Skraplacze powietrzne na parowozach lub wozach podobnych znane sa juz obec¬ nie w postaci ustrojów zbudowanych z rur lub ogniw chlodzonych powietrzem dostarczanem przewietrznikami i wspól¬ pracujacych ze zbiornikiem wody badzto w sposób taki, ze para krazy przez rury skraplacza, a zbiornik odgrywa role za¬ sobnika, badz tez tak, ze para skrapla sie najprzód *w odrebnym skraplaczu o bu¬ dowie dowolnej, a woda chlodzaca prze¬ plywa przez czesc chlodzona powie¬ trzem, która przeto sluzy za chlodnice zwrotna tejze wody, która pochlonela cie¬ plo pary w sposób taki lub inny. W obu wypadkach rury skraplacza ukladane sa ponad zbiornikiem wody, a przynajmniej ponad poziomem wody w zbiorniku. Do podobnego ukladu rur skraplajacych zmu¬ sza ten wzglad, ze warunkiem jest poza¬ danym, aby woda znajdujaca sie w ru¬ rach lub ogniwach chlodzonych mogla sa¬ moczynnie powracac do zbiornika. Stano¬ wi to oczywiscie niezbedny warunek, gdy para ma sie skraplac w ogniwach, albo¬ wiem skropliny zapelniaja natenczas czesc dolna ogniw i uniemozliwiaja wykorzysta¬ nie calego ogniwa w celach skraplania; ale równiez i w wypadku, gdy czesc chlodzo¬ na powietrzem sluzy za chlodnice zwrotna wody ochladzajacej, bywa rzecza pozada¬ na, aby woda ta mogla powracac samo¬ czynnie, zwlaszcza gdy parowóz stoi w pa¬ rowozowni, daje to bowiem moznosc na-prawy albo wymiany rur lub ogniw chlo¬ dzonych. Pozostawianie wody w czesci dolnej rur skraplajacych stwarza równiez niebezpieczenstwo zamarzania i rozsadza¬ nia rur.Aby w wypadku, gdy przez ogniwa przeplywa para, umozliwic samoczynny doplyw wody do czesci dolnej ogniw, mu¬ sza ostatnie nietylko miescic sie powyzej poziomu wody w zbiorniku, lecz nalezy jeszcze rozporzadzac pewna wysokoscia ssania w celu przezwyciezenia rozrzedze¬ nia w ogniwach, które bywa zawsze wiek¬ sze niz w zbiorniku.Wszelako podobny uklad rur lub o- gniw skraplajacych na pewnej wysokosci ponad poziomem wody w zbiorniku pod¬ nosi stosunkowo znacznie srodek ciezkosci skraplacza. Nastepnie budowa taka nie pozwala wykorzystac calkowicie obrysia skraplacza, bo przeciez byloby rzecza po¬ zadana otrzymac skraplacz o mozliwie najwiekszej pojemnosci na jednostke dlu¬ gosci. W szczególnosci posiada to donio¬ slosc dla przestrzeni w czesci dolnej obry¬ sia ladunkowego.Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia na parowozach lub wozach podobnych, skladajacego sie z rur lub ogniw skrapla¬ jacych chlodzonych powietrzem tudziez ze zbudowanego z niemi zbiornika wody, przyczem czesci najnizsze ogniw chlodzo¬ nych mieszcza sie ponizej poziomu plynu w zbiorniku, dzieki czemu srodek ciezko¬ sci skraplacza opuszcza sie nizej, a prze¬ strzen dolna wewnatrz obrysia ladunko¬ wego moze byc odpowiednio wykorzysta¬ na. Wynalazek polega na tern, ze rury lub ogniwa chlodzone zostaja polaczone ze zbiornikiem, umieszczonym ponizej, tu¬ dziez walczaka na wode, do którego sply¬ wa z powyzszych ogniw woda przetloczo- na nastepnie pompa do zbiornika, Wynalazek uwidocznia rysunek, na którym fig. 1 jest to widok boczny paro¬ wozu ze skraplaczem wykonanym w mysl wynalazku, a fig. 2—przekrój nieco od¬ miennej postaci wykonania tendra dzwi¬ gajacego skraplacz tego parowozu. Na fig. 1 1 jest to kociol, a 2—tender, tworzace razem parowóz; obok kotla parowego znaj¬ duje sie stanowisko maszynisty 1, a na tendrze 2 umieszczony jest skraplacz 4 tu¬ dziez silnik napedny 3 parowozu* W wy¬ konaniu uwidocznionem na rysunku silnik ten tworzy turbina nadajaca ruch kolom pociagowym 5 zapomoca przystawki zeba¬ tej, umieszczonej w oslonie 6, tudziez korb oraz goleni 7.Skraplacz sklada sie tu z walczaka z woda 8, który jest pracujacym w rozrze¬ dzeniu zasobnikiem pary, oraz z rur lub ogniw chlodzonych 9 (fig. 2) umieszczo¬ nych po obu stronach walczaka. Przewietrz- niki 10 osadzone sa w ten sposób, ze ssa powietrze potrzebne do chlodzenia przez ogniwa 9 w kierunku wskazanym strzal¬ kami 11, t, j. w kierunku od dolu pochylo ku górze. Para z silnika glównego paro¬ wozu wzglednie i z silników pomocni¬ czych naplywa do walczaka ponad po¬ ziom wody B—B, gdzie badzto skrapla sie bezposrednio woda natryskiwana przez przepone 12, badz tez doplywa rura¬ mi 13 do ogniw 9 czesci chlodzonej po¬ wietrzem i dalej wymienionemi ogniwami.Walczak pracuje jako zasobnik pary, gro¬ madzac czesc tejze w okresach czasu, gdy silnik oddaje wieksze ilosci pary, aby na¬ stepnie, przy spadku ilosci pary odlotowej dostarczyc pary tej do czesci chlodzonej powietrzem, Rury skraplajace rozmieszczone sa w sposób znany grupami we wspólnych ko¬ morach zbiorczych 14, polaczonych z prze¬ wodami zbiorczemi 15, umieszczonemi wzdluz skraplacza.W mysl wynalazku przewody 15 pola¬ czone sa ze zbiornikiem 16 umieszczonym ponizej walczaka 8, wskutek czego woda powstajaca w czesciach dolnych 17 ogniw 9, w komorach 14 i przewodach zbiorczych — 2 —15 splywa samoczynnie do zbiornika. Gdy¬ by zbiornika tego nie bylo, lecz ogniwa przylaczono bezposrednio do walczaka, natenczas przypadajace ponizej prostej B —B, oznaczajacej poziom wody w walcza¬ ku, czesci 17 ogniw 9 tudziez komór 14 o- raz przewodów 15 bylyby stale napelnio¬ ne woda.Zgromadzona w zbiorniku 16 woda tloczona jest pompa 18 napedzana jednym z przewietrzników, i wykonana tu w po¬ staci pompy pedziszowej ponad przepone 12 skad dalej przeplywa wyzej przez wal¬ czak 8. Sprawnosc pompy obliczona jest w ten sposób, aby mogla tloczyc wieksza ilosc plynu niz go zwykle przeplywa przez ogniwa 9, i woda ze zbiornika 16 nie mo¬ gla sie podnosic ponad okreslony poziom, co zabezpieczy raz na zawsze pewna naj¬ mniejsza wysokosc spadku wody 19 z o- gniw do zbiornika. Wysokosc ta odpowia¬ da róznicy rozrzedzen w ogniwach i wal¬ czaku. Aby pompa 18 nie mogla zbiornika opróznic z wody calkowicie i posiadala przeto zawsze wode przeznaczona do za¬ silania i krazenia w walczaku, w zbiorni¬ ku 16 urzadzony jest zawór z plywakiem 21, otwierajacy polaczenie z lezacym wy¬ zej walczakiem 8; gdy woda opadnie po¬ nizej pewnego poziomu sredniego, naten¬ czas woda rura 22 doplywa do zbiornika 16, zapewniajac zasilanie rury ssawnej.Jak to juz wzmiankowano, czesc chlo¬ dzona powietrzem mozna równiez wyko¬ nac w postaci chlodnicy zwrotnej dla wo¬ dy, przejmujacej w ten lub inny sposób cieplo pary odlotowej, która skrapla. W tym wypadku rury 13 winny byc polaczo¬ ne z woda zawarta w walczaku, a woda ma przeplywac pod dzialaniem jednej lub kilku pomp przez owe rury 13 i ogniwa 10. Równiez i w tym wypadku ogniwa mozna calkowicie opróznic z wody po za¬ trzymaniu pomp. Zgodnie z wynalazkiem mozna oczywiscie ogniwa wykonac dluz¬ sze, w razie gdyby zbiornika nie bylo, w którym to wypadku ogniwa nie moglyby ciagnac sie ponizej poziomu, na jakim cze¬ sci ich najnizsze przypadaja jeszcze powyzej poziomu wody B—^B w walczaku.Jesli nawet wydluzenie ogniw nie jest ko¬ nieczne, to i natenczas osiagnac mozna, w mysl wynalazku, pewna dogodnosc, ze ca¬ ly skraplacz otrzymuje mniejsza m wyso¬ kosc. Okolicznosc ta pozwala, jak to wskazuje fig. 1, na wolny widok wtyl ze stanowiska maszynisty przez umieszczone w,sciance tylnej okienka ponad poziomem 20 powierzchni górnej skraplacza. Bywa to pozyteczne, a w niektórych krajach wy¬ magane przepisami kolej owemi, dla wiek¬ szego bezpieczenstwa ruchu przy cofaniu sie parowozu.Rzecz prosta, ze mozna zastosowac kilka zbiorników, po jednym np. dla kaz¬ dej czesci chlodzonej powietrzem. Najle¬ piej jednak urzadzic jeden wspólny zbior¬ nik dla wszystkich tych czesci.W wykonaniu wskazanem na rysunku jedynie czesci dolne 17 ogniw leza ponizej poziomu plynu B—B w walczaku. Mozna jednak wyobrazic sobie, iz cala czesc chlo¬ dzona powietrzem miesci sie ponizej tego poziomu. Podobna budowa skraplacza by¬ laby szczególnie korzystna w wypadkach wymagajacych nader wielkich zbiorników wody (np. dla linij kolejowych o wielkich i dlugich wzniesieniach, wymagajacych wzmozonej zdolnosci gromadzenia w za¬ sobniku) i gdy okreslone przepisami obry¬ sie ladunkowe u dolu jest bardzo szero¬ kie. PL