Pierwszenstwo: Opublikowano: 02.111.1970 (P. 139 106) 04.111.1969 Niemiecka Republika Federalna 29.XII.1973 68491 KI. 7c,3/04 MKP B21d 3/04 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Erich Krafft, Heinz Hartkopf Wlasciciel patentu: TH. Kieserling und Albrecht Werkzeugmaschinen- fabrik, Solingen (Niemiecka Republika Federalna) Maszyna prostownicza do dlugich przedmiotów o przekroju kolo¬ wym lub odbiegajacym od kolowego Przedmiotem wynalazku jest maszyna prostowni¬ cza do dlugich przedmiotów o przekroju kolowym lub odbiegajacym od kolowego.Znane sa maszyny prostownicze do prostowania przedmiotów zarówno o przekroju kolowym jako tez o przekroju odbiegajacym od kolowego przy których stosuje sie z reguly dwie maszyny pro¬ stownicze. W maszynach tego rodzaju przeznaczo¬ nych do prostowania przedmiotów, o przekroju ko¬ lowym na przyklad dragów ciagnionych wzglednie rur grubosciennych, przeswity przelotowe musza byc w pewnych granicach, podczas gdy przy ma¬ szynie do prostowania przedmiotów o przekroju odbiegajacym od przekroju kolowego, na przy¬ klad do prostowania kesów walcowanych koniecz¬ nym jest by przeswit walców mógl przy przejsciu elementu prostowanego w okreslonych granicach powiekszac sie.W celu umozliwienia prostowania na tej samej maszynie zarówno przedmiotów o przekroju kolo¬ wym jak równiez odbiegajacym od kolowego, za¬ projektowano ustawienie dzwigarów górnych wal¬ ców na stojanie maszyny w sposób przestawny.Kazdy z tych dzwigarów wykonany byl w for¬ mie tloka, który przesuwal sie za pomoca spre¬ zonego powietrza w korpusie maszyny. W celu umozliwienia podnoszenia górnych walców i wpro¬ wadzenia obrabianego przedmiotu oraz dociskania walców do przedmiotu obrabianego, kazdy dzwi¬ gar zaopatrzony jest w centryczny otwór, w któ- 10 ]5 25 rym prowadzony jest tlok, polaczony za pomoca wrzeciona przeznaczonego do nastawiania wyso¬ kosci dzwigara walcowego. Tlok na górnym kon¬ cu zamkniety jest pokrywa w sposób taki, ze dzwigary walców sluza jako cylindry. Takie wy¬ konanie dzwigarów górnych walców, umozliwia stosunkowo szybkie oddalenie i przyblizenie wal¬ ców wejsciowych, wyjsciowych oraz ich przeciw- walców.Dzieki temu osiaga sie mozliwosc wprowadzania bocznego przedmiotów obrabianych, miedzy walca¬ mi. Po wprowadzeniu bocznym przedmiotów obra¬ bianych zostaje do przestrzeni cylindra dzwigarów walców górnych doprowadzone sprezone powietrze w sposób taki, ze walce górne tworza powierzchnie styczna z przedmiotem obrabianym.W ten sposób wytworzone elastyczne podparcie dzwigarów walców górnych w korpusie maszyny, umozliwia prostowanie przedmiotów o przekroju odbiegajacym od kolowego jednak przy prostowa¬ niu przedmiotów o przekroju kolowym jest przy¬ datne tylko czesciowo, poniewaz zakres tolerancji przedmiotów obrabianych jest w tym przypadku za duzy i poniewaz polaczenie dzwigarów górnych walców z korpusem maszyny jest wystarczajaco sztywne.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedogo¬ dnosci czyli wykonanie takiej maszyny prostowni¬ czej, która umozliwialaby prostowanie przedmiotów obrabianych zarówno o przekroju kolowym, jako 68 49168491 3 4 tez i odbiegajacym od kolowego, przy czym przed¬ mioty obrabiane o przekroju kolowym moglyby byc prostowane z zachowaniem tolerancji.Zgodnie z wytyczonym zadaniem postanowiono wykonac maszyne prostownicza o co najmniej dwóch przeciwleglych w stosunku do siebie wal¬ cach, w których zaprojektowano doprowadzenie dzwigara dolnych walców za pomoca hydraulicz¬ nie napedzanego, dwustronnie dzialajacego tloka, którego polozenie robocze przy prostowaniu przed¬ miotów obrabianych o przekroju odbiegajacym od kolowego odbywa sie przez polaczenie cylindra z dwoma elektromagnetycznie napedzanymi su¬ wakami polaczonymi zarówno z pompowym prze¬ wodem medium tloczacego jako tez i z przewodem akumulatora srodka tloczonego, którego cisnienie ustawione jest wyzej od cisnienia panujacego w pompowym przewodzie srodka tloczacego. Przy prostowaniu przedmiotów obrabianych o przekro¬ ju kolowym, na przyklad ciagnionych pretów, dzwigar walców dolnych opiera sie na podstawie maszyny, który jest polaczony z poprzecznica za pomoca ciegiel. Maszyna prostownicza jest w tym przypadku na tyle sztywna, ze sprezynowanie walców w czasie przebiegu prostowanego przed¬ miotu jest bardzo male. Podczas prostowania przed¬ miotów o przekroju odbiegajacym od kolowego, na przyklad kesów walcowych, nalezy doprowadzic dolny dzwigar walców opierajacych sie na suwaku prowadzonym w dzwigarze za pomoca dwustron¬ nie dzialajacego tloka polaczonego przegubowo z suwakiem, do okreslonego polozenia wysokoscio¬ wego.W dalszej kolejnosci ustawia sie górny walec, w stosunku do walca dolnego przy uwzglednieniu srednicy przedmiotu obrabianego. Wysokosc usta¬ wienia walca dolnego jest przy tym tak dobrana, ze moze byc prostowany nawet najmniejszy prze¬ krój preta. Nastepnie zasila sie tlok w taki spo¬ sób, ze dolny dzwigar walca opiera sie ponownie na dzwigarze. W tym przypadku przeswit walców jest tak duzy, ze przedmiot obrabiany moze byc doprowadzony pomiedzy walce za pomoca pary ro¬ lek napedowych.Z chwila gdy przedni koniec prostowanego ele¬ mentu wystarczajaco tkwi miedzy walcami, to tlok suwakowy zasilany przez medium tloczace, znaj¬ dujace sie pod niskim cisnieniem, polaczy przewód medium tloczacego znajdujacego sie pod wyso¬ kim cisnieniem.W ten sposób walec dolny dociskany jest za po¬ moca wysokiego cisnienia do obrabianego przed¬ miotu, dzieki czemu nastepuje proces prostowania.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia maszyne prostownicza w widoku bocz¬ nym, fig. 2 przedstawia schemat hydrauliczny.Walce prostownicze 1 i 2 napedzane sa za po¬ moca walów przegubowych 3 i 4 polaczonych z sil¬ nikiem nie uwidocznionym na rysunku. Dzwigar la górnego walca 1 utrzymywany jest za pomoca sruby 5, która przechodzi przez tuleje 6, ustawio¬ na w sposób obrotowy w plycie 7, w celu umozli¬ wienia wychylenia dzwigara la za pomoca uwi¬ docznionych znanych elementów, dla uzyskania przez walec 1 wymaganego polozenia poprzeczne¬ go w stosunku do obrabianego przedmiotu. W ce¬ lu ustawienia polozenia wysokosciowego walca 1, plyta 7 polaczona jest w sposób staly z suwakami 5 8 z których jeden jest uwidoczniony. Suwaki 10 polaczone sa gwintem zewnetrznym lOa z odpo¬ wiadajacym gwintem wewnetrznym suwaków 8.Opieraja sie one kolnierzem lOb o pokrywe 11 po¬ laczona stale z poprzecznica 9. Na górnych kon¬ cach suwaki 8 wyposazone sa w kolo slimakowe 12 wspólpracujace z nieuwidocznionym slimakiem którego wal moze byc napedzany w sposób reczny lub za pomoca silnika. Na skutek obracania sie wrzeciona 10 w kierunku prawym lub lewym na¬ stepuje podnoszenie lub opuszczanie w znany spo¬ sób suwaków 8 i tym samym walca 1 w celu na¬ stawienia jego polozenia roboczego.W dzwigarze 14 polaczonym za pomoca kotwic sciagowych 13 z poprzecznica 9 prowadzony jest suwak, na którym oparty jest drazek tlokowy 16a dwustronnie dzialajacego tloka 16, prowadzonego w cylindrze 17. Na suwaku 15 oparta jest pokry¬ wa 18 posiadajaca w srodku otwór, do którego wchodzi czop centrujacy 19 dzwigara 2a dolnego walca 2. W elemencie dolnym 14a dzwigara 14 umieszczony jest zderzak 20 nastawny, który po¬ siada na swym dolnym koncu uzebienie wspólpra¬ cujace ze slimakiem 21. Zewnetrzny gwint górne¬ go konca zderzaka 20 wspólpracuje z odpowied¬ nim gwintem wewnetrznym elementu dolnego 14a.Za pomoca obrotu slimaka 21 w kierunku pra¬ wym lub lewym nastepuje ustawienie polozenia wysokosciowego zderzaka 20 w elemencie wolnym 14a.Przy prostowaniu elementów o przekroju kolo¬ wym dzwigar 2a walca dolnego 2 opiera sie za pomoca pokrywy 18 na dzwigarze 14. Przy pro¬ stowaniu obrabianych elementów o przekroju od¬ biegajacym od kolowego, na przyklad kesów wal¬ cowych, dokonuje sie wymiany walców na inna pare i wlacza sie silnik 22, za pomoca którego na¬ pedzane sa obie pompy olejowe 23 i 24 fig. 2. Na¬ stepnie suwak przelaczeniowy SI napedzany ele¬ ktromagnetycznie doprowadzony jest w polozenie w którym przewód pompy 35 polaczony z prze¬ wodem 36 zasila od dolu tlok 16. Cisnienie me¬ dium tloczonego za pomoca pompy olejowej 23, do okolo 25 atn ustawione jest na zaworze tlocznym 37. Powierzchnia 15a suwaka 15 dochodzi do sty¬ ku elementów stykowego 20a — nastawnego zde¬ rzaka 20. Górny walec 1 ustawiony jest w tym przypadku w sposób taki, ze przeswit walców jest nieco mniejszy od najmniejszej srednicy prosto¬ wanego przedmiotu.Nastepnie suwak SI ustawia sie tak, ze przewód 35 polaczony jest z przewodem 38, a przewód 36 z przewodem zasilajacym 39. W ten sposób tlok 16 jest zasilany od góry i walec dolny doprowa¬ dzony ponownie do pozycji wyjsciowej uwidocz¬ nionej na fig. 1. Przedmiot obrabiany 40 dopro¬ wadzony zostaje za pomoca nieuwidocznionych rolek napedowych az do zasiegu walców i prze¬ chodzi przy tym przez cewke indukcyjna 41, sta¬ nowiaca czesc urzadzenia lacznikowego, które za pomoca przekaznika czasowego wlacza elektroma- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6008491 5 6 gnetycznie uruchamiany suwak sterowniczy SI i S2.Gdy tylko przedni koniec przedmiotu prosto¬ wanego osiagnie polozenie przedstawione na fig. 1, to suwak SI wlaczony zostanie ponownie w spo¬ sób taki, ze przewód 35, oraz przewód 36 i przez to tlok 16 ponownie zostanie zasilany od dolu i do¬ prowadzony zostanie do styku z przedmiotem pro¬ stowanym. Bezposrednio potem suwak S2 zostanie tak wlaczony, ze przewód 42 polaczony zostaje z przewodem 43 i z akumulatora cisnienia 44 me¬ dium tloczne zasila tlok 16 rozpoczynajac cykl prostowania. Cisnienie medium tlocznego znajdu¬ jacego sie w akumulatorze cisnienia moze byc ustawione bezstopniowo na zaworze cisnieniowym 45. Gdy tylny koniec przedmiotu prostowanego przejdzie przez cewke 41 to impulsy laczeniowe i suwaki SI i S2 zostaja ponownie zwolnione za pomoca przekaznika czasowego i suwak SI wla¬ czony zostaje w sposób taki, ze przewód 35 pola¬ czony zostaje z przewodem 38, zas przewód 36 z przewodem 39, przy czym suwak S2 zostanie przedtem polaczony w taki sposób, ze bedzie po¬ siadal polozenie zaznaczone na fig. 2.Medium tloczne pobrane z akumulatora cisnie¬ nia 44 doprowadzone jest ponownie do tegoz za pomoca pompy 24 przez zawór zwrotny 46. Pom¬ pa 23 tloczy medium tloczne przez zawór zwrotny 47 do przewodu 35. Z przewodem 42 polaczony jest suwak S3, który laczy przewód 48 wzglednie 42 z przyrzadem wskazujacym 49 lub przyrzad wska¬ zujacy 49 z przewodem zasilajacym 50 w sposób uwidoczniony na fig. 2. Przyciskiem 51 przewód 48 zostaje polaczony z przyrzadem wskazujacym 49, który wskazuje wysokosc cisnienia wzglednie wielkosc sily prostujacej. Wymagana sila pro¬ stujaca do prostowania przedmiotów o prze¬ kroju odbiegajacym od kolowego moze byc nastawiona w prosty sposób za pomoca wyboru cisnienia panujacego w akumulatorze cisnienia.Istotna zaleta maszyny wedlug wynalazku jest to, ze maszyna prostownicza przy prostowaniu przedmiotów o przekroju kolowym jest bardzo usztywniona a równiez przy prostowaniu przed¬ miotów o przekroju odbiegajacym od kolowego mozliwe jest osiagniecie lepszych wyników pro¬ stowania od wyników przy znanej maszynie pro¬ stowniczej, przy czym sila niezbedna do prostowa¬ nia przedmiotów o przekroju odbiegajacym od ko¬ lowego moze byc w prosty sposób dobrana przez nastawienie cisnienia w akumulatorze cisnienio¬ wym za pomoca zaworu tlocznego 45. PL PL