Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.XII.1973 1 68035 KI. 7c,28/08 MKP B21d 28/08 UKD Twórca wynalazku: Józef Jaskiewicz Wlasciciel patentu: Fabryka Sprzetu Ratunkowego i Lamp Górniczych FASER, TarnowskieGóry (Polska) Sposób wykrawania na prasach detali, zwlaszcza krazków Przedmiotem wynalazku jest sposób oszczednego wy¬ krywania na prasach detali, zwlaszcza krazków roz¬ mieszczonych w arkuszu materialu, w równoleglych rze¬ dach wnikajacych wzajemnie w siebie dzieki przesunie¬ ciu wykrojów detali w rzedzie wzgledem wykroju deta¬ li w sasiednich rzedach o polowe umownej srednicy de¬ talu i polowe odstepu miedzy wykrojami detali tego sa¬ mego rzedu.Dotychczas znany sposób wykrawania tego typu de¬ tali polega na wycieciu pojedynczych krazków w rze¬ dzie lub calego rzedu jednoczesnie, a nastepnie jedno¬ razowym odcieciu czesci odpadowej na calej dlugosci lub szerokosci arkusza materialu wzdluz przyszlej linii oparcia, spelniajacej wyzej wymieniony warunek oszczednego wykrawania.Wada tego sposobu jest skomplikowana konstrukcja przyrzadu i wysoki koszt, spowodowany koniecznoscia uwzgledniania wymiarów calego arkusza materialu. Nie¬ jednokrotnie sposób ten stosuje sie na specjalnych ma- * szynach glównie nozycami gilotynowymi.Inny sposób polega na wykrawaniu wszystkich detali w arkuszu jednoczesnie bez koniecznosci odcinania cze¬ sci odpadowej, co na prasach mozliwe jest do stosowa¬ nia przy^ odpowiednio malych wymiarach detali i sto¬ sowaniu równiez kosztownych przyrzadów.Celem wynalazku jest stworzenie mozliwosci oszczed¬ nego wykrawania detali na prasach przy pomocy tanich i prostych przyrzadów niezaleznie od wielkosci arkusza materialu. t 10 15 20 25 30 Dla osiagniecia tego celu wytyczono sobie zadanie opracowania metody pozwalajacej na skonstruowanie przyrzadu wykrawajacego pojedyncze detale i tnacego jednoczesnie czesc odpadowa niewielkimi odcinkami.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze czesc odpadowa odcina sie zgodnie z warunkiem oszczedne¬ go wykrawania równoczesnie z wykrawaniem detali wzdluz linii ciecia, bedacej przyszla lina oparcia i bieg¬ nacej wewnatrz aktualnie wykrawanego rzedu detali. W konkretnym przykladzie bedacym równiez przedmiotem wynalazku równoczesnie z wykrawaniem danego detalu odcina sie odcinek linii ciecia zawarty miedzy dwoma kolejnymi wykrojami, lezacymi w tym samym rzedzie i najblizej wykrawanego detalu, przy czym odcinki linii ciecia zawarte miedzy brzegiem arkusza materialu a wykrojami odcina sie identycznie w normalnej kolejno¬ sci wykrawania detali.W innych odmianach tego przykladowego sposobu mozna wykrawac po dwa lub wiecej detali jednoczesnie z odcinaniem dwóch lub wiecej odcinków zawartych miedzy wczesniej uzyskanymi wykrojami tego samego rzedu.Istote wynalazku wyjasnia rysunek, którego fig. 1 przedstawia fragment arkusza materialu po wykrojeniu pewnej czesci krazków, fig. 2 — ten sam arkusz w mo¬ mencie wykrawania z niego nastepnego krazka, fig. 3 — arkusz w momencie wykrawania pierwszego krazka na¬ stepnego rzedu i fig. 4 — arkusz w momencie wykra¬ wania nastepnego krazka z jednoczesnym odcinaniem 6803568035 czesci odpadowej zawartej miedzy brzegiem arkusza ma¬ terialu a wykrojem dopiero co wykrojonego detalu.Na fig. 1 arkusz materialu 1 z wykrojonymi dwoma rzedami krazków posiada odciete czesci odpadowe 2 i 3 wzdluz linii ciecia 4 i 5 bedacymi kolejnymi krawedzia¬ mi oparcia arkusza. Linie ciecia sa tak dobrane, ze kra¬ wedzie wykrojów np. w rzedzie drugim, przesunietych wzgledem wykrojów rzedu pierwszego o polowe sredni¬ cy krazka d i polowe minimalnego odstepu Al miedzy wykrojami w rzedzie sa oddalone od krawedzi sasied¬ nich wykrojów rzedu pierwszego i od linii ciecia 4 rów¬ niez o minimalny odstep Al. Linia ciecia urywa sie na przedostatnio wykrojonym detalu aktualnie wykrawane¬ go rzedu.Dla wykrojenia kolejnego detalu arkusz materialu 1 opiera sie ostatnia krawedzia ciecia 5 o prowadnice 6 oraz krawedzia poprzednio wykrojonowego wykroju o ruchomy ogranicznik 7, (fig. 2, gdy zaglebiony jest w material wykrojnik 9 i odcinajacy wykrojnik 10, który odcina jednoczesnie czesc odpadowa na odcinku zawar¬ tym miedzy dwoma dopiero co powstalymi wykrojami.Odcinek ten stanowi czesc linii ciecia 11 biegnacej wew¬ natrz aktualnie wykrawanego rzedu. Drugi ruchomy ogranicznik 8 schowany w fazie wykrawania przedsta¬ wionej na fig. 2, wysuniety zostaje w fazie przedstawio¬ nej na fig. 3 dla wykrojenia pierwszego krazka nastep¬ nego rzedu. Dlugosc odcinajacego wykrojnika 10 limi¬ towana jest dlugoscia najwiekszego z odcinków linii ciecia odcinanym w fazie przedstawionej na fig. 4 a za¬ wartym miedzy brzegiem arkusza materialu a pierw¬ szym wykrojnikiem przesunietego rzedu.Proste i bardzo male elementy wykrawalnicze swiad¬ cza o prostocie i niskim koszcie przyrzadu do wykra¬ wania detali wedlug sposobu bedacego przedmiotem wy¬ nalazku. Te same cechy umozliwiaja uzywanie przyrza- 5 du w najprostszych prasach. PL