedlitg przykladu I rozdrabnia sie doskonale razem z 40 g kaolinu, 5 g zeosilu (drobno stracony kwas krzemowy), 3,5 g produktu kondensacji 1 mola p-III-rzed-oktylotfenolu z okolo 8 molami tlenku etylenu i 1,5 g soli sodowej kwasu 2-heptadecylo- -3-ibenzyloimidoazodwusulfonowego. Otrzymuje sie 50°/o proszek do spryskiwania. 5 P r z y k l a d VI. W oranzerii zasiano nastepujace rosliny eksperymentalne: Hordeum, Alopecurus, Panicum, Galium, Calendula* Chrysanthemuim, Brassica, Ipomoea* Daucus. W 12 dni po posiewie, gdy rosliny eksperymentalne byly w stadium io 1—2 lisci, opryskano je roztworem, który zawieral 2,5 wzglednie 5,0% N^-dwumetylo-N-^chloro- -4-dwumetyloamino[fenylo)-mocznika. Dzialanie zo¬ stalo ocenione po uplywie 1\8 dni od opryskiwania i jest przedstawione w nizelj podanej tablicy I, 15 gdzie symbol AS oznacza substancje aktywna..Tablica I Rosliny eksperymentalne Hordeum Alopecurus Panicum Galium Calendula Chrysanthemum Brassica Ipbmea Daucus 2,5 kg AS/ha 2 7 7 9 9 9 9 9 9 5,0 kg AS/ha 4. 9 9 9 9 9 9 9 9 1 Jeczmien toleruje N',N'-dwuinetylo-X-(3-chlaro- -4-dwutnetyloaniimo-fenylo)-mocznik bardzo dobrze, podobnie zachowuja sie inne rodzaje zbóz. Inne 40 zwiazki wykazuja podobne dzialanie.Przeklad VII. Zwiazek o wzorze 11 wykazuje w duzych rozcienczemiiach (kilka ppm) dobre dzia¬ lanie przeciwko nicieniom pasozytujacym na rosli- 45 nach jak Pratelyurchus spp, tyLeloidogyne spp, Meloidogyne incognita, Ditylenchus dipsaci i inne.Imne zwiazki wykazuja podobna aktywnosc.Przyklad VIII. Zwiazek o wzorze 4 wykazuje 50 dobre dzialanie trujace przeciwko Panicum przy ochronie ryzu.Przyklad IX. W oranzerii posiano nastepu¬ jace rosliny eksperymentalne: Triltiioum, Hordeum, 55 Arena, Zea, Oryza, Digitaria, Sorghum, Panicum, Poa, Alopecurus, Cyperus veg., Cynodonveg., Eeta, Galicum, Calendula, ChryBanthemum, Linum, Brassica, Ipomoea, Daucus, Soga. W 12, diii po za- ^ siewie, gdy rosliny byly w stadium 1—2 Mci, opryskano je zawiesina, która zawierala zwiazki 4, 5 i 12; Zastosowane ilosci substancji .aktywnej wynosily 1 i 2 kg i w jednym przypadku 2 i 3 kg na hektar. Dzialanie zostalo ocenione w 18 dni 65 po opryskaniu i jest przedstawione w tablicy II. 25 3069 515 Tablica 2 Rosliny badane Triticum Hordeum Avena Zea Oryza Digi- taria Sorg- hum Pani- cum Poa Alope- curus Cyperus Cyno- don Beta Galium Calen- dula Chry- sant- hemum Linum Brasica Ipo- moea Daucus Soja Bawel¬ na Ama- rantus Zwiazek o wzorze 5 w ilosci 2 kg/ ha 2 3 2 1 ¦3 7 2 8 7 4 1 1 6 4 6 9 9 9 9 6 3 — 1 3 kg/ | ha 2 3 3 1 4 9 3 8 8 4 3 1 9 9 9 9 9 9 9 9 3 — ~~ Zwiazek o wzorze 4 w ilosci 1 kg/ | ha 1 1 1 1 2 6 2 1 6 4 1 1 7 3 9 9 9 9 9' St 9 3 7 9 1 2 kg/ | ha 2 1 1 1 3 9 3 4 6 6 1 1 ». 6 9 9 9 9 9 9 7 7 9 1 Zwiazek ó wzorze 12 w ilosci P 1 kg/ | ha 1 1 1 1 1 1 1 1 3 3 1 1 9 1 4 9 1 9 9 5 St 9 1 3 8 1 2 kg/ 1 na 1 1 2 1 2 5 1 1 5 5 l; 1 9 3 9 9 9. 9 9 9 3 5 9 10 15 20 25 30 35 8 Objasnienia: 1: zupelnie nie wplywa na wzrost roslina. .¦ ¦ ;-:,' 2: rosliny uszkadza 9: rosliny niszczy ^, St: zamiast Daucus zastosowano Stellaria jako rosline testowa PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy, zwlaszcza przeciwko niepozadanemu wzrostowi roslin, znamienny tym, ze jako aktywny skladnik zawiera co najmniej jeden zwiazek o wzorze 1^ w którym Ri i R2 jednakowe lub rózne oznaczaja wodór, lub nizsze reszty alkilowe, alkenylowe lub alkinylowe, które razem z atomem azotu ewentualnie poprzez hetero¬ atom lub heterogrupe moga byc polaczone w piers¬ cien o 5—7 czlonach lub w którym jedna z reszt Ri lub R2 oznacza reszte alkoksylowa, Y oznacza tlen lulb siarke, a R3 i R4 moga posiadac jedno ze znaczen Ri i R2, X oznacza atom chloru lub bro¬ mu, grupe CF8-, N02-, CH3 lub CH3-O- jak rów¬ niez sole addycyjne tego zwiazku z kwasami oraz ewentualnie jeden lub wiecej z nastepujacych do¬ datków: rozpuszczalniki, substancje dyspergujace, zwilzajace, wplywajace na przyczepnosc, wiazace, zageszczajace i ewentualnie nawozy jak tez ewen¬ tualnie inne znane substancje chwastobójcze, zwlaszcza ograniczajace wzrost roslin.

2. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze zawiera skladnik aktywny w postaci soli addycyj¬ nej z kwasami nieorganicznymi takimi jak kwasy: siarkowy, solny, bromowodorowy, sulfaminowy, azotowy lub z kwasami organicznymi jak kwas: octowy, trójchlorooctowy, fumarowy, maleinowy, benzoesowy, trójchlorobenzbesowy, trójchloroami- nopikolinowy, dwuchlorometoksybenzoeteowy, ftalo¬ wy, czterochloroftalowy, nikotynowy i inne.

3. Srodek chwastobójczy wedlug zastrz. 1 zna¬ mienny tym, ze jako skladnik aktywny zawiera N^^dwutmetylo-iN^Si-chloro-^Kiiwumetyloaminofe- nyio)-mocznik. R1\ /R3 N^C3^NH-C-N r; x Wzór 1 Y K4 ^R3 HN Wzór 3 R N, N.-^3~ NH2 IV Y Wiór 2 CH 3\ £H, N -/ ^NH—CO-N \ CH, CH. Wzór 4KI. 451,9/20 MKP AOln 9/20 CH CH 3\ £|-| .N^O^NH-C0-N^ 3 3 CF, CH, Wzór 5 CH H7C3HN^Q^NH-CO-N/ Cl XCH Wzór 6 QHN NH—CO-N CL /C2H5 C2Hp Wzór 7 (cH3)2N-<^-Nh_cS-N(CH3), CL Wzór 8 (CH3 )2N-^-NH-CO-N /CH3 CL xOCH, Wzór 9 Q H N-^O^NH-CO-NH-CH. CL c(hjj—^^ CL Wzór 10 ¦NH-CO-N' Wzór tf 'CH- o XCH, CH, * n-/~Vnh-co-nh-ch, Wzór 12KI. 451,9/20 69 515 MKP AOln 9/20 CH 3\ Ki—O— NH-CO-N HO CH3/ cl Wzór 13 (CHJ,N - Br Wzór U ( CH3)2 N ~^C— NH -CS —N H —CH3 CL Wzór 15 (i) H7C3—HN^O^NH-CO-N(C2H5)2 CL Wzór 16 (C9H,),N -<"—NH -C0-N(CH3)2 J2l '5'2" )=/ / CL Wzór 17 (C2H5)2N—C__-NH-C0—NH-CH, CL Wzór W ERRATA lam 4, wiersz 24 jest: R2 =H, winno byc: R2H= H Cena zl 10,— R.Z.G. — 1983/74 95 egz. A-

4. PL PL