Pierwszenstwo: 13.10.1967 dla zastrz. 1 i 2 Szwajcaria 19.09.1968 dla zastrz. 3-6 Francja Opublikowano: 09.04.1974 69049 KI. 81e,122 MKP B65g 7/06 Wspóltwórcy wynalazku: Paul Zuppiger, Gabriel Bouladon Wlasciciel patentu: Mac Gregor — Comarain, Paryz (Francja) Urzadzenie obslugiwane recznie do podnoszenia i przemieszczania ciezkich ladunków Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie obslu¬ giwane recznie do podnoszenia i przemieszczania ciezkich ladunków w nieduzej odleglosci od podlo¬ za.Zadanie transportu ciezkich ladunków ruchem postepowym nie jest nowe i bylo juz rozwiazywa¬ ne w rózny sposób. Znane jest na przyklad zasto¬ sowanie nadmuchiwanych powlok, które umiesz¬ czone sa pomiedzy ladunkiem a podloga i które tworza walce, na których przetacza sie ladunek.Rozwiazanie to jest korzystne wówczas, gdy po¬ wierzchnia podloza jest nieregularna, poniewaz wtedy powloka lub powloki zdolne do odksztalcen przejmuja nierównosci podloza albo gdy wytrzy¬ malosc podloza jest nierównomierna na przyklad w przypadku bagnistego terenu, poniewaz wtedy po¬ wloki rozdzielaja ciezar ladunku na duza po¬ wierzchnie i zmniejszaja w znacznym stopniu na¬ cisk powierzchniowy i Takie urzadzenie ma jednakze te wade, ze na¬ daje sie jedynie do unoszenia ladunku, lecz nie umozliwia przesuwania go do przodu.Konieczne sa zatem pomocnicze urzadzenia dla ruchu do przodu. Rozwiazanie to polega na tym, ze urzadzenie holuje sie ciagnikiem, lina lub do¬ wolnym urzadzeniem pociagowym. W innych roz¬ wiazaniach mozna nadawac powlokom ruch obro¬ towy przy pomocy urzadzen nalezacych do samego urzadzenia transportowego. Naped ten musi byc wykonany jednakze w specjalnych sposób, ponie- 10 30 waz tworzone przez powloki walce odksztalcaja sie.Ponadto koniecznym jest polaczenie pomiedzy ty¬ mi odksztalcajacymi i obracajacymi sie powloka¬ mi a sprezarka, co wymaga zastosowania uszcze¬ lek obrotowych, a wiec komplikuje to rozwiazanie.Inne rozwiazanie polega na wykorzystywaniu ukladu nózek które przy ukosnym ustawieniu ob¬ nizaja sie, wyprostowuja sie na nowo, a przy no¬ wym ukosnym ustawieniu w przeciwnym kierun¬ ku znowu obnizaja sie. Ten cykl powtarza sie ciagle, tak iz ladunek porusza sie do przodu w czasie tego przebiegu ruchem skokowym. Urza¬ dzenie to jest stosunkowo skomplikowane, na sku¬ tek uksztaltowania nózek i mimo, ze pozwala na przesuwanie ladunku nawet po nieregularnym te¬ renie, nie przejmuje jednakze nierównosci po¬ wierzchni podloza, lecz przenosi je na ciezar, któ¬ ry podczas swego ruchu postepowego wykonuje ruch toczny i ubijajacy. Ciezar ladunku jest prze¬ noszony przez konce nózek, tak, iz wywierany na podloze nacisk kazdorazowo powoduje miejscowe obciazenie o stosunkowo duzym nacisku powierzch¬ niowym. Wskutek tego, tego rodzaju urzadzen nie mozna stosowac do przesuwania ladunków na miekkim terenie.Oba wymienione wyzej rozwiazania dotycsa wiec urzadzen, które znacznie powiekszaja miej¬ sce potrzebne dla ukladu ladunku i urzadzenia.Albo odstep pomiedzy ladunkiem a podlozem jest duzy, jak to ma miejsce przy urzadzeniach z nad- 69 0493 *' 69 049 4 muchiwanymi powlokami lub nózkami, umieszczo¬ nych pod ladunkiem, albo tez uklad zajmuje wie¬ cej miejsca w poziomie, niz sam ladunek, co wy¬ stepuje wtedy gdy nózki lub powloki umieszczone sa na bokach.Urzadzenia te nie nadaja sie wiec do ,odstawia¬ nia ladunków w ograniczonej przestrzeni, zwlaszcza do przesuwania pojemników w magazynach lub ladowniach statków.Celem wynalazku jest unikniecie niedogodnosci znanych rozwiazan. i Zadaniem wynalazku jest umozliwienie podno¬ szenia i przemieszczania ciezkich ladunków za po¬ moca urzadzenia o prostej konstrukcji, nadajacego sie do zastosowania niezaleznie od rodzaju pod¬ loza i wielkosci przestrzeni.Zadanie to zostalo rozwiazane przez opracowa¬ nie urzadzenia obslugiwanego recznie do przeno¬ szenia i przemieszczania ciezkich ladunków, za¬ wierajacego plyte, zaopatrzona w nieruchome wsporniki i co najmniej jeden wspornik rucho¬ my pracujacy naprzemian, umozliwiajacy stosun¬ kowo powolne przemieszczanie ladunków w sto¬ sunku do podloza, którego istota jest to, ze ru¬ chomy wspornik zawiera co najmniej jedna ela¬ styczna nadmuchiwana komore, utworzona przez górna—scianke ^1. dolna -scianke, przeznaczona do spoczywania na podlozu oraz co najmniej jeden nierozciagliwy lacznik, laczacy górna scianke z dolna w przegubach, jak tez zawiera elementy ciagnace, laczace dolna scianke z plyta dla stero¬ wania przemieszczeniem bocznym komory w stanie prózniowym.Nierozciagliwe laczniki utworzone sa przez jed¬ na lub wiele linek, których konce sa zamocowa¬ ne przegubowo w dolnej i górnej sciance i w prze¬ gubach, odpowiadajacych tym sciankom dla ich dokladnie równoleglego przenoszenia, jak dwie przeciwlegle; powierzchnie równolegloboku.^ Nadmuchiwana komora sklada sie z wielu na¬ dmuchiwanych pecherzy, z których kazdy utworzo¬ ny jest. z dwóch pólpecherzy, nalozonych na sie¬ bie i polaczonych, przy czym pecherze te sa za¬ mocowane z jednej strony na gietkiej sciance, le¬ zacej na podlozu, a z drugiej strony na plycie opartej na platformie urzadzenia za posrednictwem plytki, podczas, gdy plyta zawiera wneke, polaczo¬ na za posrednictwem: eonajmniej jednego, otworu z powietrzem nadmuchiwanym pecherzy, zas wne¬ ka tworzy poduszke powietrzna w momencie prze¬ slizgiwania sie z plytki na plyte.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera eonaj - mniej dwa rozciagliwe zgrubienia nosne rtadmu- ehiwalne zamontowane pod- i z kazdego boku urzadzenia dla unoszenia go przed nadmuchaniem pecherzy.Zgodnie z wynalazkiem, urzadzenie zawiera czte¬ ry silowniki, zamocowane przeciwlegle, dla napedu urzadzenia w przód lub w tyl, w prawo lub w lewo, przy czym kazdy z tych silowników zamon¬ towany jest miedzy szynami kotwiacymi, umiesz¬ czonymi pod urzadzeniem i dalszymi szynami, do których przymocowane sa linki pociagowe, któ¬ rych dolny koniec jest zamocowany na dolnej giet¬ kiej sciance komory.Wedlug wynalazku obwód uruchomienia cisnie¬ nia, pecherzy, dwóch zgrubien nosnych i cztefWch silowników zawiera przewody, laczace za posred¬ nictwem regulatorów cisnienia i zaworów przepu- 5 stnicowych, te pecherze z poszerzeniami oraz po¬ wierzchnia z silownikami.Zasadnicza zaleta rozwiazania wedlug wynalaz¬ ku jest to, ze ma prosta konstrukcje, zajmuje nie¬ wiele miejsca i nadaje sie do zastosowania nawet w ograniczonej przestrzeni, na przyklad, w maga¬ zynach lub ladowniach statków.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawia urzadzenie w przekroju pio¬ nowym i czesciowo w przekroju w rzucie pozio¬ mym, fig. 3—6 schematycznie ' sposób1 dzialania urzadzenia wedlug fig. 1 i 2; fig. 7 — zakreslony tor przesuwu ladunku, fig. 8 i 9 -— przyklad urzadzenia wedlug wynalazku w przekroju wzdluz linii VIII—VIII z fig. 9 lub w widoku z góry, fig. 10 i 11 przyklad urzadzenia w widoku z góry oraz w przekroju wzdluz linii XI—XI na fig. 10, fig. 12 — przyklad urzadzenia wedlug fig. 10 i 11; fig. 13 — 16 — schematycznie sposób dzialania innego przykladu urzadzenia, fig. 17 — widok z góry innego przykladu urzadzenia, fig. 18 — szcze¬ gól urzadzenia nosnego, fig. 19 — szczegól jednego- ruchu urzadzenia w kierunku sterujacego czlonu; fig. 20 — 24 — schematycznie zasade dzialania urzadzenia na fig. 17 — 19, a fig. 25 — schemat sterowania urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku (fig. 1 i 2) ma od¬ ksztalcajaca sie komore 1, która ograniczona jest szczelna, gietka powloka 2 i jest polaczona prze¬ wodem 3 trójdzielnym zaworem 4 uruchamianym dzwignia 5. Zawór 4 laczy przewód 3 albo z otwo¬ rem wylotowym 7 albo z nasadka doprowadzajaca 8, przylaczona do sprezarki nieprzedstawionej na rysunku. Dolna scianka 10 powloki 2 moze ukla¬ dac sie na podlozu 11, podczas gdy górna scianka 12 powloki 2 przyjmuje transportowany ladunek 13 za posrednictwem spoczywajacej na wsporni¬ kach 14, 15 plyty nosnej 16. Sprezyny stanowiace elementy ciagnace 16 laczace dolna lewa krawedz powloki 2 ze wspornikiem 14 staraja sie utrzymac komore 1 w opuszczonym lub splaszczonym polo* zeniu, przedstawionym na fig. 1, w którym prze?v krój komory ma ksztalt równolegloboku. -Nieroz¬ ciagliwe laczniki 17, np. liny, lacza przegubowo scianke 10 ze scianka 12. ¦¦;v.¦.,.-: Gdy na poczatku dzialania urzadzenia komora 1 jest oprózniona zapada sie i pod dzialaniem ele^ mentów ciagnacych 16 przybiera ksztalt przedsta¬ wiony na fig. 3. Po doprowadzeniu czynnika robo* czego pod cisnieniem, w kierunku zaznaczonym strzalka 18, komora 1 zostaje nadmuchana i dolna scianka 10 powloki 2 styka sie z podlozem.Na skutek nadmuchiwania podnosi sie wtedy górna scianka 12 a wraz z nia plyta 6 i ladunek, a urzadzenie zajmuje polozenie, przedstawione na fig. 4. Podnoszeniu towarzyszy ruch górnej scianki 12 wzgledem dolnej scianki 10, poniewaz w wyni¬ ku nierozciagliwosci lacznika 17 i jego przegubo¬ wego polaczenia ze sciankami 10 i 12 w przegu¬ bach 17a i 17b przy rozwieraniu scianek 10 i 12 20 25 39 35 40 45 50 55 6069 049 6 przegub 17a zakresla luk, który lezy w pionowej plaszczyznie, a jego srodkiem jest przegub 17b.Po uzyskaniu górnego polozenia przedstawione¬ go na fig. 4 wypuszcza sie sprezony czynnik ro¬ boczy z komory 1 w kierunku, zaznaczonym strzalka 19. Ladunek splaszcza .powloke 2, a wspor¬ niki 14 i 15 opieraja sie znowu na podlozu, przy czym laczniki 17 zostaja rozluznione (fig. 5). Pod¬ czas dalszego oprózniania komory dolna scianka 10 przesuwa sie na podlozu pod dzialaniem elemen¬ tów rozciagajacych 16 i przyjmuje polozenie, przedstawione na fig. 6, które przy ruchu poste¬ pujacym stanowi polozenie koncowe jednego cyklu pracy i polozenie poczatkowe kolejnego cyklu (fig. 3). Przy powtarzaniu sie podobnych cykli pra¬ cy urzadzenia dowolny punkt, na przyklad prze¬ gub 17a nierozciagliwego lacznika 17 wykonuje w stosunku do podloza cykliczny ruch postepowy w kierunku strzalki 20, który lezy w pionowej pla¬ szczyznie, w której lacznik 17 moze zmieniac swe polozenie ukosne, przy czym temu ruchowi po¬ stepowemu (fig. 7) w kazdym cyklu pracy towa¬ rzyszy ukosny puch do przodu w kierunku 21. W rzeczywistosci odbywa sie to wzdluz luku, które¬ go promien równy jest dlugosci lacznika 17, po czym nastepuje pionowy ruch na dól w kierunku 22. Urzadzenie moze wiec transportowac ladunek wzdluz toru, który lezy w plaszczyznie, w której lacznik zmienia swoje ukosne polozenie, przy czym ruch postepowy x nastepuje po podniesieniu ladunku ruchem z.Komora 1 moze byc oczywiscie uksztaltowana w rózny sposób, a jej dolna strone i górna scianke moga przykladowo tworzyc sztywne plyty, na któ¬ rych obwodzie jest szczelnie zamocowana uginaja¬ ca sie sciana, przy czym uklad ten tworzy pow¬ loke, ograniczajaca komore. Ponadto w komorze moze znajdowac sie masa wypelniajaca w celu zmniejszenia objetosci sprezonego czynnika robo¬ czego wdmuchiwanego za kazdym razem do ko¬ mory.Jak przedstawiono w przykladzie wykonania wedlug fig. 8 i 9 wzadzenie posiada kwadratowa plyte, na której zamocowane sa cztery ksztaltuja¬ ce sie powloki komor 36, 37, 38 i 39, które sa wy¬ konane podobnie jak powloka 2 i zaopatrzone sa w nierozciagliwe laczniki 24, 25 (fig. 8) oraz spre¬ zyste elementy ciagnace 28; 27. Cztery .powloki ze¬ brane sa w dwie pary komór 36—38 i 37—39, w których nierozciagliwe laczniki i elementy ciagnace sa tak umieszczone, ze kierunki równoleglych, je¬ dnokierunkowych przesuniec postepowych w kie-. runku strzalek 40, 42, które uzyskuje sie przez przemienne nadmuchiwanie i opróznianie powlok komór 36, 38 sa przeciwstawne do równoleglych, skierowanych w jedna strone ruchów postepowych w kierunku strzalek 41, 43, które uzyskuje sie przez nastepujace po sobie nadmuchiwanie i opróz¬ nianie powlok komór 37, 39. Poza tym kazda pa¬ ra powlok komór 37—39, 36—38 umieszczona jest na przekatnej plyty 35, tak iz ladunek moze byc niesiony bez przewracania sie plyty. Powloki po¬ laczone sa przewodami 44—47 z urzadzeniami na¬ dmuchujacymi, które tworza zawód 48 o wielu wyj¬ sciach, który jest polaczony rura 49 ze zródlem 50 sprezonego czynnika, przy czym otwór wylotowy 51 umozliwia wyjscie sprezonego czynnika z ko¬ mory, gdy ta ma byc oprózniona. Zawór 48 uru¬ chamiany jest dzwignia 53 poprzez wal 52, 5 Jezeli oznaczy sie jako D pare powlok komór 37, 39, która wywoluje ruch postepowy na prflwo (fig. 9) a jako G pare powlok komór 36, 38, które wywoluja ruch postepowy na lewo, tcf przy uru¬ chomieniu dzwigni 53 dla nadmuchiwania powlok 10 G uzyskuje sie ruch postepowy x na lewo, które¬ mu towarzyszy ukosny ruch w góre (fig. 1 — 7).Urzadzenie i ladunek opieraja sie na powlokach G, podczas gdy skurczone powloki D zwisaja z plyty 35. Gdy nastepnie nadmucha sie powloki D, 15 a powloki G zostana opróznione (fig. 8), urzadze¬ nie i ladunek opieraja sie na powlokach D, pod¬ czas gdy powloki G zwisaja z plyty 35. Jezeli wtedy powloki B beda oprózniane stosunkowo wolno, zloza sie, przy czym elementy 27 powlok D 20 wywoluja jednoczesnie nowy postepowy ruch z plyty 35 na lewo. Po opróznieniu wiec powlok D uzyskuje sie polozenie identyczne do polozenia wyjsciowego, w którym wszystkie powloki sa zlo¬ zone pod plyta. 25 Jezeli wiec za pomoca niepodkreslonych liter oznaczy sie faze nadmuchiwania, a podkreslonych liter faze oprózniania, to przy nastepujacej kolej¬ nosci: G D G D, uzyskuje sie ruch postepowy na lewo, któremu towarzyszy w kazdym cyklu ukos- 30 ny ruch w góre z nastepujacym po nim ukosnym ruchem w dól. Tak samo uzyskuje sie ruch poste¬ powy na prawo przy nastepujacej kolejnosci: D G DG, W innym przykladzie, przedstawionym na fig. 8 35 i 9 elementy 26, 27 umieszczone sa wewnatrz po¬ wlok, a nie na zewnatrz, jak w poprzednim przy¬ kladzie.Rozwiazanie wedlug fig. 8 i 9 umozliwia uzyska¬ nie zmiennego ruchu postepowego. Urzadzenie mo- 40 ze poruszac sie albo w prawo albo w lewo, cho¬ ciaz kazda powloka z osobna dziala tylko w jed¬ nym kierunku i nie moze zmieniac kierunku, jak to przedstawiono dla fig. 1 — 6.Mozliwe sa liczne odmiany wykonania wynalaz¬ ki, ku, zarówno jesli chodzi o budowe, zwlaszcza ele¬ mentów przyciagajacych powloki (elementy cia¬ gnace, silowniki itp.) jak równiez gdy chodzi o nierozciagliwe elementy (linki,- sztywny element itp.).^ Jezeli przykladowo, jako nierozciagliwe elemen¬ ty, zastosowane zostana sztywne prety, to dolna strona i górna strona urzadzenia sa umieszczone nad soba i polaczone przegubowo, jako przeciw¬ legle boki równolegloboku. Przy tego rodzaju od¬ mianie kazdy ruch ladunku nastepuje po luku* którego promien równa sie dlugosci sztywnego elementu przegubowego. Jak z tego wynika, w ra¬ zie szybkiego nadmuchiwania powloki, po jej prze¬ laczeniu na opróznianie opada ona do polozenia 60 symetrycznego z polozeniem wyjsciowym, tak, iz wzgledny ruch strony górnej wzgledem dolnej jest dwukrotnie wiekszy, od uzyskiwanego przy kazdo* razowym cyklu zlozonym z nadmuchiwania i wy¬ dmuchiwania w poprzednich przykladach. Jezeli B5 jednak sztywnego prejtu nie mozna umiescic pod7 urzadzeniem tak, iz dolna scianka bedzie przesu¬ wana po podlozu, to sama taka powloka nie mo¬ ze powodowac ruchu postepowego ladunku d mu¬ si byc stosowana w urzadzeniu razem z kilkoma powlokami.W przedstawionych przykladach nierozciagliwe elementy umieszczone byly w powlokach, przy czym jest oczywiste, ze moga one byc umieszczone równiez poza powloka, albo moga nawet tworzyc czesc skladowa powloki.Przyklad przedstawiony na fig. 1 — 7 dotyczy urzadzenia, poruszajacego sie w jednym kierun¬ ku, tylko do przodu, podczas gdy przyklad przed¬ stawiony na fig. 8 i 9 dotyczy urzadzenia, poru¬ szajacego sie po prostej do przodu i do tylu. Jest oczywiste, ze wówczas, gdy umiesci sie nad soba lub obok siebie dwa tego rodzaju urzadzenia, przykladowo przedstawione na lig. 8 i 9, których kierunki ruchu postepowego leza prostopadle do siebie, to uzyskuje sie urzadzenie zwrotne, poru¬ szajace sie w dwu kierunkach.Urzadzenie przedstawione schematycznie na fig. 10 i 11 sklada sie z pewnej ilosci niezwrotnych, dzialajacych w jednym kierunku powlok, których kierunki ruchu leza prostopadle do siebie, jak przedstawia strzalka, umieszczona wewnatrz kaz¬ dego z nich. W rzeczywistosci urzadzenia te stanowia dwie grupy bezzwrotnych powlok, z których jedna tworza powloki komór 120, 122, 124, 128, 128 i 130, których kierunki ruchu sa równolegle do siebie, na przyklad poziome, co przedstawiono na rysunku podczas gdy druga gru¬ pe tworza powloki komór 119, 121, 123, 125, 121, 129, 131, 133, których kierunki ruchu leza prosto¬ padle do kierunków ruchu pierwszej grupy, na przyklad pionowo. Powloki kazdej grupy dziela sie z kolei na dwie podgrupy, przy czym jedna pod¬ grupa obejmuje powloki, skierowane na przyklad w pierwszej grupie na prawo (podgrupy D == po¬ wloki komór 120, 122, 128 skierowane na prawo a}be w grupie drugiej obejmuje powloki, skiero¬ wane ku górze (podgrupa H = powloki komór 121, 129, 133 skierowane ku górze podczas, gdy druga podgrupa obejmuje powloki, skierowane w przeciwna strone (w pierwszej grupie podgrupa G = powloki komór 124, 128, 130 skierowane w lewo lub w drugiej grupie — podgrupe powlok, skierowanych kii dolowi D = powloki komór 119, 123, 127, 131. Do kazdej podgrupy nalezy w zasa¬ dzie taka sama ilosc powlok i sa one rozmieszczo¬ ne równomiernie pod wspólaa plyta 135, na któ¬ rej sa zamocowane górnymi sciankami. Wszystkie powloki jednej podgrupy polaczone sa ze soba przewodem, tak, iz moga byc jednoczesnie wd¬ muchiwane* a cztery przewody prowadza do czte¬ rech wylotów Ci na lewo, I na prawo, H ku gó¬ rze, b na dól, zaworu 184 z wlotem B polaczonym ze zródlem sprezonego czynnika roboczego nie przedstawionym na rysunku oraz otworem wylo¬ towym (K Zawór jest tak wykonany, ze powloki kazdej podgrupy moga byc nadmuchiwane i opróz¬ niane w okreslonej kolejnosci, przy czym kolej¬ nosc ta wyznacza kierunek ruchu postepowego urzadzenia. Poslugujac sie symbolami takimi, jak dla fig. 8 i 9, kolejnosc B H B H powoduje prze- 049 8 suniecie na dól (na rysunku), kolejnosc HB HB powoduje przesuniecie ku górze, kolejnosc DG D G powoduje przesuniecie na prawo, a kolejnosc GD GD — powoduje przesuniecie na lewo. Istnieje 5 wiele rodzajów zaworów wielowyjsciowych, które po ustawieniu ich sterowania moga wykonywac polaczenia w takich kolejnosciach.Urzadzenie, przedstawione na fig. 10 i 11 moze przesuwac sie nastepujacymi po sobie skokami, io Przy czym kazdy skok moze byc skierowany w te lub inna strone prostopadlych do siebie kierun¬ ków i towarzysza mu ruchy w góre i w dól, któ¬ re przebiegaja ukosnie.Przy powyzszych przykladach urzadzenia przy- 15 jeto, ze ladunek znajduje sie na urzadzeniu, w tym przypadku na górnej scianie lub górnych scianach ksztaltowanej powloki lub ksztaltowa¬ nych powlok, albo na plycie, która jest zamoco¬ wana na górnych scianach powlok. Jak z tego 20 wynika, urzadzenie porusza sie samo, a ladunek mu towarzyszy. Jednakze mozna wykorzystac te sama zasade dzialania, gdy urzadzenie zostanie odwrócone, tak, iz „górne" scianki powlok opie¬ rac sie beda na podlozu (co najwyzej posrednio) 25 a „dolne" — stykac sie beda z ladunkiem. Przy takim doborze wymiarów urzadzenia, iz posiada on powierzchnie, która pokrywa cala strefe, przez która ma byc przesuniety ladunek, uzyskuje sie rodzaj przesuwajacego sie dywanu, umieszczone- go trwale w danym miejscu, na którym ladunek przesuwany jest w jednym lub dwu kierunkach w jedna lub dwie strony, zaleznie od kolejnosci nadmuchiwania i oprózniania jego powlok. Fig. 12 przedstawia schematycznie takie urzadzenie, któ- 35 re jest podobne do urzadzenia wedlug fig. 10 i 11, lecz jest tak odwrócone, ze jego plyta 135 spoczy¬ wa na podlozu 138 i moze poruszac ladunek 137, który niesiony jest „dolnymi" sciankami (przy¬ kladowo powlok komór 123 i 131).Przedstawiony w przekroju na fig. 13 — 16 przyklad urzadzenia obslugiwanego recznie jako czlony nosne ma nadmuchiwane komory 141 i bocz¬ ne nadmuchiwane zgrubienia 142, 143. Wewnatrz szczelnej komory 141 umieszczone sa oierozciagli- we laczniki 163* na przyklad linki oraz elementy ciagnace 188, 188, które pozwalaja na uzyskanie przesuniecia górnej scianki 148 komory 141 w jed¬ nym lub drugim kierunku (jak przedstawiono na rysunku na prawo lub na lewo) w stosunku do opierajacej sie na podlozu dolnej scianki 168 urza¬ dzenia.W przedstawionym schematycznie przykladzie wykonania komora 141 ograniczona jest górna scianka 140* która tworzy sztywna plyta, z która sa szczelnie polaczone uginajace sie sciany bocz¬ ne 158, 150* które ze swej strony sa polaczone szczelnie z gietka dolna scianka komory.Nierozciagliwe laczniki 181 sa odpowiednio za¬ mocowane i rozdzielone pomiedzy sciankami 148 i 16(1 komory. Na dolnej sciance 160 umieszczona jest poza tym pomiedzy punktami przegubowymi laczników 181 gietka powloka, która ogranicza po¬ miedzy nia a gietkimi sciankami 180 szczelne przestrzenie 1*4. €5 W przedstawionym przykladzie, elementy ciag-69 049 9 nace 166, 168 stanowia pneumatyczne silowniki, które sa zamocowane w punktach 138 lub 139 na górnej sciance 140 urzadzenia i w przegubie 165 na dolne] sciance 161 Ladunek 195 spoczywa na plycie 196, przemieszczanej za pomoca nózek 197.Urzadzenie to pracuje w sposób nastepujacy.Gdy komora 141 oraz zgrubienia 142, 143 sa opróznione (fig. 13), wsuwa sie urzadzenie pod plyte 196 unoszaca ladunek 195. Nastepnie nadmu¬ chuje sie zgrubienia 142, 143 srednim cisnieniem, wynoszacym przykladowo 2 kg/cm, w wyniku czego ladunek zostaje uniesiony, a nózki 197, 198 opuszczaja podloze. Jednoczesnie, jezeli chce sie przesunac urzadzenie na prawo, jak to przedsta¬ wiono przykladowo na rysunku, uruchamia sie silownik stanowiacy element ciagnacy 166, w wy¬ niku czego przegub 165 zastaje przesuniety w pra¬ wo i dolna scianka 160 komory zostaje przesunie¬ ta po podlozu na prawo. Równoczesnie wpuszcza sie powietrze do przestrzeni 164, ograniczonych podatnymi sciankami 160 i 162, które ograniczaja czynna objetosc komory 141 na przemian nadmu¬ chiwanej i opróznianej, aby powodowac nastepu¬ jace po sobie przesuniecia (fig. 13 — 16). Zgrubie¬ nia 142, 143 i przestrzenie 164 sa ze soba celowo polaczone.Kolejna faza przesuwu o pól skoku przedstawio¬ na na fig. 15 polega na tym, ze powietrze zostaje wpuszczone przy niskim cisnieniu na przyklad rzedu 300 g/cm do komory 141, przy czym prze¬ strzenie 164 oraz zgrubienia sa nadal nadmuchane.To nadmuchanie komory 141 powoduje nowe unie¬ sienie ladunku. Poniewaz laczniki 161 sa nieroz- ciagliwe, podnoszeniu temu towarzyszy wprosto- wanie sie laczników 161, które jest ruchem obroto¬ wym. Urzadzenie wykonuje w ten sposób ruch postepowy o wartosci x na prawo. Równoczesnie linki 170, 172 naprowadzaja silowniki stanowiace elementy ciagnace 166, 168 do polozenia symetrycz¬ nego. Silownik stanowiacy element ciagnacy 166 zostaje wtedy przelaczony na zewnatrz, podczas gdy pozostaly silownik zostaje wciagniety, a lacz¬ nik 161 pod dzialaniem naciagu wywieranego na przegub 165 silownika stanowiacego element cia¬ gnacy 168 na fig. 16 odchyla sie na prawo. Komo¬ ra 141 zostaje powoli oprózniana. Ladunek opusz¬ cza sie na dól, az zgrubienia 142, 143 zetkna sie znowu z podlozem, przy czym temu ruchowi w dól towarzyszy nowy ruch postepowy x na prawo.Przez odwrócenie dzialania elementów ciagnacych 166, 168 dolna strone urzadzenia przesuwa sie zno¬ wu na prawo, przez co uzyskuje sie ruch poste¬ powy o wartosci 2x w polozeniu, przedstawionym na fig. 14.Celowym jest przeksztalcenie takiego urzadze* nia, które pracuje tylko w jednym kierunku lub zwrotnie, w zwrotne w dwu kierunkach, przez zastosowanie czterech takich silowników stano¬ wiacych elementy ciagnace 166, 168, które sa prze¬ suniete symetrycznie o 90° wzgledem siebie, na przyklad wokól wspólnego przegubowego punktu 165.Mozliwosc przesuwania w dwu kierunkach moz¬ na uzyskac równiez przez proste umieszczenie obok 10 siebie lub nad soba dwóch urzadzen opisanego wyzej typu, których kierunki ruchu postepowego sa prostopadle do siebie.W ulepszonym przykladzie urzadzenia wedlug g wynalazku (fig. 17 — 26) urzadzenie 200 ma górna plyte, niosaca ladunek z dwoma odrebnymi plyta¬ mi 201, 202, które polaczone sa elementami uszty¬ wniajacymi 203—205. Pod plyta, niosaca ladunek sa polaczone przegubowo cztery nózki 206—209, 10 zaopatrzone w rolki, które w polozeniu napedowym urzadzenia obslugiwanego recznie sa wciagane sa¬ moczynnie. Pod plyta, niosaca ladunek zamocowa¬ ne sa dwa zgrubienia nosne 210, 211 oraz osiem podwójnych pecherzy nosnych 212—219. Zgrubienia 15 210, 211 spelniaja praktycznie zadanie zgrubien 142, 143, podczas gdy pecherze komór 812—219 spelniaja praktycznie zadanie komory 141 z fig. 13 — 16. Kazdy pecherz otoczony jest zestawem czterech linek, z których dwie sa przedstawione 2o zwlaszcza na fig. 22 — 24. Linki te sa zamocowa¬ ne w czterech punktach ABCD wokól kazdego pecherza, na przyklad pecherza komory 812, na plytce 252 dla polaczenia z plyta niosaca ladunek i w czterech odpowiednio rozmieszczonych pun- ktach A'B'C'D' na uchwycie, na przyklad uchwy¬ cie 223, który jest polaczony trwale z dolna scian¬ ka 224 do opierania urzadzenia na podlozu.Urzadzenie zawiera jeszcze cztery przemieszczo¬ ne wzgledem siebie o 90° silowniki 225—228, przy czym silowniki 227, 228 spelniaja zadanie elemen¬ tów ciagnacych 168, 166 z fig. 13 — 16.Silowniki 225—228 sa silownikami znanego typu, i w zasadzie skladaja sie z gietkiej obudowy ru¬ rowej, zamknietej na obu koncach. Na obudowe jest nawinieta tasma lub pas, której koncówki sa zamocowane do przemieszczanych elementów.Przez nadmuchanie lub opróznianie tej obudowy rozciaga sie albo rozluznia pas na obu koncach, co powoduje jego wydluzenie.Silowniki 227, 228 jak tez silowniki 225, 226 ma¬ ja przeciwstawne dzialanie, a kierunki dzialania tych silowników sa prostopadle wzgledem sisbie, co pozwala na zwrotne poruszanie urzadzenia w dwóch kierunkach. Kazdy • silownik posiada pod plyta, niosaca ladunek ma zamocowane szyny ko-* twiace 229 i 232 oraz dalsze szyny 233—236, na których zamocowane sa linki ciagnace 237, 238 lub 239, 240 dzialajace przeciwstawnie, których dolny koniec zamocowany jest na dolnej sciance 224 urzadzenia, lezacej na podlozu (fig. 19). Na fig. przedstawiona jest zwlaszcza nadmuchiwana komora 241 silownika 225 i dolny koniec 242 lin¬ ki 237 w dolnej sciance 224, na której urzadzenie spoczywa na ziemi. Pociagniecie linki 237 naste¬ puje przez nadmuchanie komory 241 silownika 225, na który nawijaja sie gietkie elementy, na przy¬ klad pasy 248, których konce zamocowane sa na szynach 229 lub 233. W miejscu 235' przedstawio¬ no polozenie opróznione silownika, w którym dol¬ ny punkt zakotwienia linki 237 znajduje sie w miejscu 242', podczas gdy w miejscu 225" przed* przedstawione jest calkowicie nadmuchane perto* zenie silownika, w którym dolny punkt zakotwie¬ nia linki 237 znajduje sie w miejscu 242". Gietki element, przebiegajacy w uchwycie 805 utrzymuje 30 35 40 45 50 5511 69 049 12 silownik w polozeniu zawieszonym pod plyta nos¬ na.Gietkie elementy laczace, na przyklad nylono¬ we Hny 245 utrzymuja srodkowy odcinek dolnej gietkiej scianki powloki 224 pod elementem 205.Jak przedstawiono na fig. 18, kazdy pecherz ko¬ mory 212—219 sklada sie z zachodzacych na siebie pólpecherzy 246, 247, które polaczone sa otworem 248. W miejscu 249 znajduje sie otwór wejsciowy do nadmuchiwania pecherza. Pecherze umieszczo¬ ne sa na dolnej, gietkiej sciance ,224 urzadzenia przy pomocy uchwytu 250, który zapobiega uszko¬ dzeniu powloki 224 przez ujscie otworu 249.Górna strona pecherza sa oparte za posrednic¬ twem plyty 251 na plytce posredniczacej 252, która ze swej strony oparta jest na plycie niosacej la¬ dunek. Plyta 251 posiada wystajace listwy krawe¬ dziowe 251a, które przylegaja szczelnie do plytki 252, Otwór o malej srednicy 253 laczy przestrzen 254, utworzona pomiedzy plyta 251 i plytka 252 z pecherzami.Urzadzenie to pracuje w nastepujacy sposób.Najpierw umieszcza sie pod ladunkiem plyte 6f spoczywajaca na przyklad na dwóch wypornikach 14, 15, pod która wsuwa sie recznie, na przyklad przy pomocy dzwigni, urzadzenie, przy czym to¬ czy sie ono na przegubowych nózkach 206—209 zaopatrzonych w rolki. Przy tym zarówno zgru¬ bienia 210, 211 jak i pecherze stanowiace komory 212—219 sa opróznione, a urzadzenie ma ksztalt, przedstawiony schematycznie na fig. 20.Gdy urzadzenie znajduje sie na wlasciwym miejscu pod ladunkiem, w drugiej fazie cyklu roboczego nadmuchuje sie zgrubienia 210, 211 przez co ladunek zostaje podniesiony z podloza.Równoczesnie zostaja podciagniete nózki, zaopa¬ trzone w rolki. Przebieg ten przedstawia schema¬ tycznie fig. 22. Mozna wtedy przesuwac urzadze¬ nie i niesiony ladunek w czterech kierunkach 0—x, 0—x', 0—y', O-^y, fek t° przedstawiono sche¬ matycznie na fig, 21, Jezeli przykladowo urzadze¬ nie ma byc przesuniete w kierunku 0—x, urucha¬ mia sie silowniki 225, 226. Te jednakowe, lecz skie¬ rowane w przeciwne strony oddzialywania zesrod- kowuja urzadzenie na osi x.'—x. Linki otaczajace kazdy pecherz zostaja napiete w pozycji pionowej do plaszczyzny równoleglej do kierunku x'—x, jak to schematycznie przedstawiono na fig. 22.W trzeciej fazie ruchu uruchamia sie silownik 228, podczas gdy silownik 227 w dalszym ciagu nie jest zasilany. Ciag linek 240 przesuwa dolna scian¬ ke 224 urzadzenia na podlozu w kierunku 0—x, jak to przedstawiono schematycznie na fig. 22.W czwartej fazie ruchu zostaja napelnione pe¬ cherze nosne komór 212—219. Poniewaz suw pe¬ cherzy jest wiekszy, niz zgrubien 210, 211, ladu¬ nek zostaje podniesiony jeszcze wyzej, przy czym zgrubienia zostaja równiez podniesione z podloza.Laczniki 220, 221 wyprostowuja sie do pionu, przy czym pozostaja w pionowej plaszczyznie, która jest równolegla do osi x'—x. Przylegajaca do podloza podporowa scianka 224 urzadzenia nie porusza sie.Natomiast posredniczaca plytka 252 przesuwa sie do przodu o pól skoku xi przeslizgujac sie pomie¬ dzy plyta niosaca ladunek, a podporowymi plyta¬ mi 251 pecherzy. Ten ruch slizgowy plytki 252 na . plytach 251 nastepuje bez znacznego tarcia w zwiazku z wystepowaniem poduszki powietrznej, która powstaje pomiedzy plyta 251 i plytka 252 w wyniku przeplywu przez otwór 253, laczacy nadmuchane pecherze. Na koncu tej fazy urzadze¬ nie przyjmuje polozenie, przedstawione na fig. 2&.Zgrubienia 210, 211 oraz pecherze komór 212—219 sa wtedy nadmuchane, a cisnienia w silownikach 227, 228 zostaja odwrócone, to znaczy silownik 228 zostaje przelaczony na wyplyw, a silownik 227 zostaje zasilony sprezonym czynnikiem roboczym.Na skutek tego likwiduje sie naprezenie linek 240, podczas gdy naprezaja sie linki 239, które staraja sie ustawic ukosnie do kierunku 0-r-x (fig. 24).W szóstej fazie pecherze sa oprózniane powoli, natomiast utrzymuje sie cisnienie w silowniku 227.Ladunek obniza sie, az zgrubienia nosne zetkna sie z podlozem, a temu ruchowi w dól towarzyszy ruch postepowy o pól skoku x w kierunku 0—x (fig. 24).Pozostaje teraz tylko w siódmej fazie przelaczyc cisnienie silowników 227, 228, aby po przesunieciu dolnej powierzchni 224 urzadzenia na podlozu, urzadzenie znowu zajelo takie polozenie, jakie zaj¬ mowalo podczas trzeciej fazy ruchu.Przedstawione wyzej przebiegi podane sa w za¬ laczonej tabeli.Cisnienie nadmuchiwania zgrubien, pecherzy i 35 silowników jest celowo stopniowane w ten sposób, ze ten sam czynnik roboczy moze pracowac" w pe¬ cherzach, zgrubieniach i silownikach. Przyklado¬ wo pecherze mozna nadmuchiwac do cisnienia 7 kg/cm, zgrubienia do 5 kg/cm, a silowniki do — 40 2 kg/cm! Poniewaz fazy nadmuchiwania silowni¬ ków nie nastepuja automatycznie po fazach opróz¬ niania pecherzy, wykorzystuje sie zgrubienia jako zasilacze posredniczace. W ten sposób najlepiej wykorzystuje sie sprezone powietrze, dostarczane 45 przez sprezarke znanego rodzaju.Jak przedstawiono na fig. 25 ukazujacej schema¬ tycznie tak wykonany obwód sterowania urzadze¬ nia, sprezone powietrze po przejsciu przez regu- 50 lator cisnienia 260, który reguluje cisnienie na 7 kg/cm2, zostaje doprowadzone przewodem 261 do osmiu pecherzy V urzadzenia. Zasuwany za¬ wór 262 steruje poprzez obwód sterowania 263 na¬ pelnianiem pecherzy przy cisnieniu 7 kg/cm2 lub 55 ich opróznianiem. Opróznianie pecherzy nastepuje stopniowo, a mianowicie z 7 kg/cm2 na kg/cm2 przez zasuwe zaworu 264, która sterowana jest przez obwód sterowania 265, gdy przewód 261 zo¬ staje polaczony z przewodem 266 i 267, prowa- eo dzacym do przewodu 268, który umieszczony jest za regulatorem cisnienia 269, obnizajacym cisnie¬ nie do 5 kg/cm2 a z 5 kg/cm2 do 0 kg/cm, gdy za¬ suwa zaworu 264 przelacza przewód 266 na wplyw 270. Obwód zasilajacy zgrubienia B przy cisnieniu 05 5 kg/cm2 odbiera cisnienie przez przewód 268 oraz 15 20 2513 69 049 14 przewód 271, przylaczony za regulatorem 269. Re¬ gulator cisnienia 272 obnizajacy cisnienie na 2 kg/cm2 pozwala w kazdej chwili na zasilanie ze zgrubien B czterech silowników 225—228, z których kazdy sterowany jest zasuwa zaworu 273—276, 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 2, znamienne tym, ze nadmuchiwana komora (212—219) sklada sie z wielu nadmuchanych pecherzy, z których kazdy utworzony jest z dwóch pólpecherzy (246, 247) nalozonych na siebie i polaczonych, przy Fazy pracy 1 2 3 4 5 6 7 Zgrubienia B 0 O5 5 5 5 5 5 Cisnienie Pecherze V 0 0 0 O7 7 75 5o w kg/cm2 Tabc ;la Silowniki 225 0 O2 2 2 2 2 2 226 0 O2 2 2 2 2 2 227 0 0 0 0 O2 0 20 228 0 0 O2 2 2 0 O2 Polozenie urzadzenia Polozenie spoczynkowe Podniesienie z podloza Dolna powierzchnia zostaje przesunieta na s podlozu Uniesienie zgrubien i ruch postepowy la¬ dunku o pól kroku Zwrot ukosnego polozenia linek Opuszczenie ladunku i ruch postepowy o dalsze pól kroku Urzadzenie znajduje sie znowu w takich samych warunkach jak 3. | która ze swej strony sterowana jest obwodem ste¬ rowania 277—280. Sterowanie zgrubien B nastepu¬ je przez zasuwe zaworu 281, sterowana przez" ob¬ wód przeplywu 282. PL PL