Pierwszenstwo: 10.XI.1967 Wlochy Opublikowano: 29.IX.1973 68963 KI. 31b2,ll/06 MKP B22d 11/06 "c" Twórca wynalazku i Ilario Properzi, Mediolan (Wlochy) wlasciciel patentu: Uklad chlodzenia maszyny do ciaglego odlewania Przedmiotem wynalazku j*est uklad chlodzenia maszyny do ciaglego odlewania.Znany jest uklad chlodzenia maszyny do ciagle¬ go odlewania, posiadajacej osadzone obrotowo kolo odlewnicze, sluzace do odlewania pretów metalo¬ wych, która na swej skrajnej czesci zaopatrzona jest w zasadzie w otwarta, ciagnaca sie obwodowo bruzde. Bruzda ta przykryta jest na pewnym od¬ cinku luku metalowa tasma, która zamyka 'bruzde i porusza sie wraz z nia wzdluz wymienionego od¬ cinka luku, zatrzymujac w niej metal w stanie plynnym lub stopionym. Metal wlewany jest do bruzdy w miejscu, gdzie rozpoczyna sie czesc bruzdy, zakryta przez tasme. Metal, odlany w pos¬ taci ciaglego stalego preta zostaje wyciagniety w tym punkcie bruzdy, gdzie tasma icddziela sie od obwodu kola. Dla wlasciwego uksztaltowania i utwardzenia preta, w punkcie wyciagniecia ko¬ niecznym jest iregulowanie chlodzenia wzdluz tego odcinka formowania sie wlewka, który pokryty jest wymieniona tasma i znajduje sie w odpowied¬ nim odcinku tej bruzdy. Wysokie wymagania od¬ nosnie wydajnosci nowoczesnej maszyny stwarzaja koniecznosc stosowania coraz cienszej tasmy w ce¬ lu zapewnienia gwaltownego rozchodzenia sie ciepla.W zwiazku z wymaganiami, dotyczacymi wytwa- warzania wlewków o malym przekroju, kolo maszy¬ ny odlewniczej musi uzupelnic przesuniecie katowe, odpowiadajace czesci pokrytej tasma w czasie rzedu 10 15 20 25 2 10 sekund, np. wówczas, gdy rozpraszanie lub utra¬ ta ciepla wzglednie chlodzenie musi zachodzic z gwaltowna szybkoscia. To gwaltowne chlodzenie przeprowadza sie za posrednictwem strumieni wo¬ dy, padajacych na obie powierzchnie: wewnetrzna kola odlewniczego i zewnetrzna tasmy.Chlodzenie tasmy ma szczególne znaczenie rów¬ niez z uwagi na wymagania stawiane gietkosci, malej grubosci i naprezeniom zmeczeniowym, któ¬ rym sprostac powinna taka tasma. Chlodzenie tas¬ my ultrudnia tworzenie sie wielkiej ilosci plam na jej zewnetrznej powierzchni, które pokryte sa cieplna izolacja z warstwy pary, podczas gdy woda, przeplywajaca po powierzchni w celu chlodzenia tasmy nie mioze usunac takiej warslwy.Znany jest uklad chlodzacy zawierajacy dysze kierujace strumienie chlodzacej Cieczy w kierunku wzdluz tasmy, rozmieszczajac je sukcesywnie na pracujacym luku tasmy. Strumienie wody przeci¬ naja sie wzajemnie, co zmniejsza wydajnosc chlo¬ dzenia. Pecherzyki wytworzone przez pare powo¬ duja wady w strukturze wlewka, takie, jak jego wykrystalizowanie, wady ksztaltu, niejednorodnosc, pekniecia, chropowatosc powierzchni, kruchosc itp.Wady odgrywaja coraz to wieksza role wraz ze wzrostem przekroju wlewka. Jest to problem du¬ zej wagi, równiez ze wzgledu na istniejaca ten¬ dencje wzrostu przekroju wlewków z 20 cm2 do 30 cm2 i wiecej, co pociaga za soba koniecznosc 68 96368 963 zwiekszenia szerokosci tasmy do 70 mm, a nawet wiecej.Celem wynalazku jest opracowanie rozwiazania ukladu chlodzenia o prostej, racjonalnej konstruk¬ cji i intensywnym chlodzeniu, o gwaltownym i za- 5 razem równomiernym przeplywie cieczy po po¬ wierzchniach tasmy, a jednoczesnie takiego, który nadawalby sie do zastosowania w znanych maszy¬ nach do odlewania ciaglego.Istota wynalazku polega na tym, ze dysze, znaj- 10 dujace sie ponizej zakrywajacej czesci tasmy sa przesuniete raf bok wzgledem srodkowej plaszczyz¬ ny kola odlewniczego, przy czym strumienie czyn¬ nika chlodzacego sa skierowane poprzecznie wzgle¬ dem srodkowej plaszczyzny kola odlewniczego 15 oraz sa nachylone pod katem do zakrywajacej czesci tasmy zamykajacej. Wedlug wynalazku, dy¬ sze tylko w jednym szeregu, po jednej stronie srodkowej plaszczyzny kola odlewniczego, sa roz¬ mieszczone jako przesuniete. Dysze ukladu chlo- 20 dzacego wedlug wynalazku sa (rozmieszczone w dwóch szeregach, po jednym z kazdej strony srodkowej plaszczyzny kola odlewniczego, przy czym kazda dysza jednego szeregu jest przesunieta wzgledem przeciwleglej dyszy drugiego szeregu, 25 a ponadto dysze te skierowane sa ku sobie.Uklad chlodzenia, wyposazony w rure zbiorcza, umieszczona naprzeciwko tasmy wedlug wyna¬ lazku charakteryzuje sie takze tym, ze rura zbior¬ cza ma szerokosc wieksza od szerokosci tasmy za¬ mykajacej oraz ma przekrój w ksztalcie litery U, 30 zas dysze, skierowane ku sobie do wewnatrz sa rozmieszczone na wewnetrznych ramionach rury zbiorczej w ksztalcie litery U.Podstawowa zaleta rozwiazania wedlug wyna¬ lazku jest to, ze zapewnia ono uzyskanie duzego 35 efektu chlodzenia, a jednoczesnie jest nieskompli¬ kowane pod wzgledem technicznym i niezawodne w dzialaniu oraz latwe do obslugi.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 40 przedstawia schematycznie w widoku z boku ma¬ szyne do ciaglego odlewania wlewków, z ukladem chlodzacym wedlug wynalazku, fig. 2 — kolo ma¬ szyny odlewniczej w przekroju podluznym, fig. 3 — w powiekszeniu szczegól dolnej czesci 45 z maszyny w przekroju podluznym, fig. 4 — uklad strumieni wodnych chlodzacych tasme, w przekro¬ ju wzdluz linii C—D na fig. 3, a fig. 5 — uklad strumieni chlodzacych tylko jedna strone tasmy.Kolo odlewnicze 1 maszyny do ciaglego odlewa- 50 nia jest osadzone obrotowo. Bruzda 2 znajdujaca sie na obwodzie kola odlewniczego 1 wypelniana jest plynem lub stopionym metalem przez dysze 3 prowadzaca z zasilajacego tygla 4, który z kolei zasilany jest przy pomocy ogólnie znanych urza- 55 dzen, nie przedstawionych na rysunku. Bruzda 2 chlodzona jest od wewnatrz przez szereg strumie¬ ni wody 5* Tasma pokrywajaca 7 zamyka bruzde 2 od punktu, w którym jest ona sterowana przez walek 8 do punktu 9, w którym zakrzeply odlew 60 10 opuszcza kolo 2.Tasma 7 utrzymywana jest w stalym naprezeniu przy pomocy urzadzen nie przedstawionych na ry¬ sunku, oddzialujacych na kolo pasowe 11. Urza¬ dzenie 12 umozliwia nastawienie nizszego punktu 65 dyszy 3 ponizej poziomu napelnienia 13 przy po¬ mocy znanych elementów zasilajacych. Kolo od¬ lewnicze zawiera wal obrotowy 14, na którym osa¬ dzony jest czlon tarczowy 15 (fig. 2). Na obwodzie czlonu 15 znajduje sie wydrazony pierscien 2, któ¬ ry jest chlodzony wewnetrznie strumieniami 16, przeprowadzonymi przez pierscieniowy rozgalezio¬ ny przewód rurowy 17, który z kolei zasilany jest poprzez rury 18, 19 z rury 20 polaczonej ze zród¬ lem wody pod cisnieniem, nie przedstawionym na rysunku. W bruzdzie 2 znajduje sie wlewek 21 podczas ksztaltowania przy zamknieciu tasma 7.Rura zbiorcza 22 zasila tasme strumieniem chlo¬ dzacym w momencie dzialania na cala czesc luku pokrytego przez tasme l(fig. 1).Uklad chlodzacy wedlug wynalazku dziala, jak nastepuje. Ciecz chlodzaca z rury zbiorczej 22 (fig. 3) doplywa do dwóch szeregów ukosnych dysz 23 i 24. Z dysz 23, 24 strumienie cieczy chlodzacej uderzaja w tasme 7 na przemian z przeciwleglych kierunków, dzieki czemu unika sie przecinania sie strumieni.Ciecz chlodzaca uderza wprost z duza szybkos¬ cia w srodkowy odcinek tasmy 7 od A do B, przy czym ciecz ogrzana przez zetkniecie z tasma opusz¬ cza ja natychmiast, poniewaz strumienie skierowa¬ ne sa poprzecznie do tasmy i przesuniete w swym ukladzie poprzecznym, tj. sa wzajemnie nie prze¬ ciwlegle, przez co unika sie nakladania sie stru¬ mieni cieczy chlodzacej.Dwa szeregi skierowanych w przeciwnych kie¬ runkach, lecz nieco przesunietych strumieni cieczy chlodzacej z dysz 23 i 24 (fig. 4) odprowadzonych z rury zbiorczej 22 uderzaja w goraca strefe tasmy pomiedzy A i A, rozpraszajac sie w kierunkach 25 i 26 tak, ze uniemozliwia to zmieszanie sie go¬ racej wody z zimna, usuwajac z powierzchni tas¬ my wszystkie male pecherzyki pary, które mogly¬ by utworzyc sie w razie zaistnienia mozliwosci powstawania "wirów w tej strefie. Jak z tego wy¬ nika, wydajnosc chlodzenia oraz ilosc swiezej chlodzacej cieczy na jednostke powierzchni i czasu znacznie wzrastaja wówczas, gdy goraca ciecz na¬ tychmiast usuwa sie z tasmy. PL