Pierwszenstwo: _ Opublikowano: 05.VII.1973 s. SLUZBOWY* 68340 KI. 39b*,45/00 MKP C08g 45/00 UKD Wapóltwórcy wynalazku: Henryk Staniak, Piotr Penczek, Zbigniew Lazowski Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania utwardzonych elastycznych kompozycji z zywic epoksydowych 1 Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania elasty¬ cznych kompozycji z zywic epoksydowych, polibezwod- ników kwasowych i w szczególnym przypadku - przyspiesza¬ czy utwardzania, napelniaczy i cyklicznych bezwodników kwasów dwukarboksylowych oraz rozcienczalników i roz¬ puszczalników przez zmieszanie i utwardzenie w podwyz¬ szonej temperaturze wedlug patentu nr 56 797.Znane sa termoutwardzalne elastyczne kompozycje epo¬ ksydowe, zawierajace jako utwardzacze uelastyczniajace poli- bezwodniki wytwarzane przez ogrzewanie kwasu azelaino- wego lub kwasu sebacynowego z bezwodnikiem octowym i oddestylowanie kwasu octowego i nadmiaru bezwodnika octowego.Wedlug patentu nr 56 797 jako utwardzacz uelastycznia¬ jacy stosuje sie produkt reakcji kwasu brasylowego z bezwod¬ nikiem octowym, skladajacy sie glównie z polibezwodnika brasylowego.Kompozycje wedlug patentu nr 56 797 odznaczaja sie po utwardzeniu bardzo dobra elastycznoscia i niska temperatura kruchosci Pewna wade polibezwodnika brasylowego jako utwardzacza uelastyczniajacego stanowi jego stosunkowo wysoka temperatura topnienia wynoszaca okolo 80°C, co utrudnia zmieszanie tego utwardzacza z zywica epoksydowa i ewentualnie z innymi skladnikami kompozycji Stwierdzono, ze elastyczne kompozycje z zywic epoksy¬ dowych, polibezwodników kwasowych i w szczególnym przypadku przyspieszaczy utwardzania, napelniaczy i cykli¬ cznych bezwodników kwasów dwukarboksylowych oraz roz¬ cienczalników i rozpuszczalników, które to kompozycje maja wlasnosci po utwardzeniu zblizone do wlasnosci odpowied¬ nich kompozycji wedlug patentu nr 56 797, zas zmieszanie skladników kompozycji jest ulatwione dzieki nizszej tempe¬ raturze topnienia polibezwodnika, wytwarza sie wedlug pa¬ tentu nr 56 797 przez zmieszanie i utwardzenie kompozycji s w podwyzszonej temperaturze w ten sposób, ze jako utwar¬ dzacz uelastyczniajacy stosuje sie produkty uzyskane przez ogrzewanie z bezwodnikiem octowym mieszaniny kwasu bra¬ sylowego i kwasu azelainowego, zawierajacej od 5 do 50% wagowych kwasu azelainowego, i oddestylowanie kwasu io octowego i nadmiaru bezwodnika octowego, skladajace sie glównie z polibezwodnika brasylowego, polibezwodnika aze¬ lainowego i polibezwodnika brasylowo-azelainowego.Uzyskana mieszanine polibezwodników i kopolibezwod- nika mozna oczyscic przez rozpuszczanie w weglowodorach is aromatycznych, na przyklad w benzenie lub w toluenie, i wytracanie weglowodorami alifatycznymi, na przyklad ete¬ rem naftowym.Temperatura topnienia polibezwodnika stosowanego w kompozycjach wedlug wynalazku wynosi okolo 70°C. ao Kwas brasylowy zawierajacy od 5 do 50% wagowych kwasu azelainowego jest latwo dostepny jako produkt utleniania kwasów tluszczowych oleju rzepakowego, których glównym skladnikiem jest kwas erukowy. u Przyklad. 200 g kwasu brasylowego zawierajacego 35% wagowych kwasu azelainowego ogrzewa sie do wrzenia z 600 g bezwodnika octowego w ciagu 7 godzin i oddestylo- wuje sie kwas octowy i bezwodnik octowy. Produkt reakcji wygrzewa sie w temperaturze 170°C pod zmniejszonym cis- so nieniem do calkowitego usuniecia kwasu octowego i bezwod- 68 3403 68 340 4 nika octowego. Uzyskuje sie 183, g mieszaniny polibezwod- ników i kopolibezwodnika w postaci ciala stalego o konsys¬ tencji wosku; temperatura topnienia wynosi 73°C.Uzyskana mieszanine w ilosci 95 g rozpuszcza sie ¦ w ogrzanej do 80°C dianowej zywicy epoksydowej o liczbie epoksydowej 0,50 gramorównowainika/100 g, dodaje sie 1 g 2,4,6-trój/dwumetyloaminometylo/fenolu i utwardza przez ogrzewanie w temperaturze 150°C w ciagu 24 godzin. Utwar¬ dzona kompozycja ma temperature zeszklenia 24°C, ozna- »° czona przez pomiar tlumienia drgan torsyjnych, i bardzo dobre wlasnosci elektroizolacyjne w zakresie temperatur do 150°G PLPriority: _ Published: 05.VII.1973 p. SLUZBOWY * 68340 KI. 39b *, 45/00 MKP C08g 45/00 UKD Inventors of the invention: Henryk Staniak, Piotr Penczek, Zbigniew Lazowski Patent owner: Institute of Industrial Chemistry, Warsaw (Poland) Method of obtaining cured flexible compositions from epoxy resins 1 The subject of the invention is a method of producing elastic of epoxy resins, polyanhydrides and, in particular, it accelerates curing, fillers and cyclic anhydrides of dicarboxylic acids as well as diluents and solvents by mixing and hardening at elevated temperature according to Patent No. 56,797. Thermosetting flexible are known. epoxy compositions containing as elasticizing hardeners polyanhydrides produced by heating azelaic acid or sebacic acid with acetic anhydride and distilling off acetic acid and excess acetic anhydride. According to Patent No. 56,797, the reaction product of the acid b is used as elastic hardener Rasyl polyanhydride with acetic anhydride, consisting mainly of polybasyl polyanhydride. The compositions according to patent No. 56 797 are distinguished after hardening by very good elasticity and low brittleness point. which makes it difficult to mix this hardener with the epoxy resin and possibly with other ingredients of the composition. It has been found that flexible compositions of epoxy resins, polyacidic anhydrides and, in particular, curing accelerators, fillers and cyclic dicarboxylic anhydrides, and thinners and solvents, which are the compositions have post-hardening properties similar to those of the corresponding compositions according to Patent No. 56,797, and the mixing of the components of the composition is facilitated by the lower melting point of the polyanhydride, prepared according to Patent No. 56,797 by The binding and hardening of the composition at an elevated temperature in such a way that the products obtained by heating with acetic anhydride a mixture of brasilic acid and azelaic acid, containing 5 to 50% by weight of azelaic acid, and distilling the acetic acid and an excess of acetic anhydride, consisting mainly of polybasyl polyanhydride, polyazelainic polyanhydride and brasyl azelaic anhydride. for example petroleum ether. The melting point of the polyanhydride used in the compositions of the present invention is about 70 ° C. ao Brasilic acid containing 5 to 50% by weight of azelaic acid is readily available as a product of the oxidation of rapeseed oil fatty acids, the major component of which is erucic acid. u Example. 200 g of brassylic acid containing 35% by weight of azelaic acid are boiled with 600 g of acetic anhydride for 7 hours and the acetic acid and acetic anhydride are distilled off. The reaction product is heated at 170 ° C. under reduced pressure until the acetic acid and acetic anhydride are completely removed. 183 g of a mixture of polyanhydrides and copolyanhydride are obtained in the form of a solid, wax-like consistency; the melting point is 73 ° C. The resulting mixture in the amount of 95 g is dissolved in a heated to 80 ° C epoxy resin with an epoxy number of 0.50 g-equivalent / 100 g, 1 g of 2,4,6-tri (dimethylaminomethyl) is added phenol and cures by heating at 150 ° C for 24 hours. The hardened composition has a glass transition temperature of 24 ° C, determined by the measurement of the damping of torsion vibrations, and very good electrical insulating properties in the temperature range up to 150 ° G.