Sposób rozszczepiania weglowodorów podlug niniejszego wynalazku nalezy do tych metod, podlug których przerabiany olej przeprowadza sie naprzód przez ogrze¬ wana wezownice, potem przez komore roz¬ prezajaca, a wreszcie skrapla go sie w de- flegmatorze.Wedlug niniejszego wynalazku nowosc stanowi sposób przerabiania oleju przy jego wprowadzaniu do aparatów, oraz przera¬ bianie powrotnego kondensatu, przyczem zmniejszaja sie koszty przeróbki a zarazem produkt koncowy jest lepszy, gdyz oczy¬ szczanie destylatu nie jest potrzebne wca¬ le albo tylko w niewielkim stopniu.Temperature w deflegmatorze kontrolu¬ je sie bardzo dokladnie, wpompowujac o- lej, np, uzyskany destylat, który w róznych warunkach posiada rozmaite temperatury.Podlug wynalazku dodaje sie tez trwale lub niedajace sie skroplic ga;zy do tego oleju, który znajduje sie w komorze re¬ akcyjnej jako pozostalosc. Ta masa oleju zawiera koks i smole a dodatek nieskrapla- jacych sie gazów podtrzymuje jej burze¬ nie sie. W calem urzadzeniu utrzymuje sie cisnienie wyzsze od atmosferycznego, przy¬ czem cisnienie w rurach grzejnikowych moze byc znacznie wyzsze, niz w komorze reakcyjnej, a w tej ostatniej wyzsze niz w deflegmatorze, w którym cisnienie jest zno¬ wu wyzsze niz w kondensatorze. Przez przestawianie zaworów mozna uzyskac do¬ wolne róznice cisnien w tych czesciach.Przyklad urzadzenia sluzacego do prze¬ prowadzenia procesu podlug wynalazku przedstawiaja rysunki.Fig. 1 przedstawia to urzadzenie sche-matycznie, czesciowo w rzucie pionowym, a czesciowo w przekroju* Fig, 2 przedsta¬ wia przekrój deflegmatora.Piec 1 posiada zespól palników 2 w ko¬ morze 3, z której gazy spalinowe przecho¬ dza kanalami 4 do komory rozszczepiania 5, gdzie, plynac wzdluz wezownicy grzej¬ nikowej 6, wchodza do kanalu 7. Z naj¬ wyzszym szeregiem rur 6 jest polaczony przewód 8, który w 8' posiada miernik ci¬ snienia a w 8a pirometr. Ten przewód lacz¬ nikowy przechodzi kolanem 9 do komory reakcyjnej 10. Zawory 11 i 12 w przewo¬ dzie lacznikowym sluza do regulacji prze¬ plywu goracego oleju, który moze wchodzic do komory 10 zgóry, albo tez równoczesnie zgóry i zdolu. Zapomoca tych zaworów mozna tez podtrzymywac róznice cisnien miedzy wezownica grzejnikowa a komora reakcyjna 10.Komora reakcyjna 10 posiada zewnetrz¬ ne opierzenie 13, które ma wtedy zastoso¬ wanie, gdy niema zewnetrznego ogrzewa¬ nia. Pod dnem komory 10 znajduje sie w J4 palnik tak, ze olej mozna jeszcze raz ogrzewac w komorze reakcyjnej. Wlazy 15 i 16 ulatwiaja oczyszczanie tej komo¬ ry. Zboku i przy dnie komory 10 znajdu¬ ja sie rury spustowe 17, zaopatrzone w za¬ wory 18. Olej, doplywajacy temi rurami 2 komory reakcyjnej, dostaje sie rura 19 do nieuwidocznionej chlodnicy wezowej.Z górnej czesci komory 10 wychodzi podwójny przewód 20 do deflegmatora 24 i takze w tym przewodzie znajduje sie miernik cisnienia 23 i pirometr 23a. Pary maja dostep do deflegmatora 24, jezeli za¬ wór 23 jest zamkniety od przedluzenia 26e przewodu 24. Jak widac na fig. 1 pary moga wchodzic do deflegmatora 24 o róz¬ nych wysokosciach, gdyz przewidziano w tym celu odgalezienia rurowe z zaworami 26,27x28.Pary, opuszczajace górna czesc defle¬ gmatora plyna przewodem 29 z zaworami 30, 32, 33 do rury skraplacza 35, w skrzyni 36, natomiast kondensat splywa do zbiorni¬ ka 37, na którym widac zawór bezpieczen¬ stwa 38 i miernik cisnienia 34. Takzei stad odchodzi u góry przewód 39, aby gazy wy¬ tworzone w zbiorniku 37 odprowadzic ru¬ ra 39 z zaworem 40. Przewód spustowy 41 zbiornika 37 sluzy do odprowadzania cieczy i w przewodzie tym znajduje sie miernik cieczy 42 i zawór 43.Drugi deflegmator 44 jest polaczony z pierwszym 24 zapomoca rury, która w 45 odgalezia sie od rury 29 i posiada zawór 46.Obydwa deflegmatory mozna uzywac sze¬ regowo lub równolegle albo tez pojedynczo.Mianowicie deflegmator 44 ma polaczenie z przedluzeniem 26' przewodu parowego 20 i posiada odgalezienia 48 z zaworami 49, 50 i 5L Obydwa deflegmatory sa zaopatrzone itr mierniki cisnienia 52 i temperatury 53.Opieraja sie one na rusztowaniu 55. Z gór¬ nej czesci drugiego deflegmatora 44 wycho¬ dzi przewód 58, który w 59 posiada zawór a w 60 jest polaczony z przewodem 29. Od pierwszego deflegmatora 24 odchodzi prze¬ wód odwrotny 61 wdól i posiada w 62 za¬ wór a w 62a pirometr. Od tej rury odply¬ wowej 61 odchodzi odgalezienie 63 posia- 4ajace zawór w 64. To odgalezienie ma po¬ laczenie z nieuwidoczniona wezownica chlodnikowa tak, ze kondensat wchodzacy do przewodu 61 moze byc chlodzony.Pod zaworem 62 znajduje sie polacze¬ nie 66 z odgalezieniem 67 zaopatrzonem w zawór 70, który zamyka lub otwiera pola¬ czenie z pompa 7U Pompa ma polaczenie z tym zaworem przez przewód ssacy 72, natomiast jej przewód tloczacy 73 zawiera zawór 74 ii ma polaczenie ze skrzyzowa¬ niem 76 rur.Od dna drugiego deflegmatora 44 pro¬ wadzi przewód 77 do pompy 86 i od tego przewodu odgalezia sie przewód 78 za po* srednictwem zaworu 79, przyczem jest za¬ opatrzony w miernik cisnienia 77a i w za¬ wór regulacyjny 81. Odgalezienie 78 pro¬ wadzi do nie przedstawionego skraplacza. — 2 —Kondensat wracajacy przewodem 77 moze miec polaczenie z pompa 7/ za posrednic¬ twem skrzyzowania 84 (gdzie znajduje sie zawór) i przewodu 82, który dochodzi do skrzyzowania 76, majacego polaczenie z przewodem 88 takf ze kondensaty powra¬ cajace z drugiego i pierwszego deflegma- tora mozna wprowadzic znowu do wezowni- cy grzejnikowej 6. Podobna droga powrot¬ na prowadzi tez przez pompe 86, bo z pompa ta jest polaczony przewód 87' z za.- worem 88' a obydwa przewody 87' i 82, oraz przewód 75 pompy 71 schodza sie ze soba w rurze 87, tak ze kondensat powra¬ cajacy do wezownicy grzejnikowej 6 moze przechodzic przez obie pompy, albo tylfco przez jedna z nich, lub tez z pominieciem pompy. Jezeli pompy 71 i 86 nie sa w uzy¬ ciu, to powrót kondensatu do wezownicy 6 umozliwia cisnienie wynikajace z wyso¬ kiego polozenia deflegmatorów, Olej ply¬ nacy z deflegmatora, po wymierzeniu lub bez mierzenia cisnienia, moze sie dostac wlasnym ciezarem lub przy pomocy pom¬ py, do przewodu 90, zamykanego zaworem 91, uchodzacego do najwyzej polozonej ru¬ ry wezownicy grzejnikowej. Powracajacy kondensat moze przeplywac przez te rury w kierunku pradu do przewodu 92, zaopa¬ trzonego w zawór 93 i polaczonego z dol- nemi rurami wezownicy 6. Stad plynie po¬ tem olej wgóre rura 95 z zaworem 96 i wchodzi do komory reakcyjnej 11, przy- czem zawór 98 jest wtedy zamkniety.Mieszanina powracajacego kondensatu i swiezego oleju, wchodzaca od dolu do we¬ zownicy 6, wznosi sie wgóre, a kondensat ze swiezym olejem, dostarczanym przez pompe 102, moze równiez wejsc do wezow¬ nicy 6, jezeli zawory 91, 93 i 98 sa zamknie¬ te. Olej plynie wtedy z samego dolu wgóre, pod cisnieniem potrzebnem do jego roz¬ szczepienia.Przewód ssacy 103 pompy ma polacze¬ nie z nieuwidocznionym zbiornikiem swie¬ zego oleju, W przewodzie tloczacym 104 pompy znajduje sie miernik cieczy, Zawór 100 umozliwia wprowadzenie calej ilosci swiezego oleju przewodem 107 do wezow¬ nicy 6, albo tez czesc z tego oleju rura 109 z zaworem 108 do obu deflegmatorów 24, 44 lub do jednego z nich, W tym celu od rury 109 odgaleziaja sie rury 110, 111 z zaworami 112, 113. Przewód 109 idzie da¬ lej wgóre i posiada tam podobne odgale¬ zienia 114, 115 z zaworami 116 i 117, któ¬ re wpuszczaja olej swiezy do najwyzszej czesci deflegmatorów; obydwóch ukladów odgalezien 110, 111\ i 116, 117 mozna oczy¬ wiscie uzyc jednoczesnie lub naprzemian.Aby miec moznosc kontrolowania jako¬ sci destylatu, wychodzacego z górnej cze¬ sci deflegmatorów 24, 44, mozna czesc de¬ stylatu pompowac juz naprzód do górnych czesci deflegmatorów, W tym celu wlaczo¬ no pompe do przewodu 119, który wycho¬ dzi ze zbiornika 37 przez zawór 120. Prze¬ wód odplywowy pompy 118 jest zaopatrzo¬ ny w miernik cieczy 122. Zawór 123 siega az do glowic deflegmatorów, gdzie do de¬ flegmatorów wchodza odgalezienia rurowe 125, 126, zaopatrzone w zawory 127, 128* Gazy nie dajace sie skroplic mozna tez wyprowadzac ze zbiornika 87 zapomoca pompy 130 i przewodu 129, który posiada zawór 132 oraz odgalezienie z zaworem 131. Gaz przeplywa przez to odgalezienie, gdy zamkniete sa zawory 132, 136 i wcho¬ dzi wtedy dziurkow.anym wiencem 133 do komory reakcyjnej 10. 0 ile przed wej¬ sciem gaz ten ma byc nieco.podgrzany, to wtedy zamyka sie zawór 131, a otwiera za¬ wór 132 tak, ze gaz plynie przewodem 133' do wezownicy 134, a stad przewodem 135 i przez zawór 136 dostaje sie do dziurko¬ wanego wienca, przyczem musi przejsc przez wezownice 134.Jezeli w róznych czesciach urzadzenia ma panowac rózne cisnienie, to np, wyzsze cisnienie w wezownicy grzejnikowej 6 niz w komorze reakcyjnej 10 otrzymuje sie przez stosowne ustawienie zaworu 22. Ci- — 3 —snieme moznz odczytac na mierniku 23 Podobnie tez mozna wytworzyc róznice ci¬ snien miedzy komora reakcyjna i deflegma- torem przez przestawienie zaworów 30, 32, 46, 51' i 59. Paimijace tu cisnienia odczytu¬ je sie na miernikach 52 wzglednie 33'.Wreszcie przez przestawienie zaworów 43 i 40 mozna wytworzyc róznice cisnien mie¬ dzy deflegmatorem i skraplaczem 35, a ci¬ snienia te odczytac na miernikach 33' i 39*.Podlug fig. 2 deflegmator posiada prze¬ grody 137 i oslone 138 z matterjalu izola¬ cyjnego. Tloczony destylat wchodzi przez natrysk 139.Swiezy olej' czerpie sie np. ze zbiornika i prowadzi przewodem ssacym 103 do pom¬ py 1029 dalej' przez miernik cieczy 105, glówny zawór 100 rury 107 i 99 (zaniknaw¬ szy zawór 100) do wezownicy grzejniko¬ wej 6. Gdy zawory 91, 93 i 96 sa zamknie¬ te, a zawory 11, 89, 98 i 101 sa otwarte, to olej ten plynie przez wezowtnice 6 do góry.Inny olej zasilczy plynie pod dzialaniem pomp 71, 86, albo wskutek wysokiego polo¬ zenia deflegmatorów, takze do wezownicy 6 i przeplywa ja od dolu do góry, wiec w pifceciwpradzle wlzgledem gazjfew spalino¬ wych.Olej ogrzany do temperatury rozszcze¬ pienia wchodzi zgóry do komory 10, albo jezeli zawór 11 jest zamniety, to przez za¬ wór 12 do tej czesci komory 10, która wy¬ pelnia ciecz.Pary z komory 10 plyna przez jedna lub obydwie rury 20, 26 do jednego lub do obu deflegmatorów 24, 44, przyczem zawo¬ ry 26, 27, 28 i 49, 50, 51 musza byc otwarte.Jezeli para ma wplywac tylko od dolu, to zawory 27, 28 i 50, 51 zamyka sie. Miejsce odplywu zalezy zatem od manipulacji te- mi zaworami.Obydwa deflegmatory mozna tez wla¬ czyc w szereg, bo jezeli sie zamknie zawór 25 i 30, to pfcra przeplywa z deflegmatora 24 przewodem 45 przez zawór 46 do dru¬ giego deflegmatora 44, a stad przez zawór 59 i rure 58 do skraplacza.Deflegmatory moga zatem praoowac po¬ jedynczo, albo tez razem obok siebie lub jeden za drugim. Swiezy olej mozna wpro¬ wadzac do deflegmatorów np. w ten spo¬ sób, ze pompa 102 tloczy go do deflegmato¬ ra 24 przez rure 109 i opisane powyzej od¬ galezienia rurowe. 112 i 116, albo tez olej ten moze wchodzic do drugiego deflegma¬ tora przewodem 110 i 114, albo tez moze zasilac obydwa deflegmatory jednoczesnie.Takze i tu przez zastosowanie odgalezien rurowych umozliwiono zasilanie deflegma¬ tora w róznych wysokosciach. Odgalezienie 109 umozliwia równiez rozdzielenie oleju na dwie czesci, z których jedna plynie do deflegmatora, a druga wchodzi do rury 99.Swiezy olej przeplywajac deflegmatory zgó¬ ry nadól ogrzewa sie i ciezsze skladniki wydzielaja sie przez frakcjonowanie par, . które wchodza do wezownicy 6 zmieszane z olejem, przyczem odbywa sie to pod dzialaniem pomp 71 i 86, albo wskutek wy¬ sokiego polozenia deflegmatorów. Moze tez plynac pod dzialaniem pompy czesc oleju, zmieszana z powracajacym kondensatem tych deflegmatorów, natomiast druga czesc plynie pod dzialaniem wlasnego ciezaru. 0 ile jednak w deflegmatorach niema sie odbywac mieszanie kondensatu ze swiezym olejem, to wtedy oczywiscie, cala ilosc swiezego oleju podaje sie pompa 102 do wezownicy 6* Przy przeróbce pewnych olejów poza- dane jest calkowite usuwanie kondensatu i odbywa sie to przy pomocy rury 63 i za¬ woru 64, albo rury 78 i zaworu 79, wtedy nalezy oczywiscie zamknac zawór 62 wzglednie 81.Przy wyrobie dobrego paMwa albo sil¬ ników, temperatura musi byc dokladnie kontrolowana. Utrzymywanie stalej tempe¬ ratury w deflegmatorach odbywa sie przy pomocy wtlaczanego destylatu, który pod dzialaniem pompy 118 przeplywa przez •=- 4 ~miernik cieczy 122, przewód 124 i zawory 127, 128. Zaleznie od ilosci tego destylatu, mniejsza lub wieksza jego ilosc ulega po¬ nownemu wyparowaniu i destylacji, przy- czem ulegaja temu przedewszystkiem lzej¬ sze frakcje, tak, ze ostateczny produkt w zbiorniku 37 posiada potem scisle okreslo¬ na jakosc. Mozna tez jeden z deflegmato¬ rów calkowicie wylaczyc, zamykajac zawo¬ ry 128, 46,25, 49, 50, 51.Przy wspomnianem wyzej szeregowem wlaczeniu deflegmatorów 24, 44, gdy uzy¬ wa sie do tego celu przewodu 45 i otwie¬ ra sie zawór 46 destylat moze plynac do deflegmatorów ze zbiornika 37, zamykajac zawór 128. W praktyce okazalo sie, ze re¬ gulujac doplyw destylatu ze zbiornika 37 do górnej czesci deflegmatorów mozna re¬ gulowac w nich temperature bardzo do¬ kladnie, iz uzyskana w ten sposób benzy¬ na motorowa posiada najlepsze wlasnosci.Chcac uzyskac w piecu bardzo wysoka tem¬ perature dobrze jest mieszac powracajacy kondensat i swiezy olej, wprowadzajac je zgóry do rur podgrzewajacych, aby sply¬ waly ku dolowi. W ten sposób temperatu¬ ra absorbcji w górnych rurach jest znacznie wyzsza. Ciezka i nieodparowana pozosta¬ losc w komorze 10, zmieszana z materja¬ lem podobnym do koksu mozna usuwac bez przerwy rurami 17 (w róznych wysoko¬ sciach nad dnem) po otworzeniu zaworów 18t Wyrzucanie tych pozostalosci odbywa sie pod cisnieniem panujacem w tej komo¬ rze, przyczem czesci stale sa zawieszone w pozostalym oleju i odchodza do rury 19 zaleznie od ilosci stalych zbierajacych sie ponad dnem, odbiera sie je z wyzszych rur 17.Pary, nie dajace sie skroplic, mozna od¬ prowadzac albo tez zapomoca pompy 130 wtlaczac do komory 10 wpoblizu jej dna.Mozna je tez ogrzewac i wprowadzac zapo¬ moca wienca 133 do masy pozostalosci pro¬ cesu, bo to ulatwia powstawanie zawiesiny czesci stalych i ewentualnie odparowywanie znajdujacych sie tam jeszcze lzejszych skladników.Jezeli nie chce sie miec zadnych pozo¬ stalosci w oleju, to trzeba w czasie proce¬ su rozszczepienia zamknac zawory 18.Temperatura w komorze reakcyjnej 10 musi byc wtedy taka, zeby cala ilosc wcho¬ dzacego oleju ulegala odparowywaniu tak, ze w komorze 10 pozostaja tylko czesci stale.Mozna równiez w calem urzadzeniu podtrzymywac stale cisnienie, wyzsze od atmosferycznego, jednak lepiej jest, gdy ci¬ snienia w róznych czesciach urzadzenia sa rózne. W wezownicy grzejnikowej 6 moze panowac np. cisnienie okolo 40 atm za¬ leznie od nastawienia zaworów 11 i 1A.W komorze reakcyjnej 10, zaleznie od na¬ stawienia zaworu 22 panuje cisnienie 25 atm; deflegmatory moga pracowac pod ci¬ snieniem 17 atm, a zbiornik 37 wzglednie skraplacz pod cisnieniem okolo 1 atm.Dla przykladu mozna przytoczyc, ze przy równomiernem cisnieniu 17 atm i sta¬ lym odbiorze plynnych resztek z komory 10 osiagnieto nastepujace wyniki: Swiezy olej byl to olej gazowy gatunku „Mid Conti- nent" o ciezarze 32,3 Be, Czas pracy 85 godzin, przerobiono 2900 beczek mniej wie¬ cej 180-cio litrowych, czyli na jeden dzien roboczy 820 beczek. Ciezar destylatu wy¬ nosil srednio 55,2 Be, a jego ilosc 2210 be¬ czek, mniej wiecej 180-litrowych, to znaczy 72°/0 calej masy. Odciagniety olej pozostaly po reakcj.l posiadal sredni ciezar 17,1 Be, a benzyny motorowej uzyskano z destyla¬ tu 56,7°/0 calej ilosci 2900 beczek, mniej wiecej 180-cio litrowych przerabianego ole¬ ju. Na kazdy litr tej benzyny uzyskiwano w czasie procesu rozszczepiania 0j320 cm3.Srednia temperatura w piecu, bezpo¬ srednio ponad rurami, wynosila 871°, pod rurami srednio 533°, w rurze przejsciowej 460° C. Para opuszczajaca komore 10 mia¬ la temperature 439°, a para wychodzaca z deflegmatorów 281° C. Mieszanina ciez- — 5 —szych par z olejem zasilajacym miala sred¬ nia temperature 409° w tern miejscu, w któ- rem wchodzila do wezownlcy 6. W innym wypadku przerabiano np. olej sluzacy jako paliwo o ciezarze wlasciwym 25 Be, pod ci¬ snieniem okolo 12 atm w ciagu 3 dni; z 3050 beczek okolo 190-litrowych uzyskano 41f24°/0 benzyny, której poczatkowy i kon¬ cowy punkt wrzenia odpowiadal warunkom wymaganym przez amerykanska admirali¬ cje. Ilosc destylatu w zbiorniku 37 z uzy¬ tych 3050 beczek oleju wynosila 2118 be¬ czek i posiadala ciezar 50,2 Be. W czasie trzydniowej pracy otrzymano z komory 10 841 beczek mniej wiecej 180-ciio litrowych oleju pozostalego po reakcji o ciezarze 12 Bs i posiadajacego zawieszone czastki sta¬ le, zawierajace wegiel.Przeprowadzano tez wiele prób uzyski¬ wania dwóch produktów koncowych: par i stalych skladników, przyczem materjalem surowym byl ciezki olej, np. sluzacy jako paliwo albo olej zebrany z oleju surowego po pierwszej destylacji. Takie okresy prób¬ ne, trwajace nieprzerwanie przez caly ty¬ dzien, dawaly 85°/0 destylatu, a pozostalo¬ sci stanowily produkty stale i nieskrapla- jace sie gazy. Przy przeróbce oleju desty¬ lacyjnego uzyskiwano z kazdych 100 be¬ czek mniej wiecej 180-cio litrowych tego oleju 61,2°/o benzyny motorowej, przyczem swiezy olej uzyskany przez destylacje z o- leju surowego przechodzil pr^ez aparaty tylko raz. PL