Pierwszenstwo: 20.IV.1967 Niemiecka Repu¬ blika Federalna Opublikowano: 20.11.1973 67347 KI. 80b,8/02 MKP C04b 35/04 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Josef Wuhrer, Klaus Wiensz Wlasciciel patentu: Dolomitwerke GmbH, Wulfrath (Niemiecka Repu¬ blika Federalna) Sposób wytwarzania ogniotrwalych ksztaltek dolomitowych Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania dolo¬ mitowych ogniotrwalych ksztaltek, wykazujacych duza wytrzymalosc na zgniatanie na zimno.Znane sa sposoby wytwarzania ogniotrwalych ksztaltek z prazonego lub spiekanego dolomitu, w których rozdrobniony dolomit o odpowiedniej wielkosci ziarna, ewentualnie z dodatkiem srodka poslizgowego, prasuje sie i spieka nastepnie w tem¬ peraturze powyzej 1500°C. W ten sposób uzyskuje sie ksztaltki, w których spieczone ziarna sa ze soba zwiazane ceramicznie.Znany jest równiez sposób wytwarzania ognio¬ trwalych ksztaltek dolomitowych, wykazujacych wytrzymalosc na sciskanie na zimno okolo 200 kp/cm2 i duza trwalosc przy skladowaniu na po¬ wietrzu, polegajacy na tym, ze rozdrobniony spie¬ czony dolomit ziaren prasuje sie pod cisnieniem co najmniej 300 kp/cm*, przy czym uzyskane ksztaltki w temperaturze 450—8iOO°C poddaje sie operacji karbonizacji, polegajacej na kontaktowa¬ niu ksztaltek z dwutlenkiem wegla lub gazami za¬ wierajacymi dwutlenek wegla, az do pochlonie¬ cia przez ksztaltki co najmniej 0,6% wagowych dwutlenku wegla. Nastepnie ksztaltki zanurza sie w smole lub paku lub podobnych substancjach o temperaturze mieknienia powyzej 40°C.Wada tego sposobu polega na tym, ze w przy¬ padku stosunkowo duzych i grubych ksztaltek, a zwlaszcza bloków, które nieraz moga miec obje¬ tosc 1 m3, operacja karbonizacji trwa stosunkowo 25 30 dlugi okres czasu, jezeli chce sie dwutlenek wegla doprowadzic do wnetrza ksztaltek.Stwierdzono, ze wade te mozna wyeliminowac jezeli do masy surowcowej wprowadzi sie nosnik dwutlenku wegla w postaci weglanu magnezu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze roz¬ drobnione surowce wyjsciowe takie jak, prazony lub spiekany lub stopiony dolomit i/lub wapno, ewentualnie z dodatkiem prazonego albo spieka¬ nego lub stapianego magnezytu, miesza sie przed formowaniem z weglanem magnezowym, po czym mieszanine te prasuje sie pod cisnieniem co naj¬ mniej 300 kp/cm2, a uzyskane ksztaltki ogrzewa do temperatury ponizej temperatury rozkladu we¬ glanu wapniowego1, po czym zanurza w smole lub paku lub w ich mieszaninie.Weglan magnezu moze byc wprowadzony pod postacia, na przyklad magnezytu surowego lub za¬ sadowego weglanu magnezu. Korzystnie jest aby weglan magnezu byl subtelnie rozdrobniony. Ko¬ rzystnie jest dodawac nie mniej niz l°/o wagowy i nie wiecej niz 10% wagowych weglanu magnezu w stosunku do masy surowcowej.Temperatura,, do której ogrzewa sie ksztaltki po sprasowaniu, aby przez uwolnienie gazowego dwu¬ tlenku wegla z jego nosnika spowodowac rekar- bonizacje, korzystnie powinna wynosic co najmniej 3)50°C, nie powinna jednak przekraczac 550°C. Po¬ wyzej 550°C nastepuje bardzo szybko rozklad weglanu magnezu, na sikuteik czego powstaja- 67 34767 347 3 cy gazowy dwutlenek wegla zostaje tylko w ma¬ lym stopniu zwiazany przez tlenek wapniowy.Natomiast w temperatuirize ponizej 350°C rozklad nosnika dwutlenku wegla przebiega wolno i prak¬ tycznie caly C02 zostaje zwiazany na powierzch¬ ni CaO powodujac utwardzenie ksztaltki.Wytwarzajac ksztaltki sposobem wedlug wyna¬ lazku mozna, niezaleznie oprócz wprowadzenia do masy surowcowej weglanu magnezu, poddawac ksztaltki dzialaniu dwutlenku wegla od zewnatrz, ewentualnie pod cisnieniem.Zgodnie z wynalazkiem ksztaltki zanurza sie, ewentualnie ogrzewajac przy zastosowaniu cisnie¬ nia lub prózni, w smole, smole z pakiem lub paku albo w podobnych organicznych produktach, a zwla¬ szcza takich, które uzyskuje sie przy destylacji ropy naftowej albo wegla. Okazalo sie, ze wzrost wytrzymalosci przy zanurzaniu ksztaltek w pro¬ duktach przemyslu naftowego, na przyklad w asfal¬ cie lub masie bitumicznej jest mniejszy niz w przy¬ padku stosowania smoly, smoly z pakiem lub paku z destylacji wegla kamiennego.Mase surowcowa przygotowuje sie stosujac do¬ lomit i/albo wapno w postaci drobnoziarnistej, zas magnezyt prazony lub spieczony lub stopiony w postaci gruboziarnistej.Przyklad. Dolomit spiekany z pieca obroto¬ wego majacy ciezar nasypowy 1730 g/l o ziar¬ nach 5—12 mm poddano kruszeniu i sporzadzono z niego mieszanine o uziarnieniu 0 do 0,3 mm — 25%, 0,3 do 1,5 mm — 20%, 1,5 do 3 mm — 30% oraz 3 do 5 mm — 25%.Z tym materialem zmieszano 8% magnezytu su¬ rowego o uziarnieniu 0—2 mm. Mieszanine te spra¬ sowano pod cisnieniem 800 kp/cm2 na ksztaltki o wymiarach 40X40iX40 cm, które nastepnie pra¬ zono w ciagu 4 godzin do temperatury 450°C.Wytrzymalosc na sciskanie sprasowanej ksztalt¬ ki wynosila tylko 15 kp/cm2 natomiast po obróbce cieplnej, wytrzymalosc wzrosla do 50 kp/cm2, a po zanurzaniu w smole wynosila ona 320 kp/cm2.Trwalosc podczas skladowania na powietrzu ksztal¬ tek zanurzanych w smole wynosila ponad 6 mie¬ siecy. 10 15 25 30 35 40 Badanie ksztaltek na zawartosc CO2 wykazalo; ze zawieraly one we wnetrzu i w strefach ze¬ wnetrznych od 2 do 2,5% dwutlenku wegla, przy czym zawartosc ta byla mniej wiecej równa.Ksztaltki wytworzone znanym sposobem, w któ¬ rym karbonizacje przeprowadza sie za pomoca ga¬ zowego CO2 doprowadzonego z zewnatrz mialy na¬ stepujace wlasciwosci: wytrzymalosc na sciskanie po sprasowaniu pod cisnieniem 300 kp/cm2 do 10 kp/cm2, nastepnie po obróbce cieplnej do 30 kip/lem2, a po zanurzeniu ich w smole po obróbce cieplnej okolo 200 kp/cm2. PL