PL67152B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 08.111.1968 Wlochy Opublikowano: 10.11.1973 67152 KI. 21n?,3/18 MKP H04n 3/18 Wspóltwórcy wynalazku: Vicenzo Sansone, Francesco Gatti Wlasciciel patentu: ATES — Componenti Elettronici S.p.A., Mediolan (Wlochy) Uklad zasilacza pradu stalego o niskim napieciu wyjsciowym, zwlaszcza do tranzystorowych odbiorników telewizyjnych Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilacza pradu stalego o niskim napieciu wyjsciowym zwla¬ szcza do tranzystorowych odbiorników telewizyj¬ nych, który na wejsciu jest zasilany napieciem sieci bez transformatora posredniczacego, a na wyjsciu dostarcza stale napiecie o okreslonej war¬ tosci, nizszej od uzyskiwanej z prostownika na¬ piecia sieciowego.W znanych zasilaczach tranzystorowych stoso¬ wanych zwlaszcza do zespolów telewizyjnych na¬ piecie sieci jest zmniejszone przez odrebny trans¬ formator posredniczacy a nastepnie prostowane w ukladzie mostkowym, przy czym napiecie sieciowe jest zmniejszone do takiej wartosci aby w kon¬ cowym obwodzie mocy nie przekraczalo wartosci, która jeszcze wytrzymuja tranzystory.W tranzystorowym odbiorniku telewizyjnym je¬ sli stosowane sa zwykle, tranzystory germanowe czule na przepiecia i przeciazenia, do zasilania stopnia koncowego potrzebne sa napiecia mniej¬ sze niz okolo 30 V.Zastosowanie konwencjonalnego odrebnego trans¬ formatora posredniczacego lub autotransformato¬ ra zmniejszajacego napiecie, a nastepnie prosto¬ wanie napiecia wyjsciowego tego transformatora, przez uklad mostkowy jest technicznie poprawne, ma jednak wady polegajace na duzych rozmia¬ rach, duzym ciezarze i duzym koszcie transfor¬ matora i ukladu prostowniczego, którego koszt w niektórych przypadkach przekracza o 10% koszt 20 33 wszystkich czynnych i biernych elementów zasi¬ lacza z tranzystorami.Znane sa zasilacze niskonapieciowe zmniejsza¬ jace napiecie zródla pradu, w których celem obni¬ zenia kosztów i ciezaru nie stosuje sie juz odreb¬ nych transformatorów posredniczacych lecz sa to jak dotychczas uklady z lampami.Postep techniczny wprowadza coraz szerzej tran¬ zystory, próbowano wiec w ukladach lampowych zastapic lampy, krzemowymi tranzystorami mocy, które bylyby zdolne do wytrzymania napiec wy¬ stepujacych w koncowych obwodach mocy takich jak obwody odchylania poziomego zasilania napie¬ ciem bezposrednio prostowanym z sieci.Praktycznie jednak nie bylo jeszcze mozliwosci rozwiazania zagadnienia zasilania przez uklady bezlampowe, to jest uklady tranzystorowe, napie¬ ciem bezposrednio wyprostowanym z sieci, kon¬ cowych stopni mocy, gdyz wymagalo to stosowania tych wspomnianych bardzo kosztownych tranzy¬ storów specjalnych.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci dotychczasowych zasilaczy pradu stalego o niskim napieciu wyjsciowym, zwlaszcza stosowanych dla tranzystorowych odbiorników telewizyjnych, przez opracowanie ukladu obnizajacego napiecie, który zmniejszy wymiary, ciezar i koszt zasilacza.Zadaniem technicznym, prowadzacym do celu, jest skonstruowanie ukladu, który wykorzystuje glównie elementy konwencjonalne stosowane w 671523 odbiorniku telewizyjnym i tworzy niskonapieciowy zasilacz pradu stalego zwlaszcza zasilacz koncowych stopni mocy tranzystorowych odbiorników tele¬ wizyjnych takich jak uklady odchylania poziomego i pionowego, wzmacniacze akustyczne itp., co w 5 szczególnosci pozwala na pelne zastosowanie ger¬ manowych tranzystorów mocy, wyraznie przewyz¬ szajacych pod wzgledem osiaganych efektów eko¬ nomicznych dotychczas stosowane lampy, czy tez tranzystory specjalnegotypu. 10 Rozwiazanie postawionego zadania technicznego stanowi uklad zasilacza pradu stalego o niskim napieciu wyjsciowym, który obejmuje prostownik napiecia sieci, po którym nastepuje pierwszy filtr tetnien i klucz przerywajacy napiecie stale na 15 wyjsciu i wytwarzajacy impulsy, których czas trwa¬ nia i okres daja wartosc srednia napiecia przery¬ wanego równa wymaganemu napieciu zasilania.Klucz przylaczony jest do obwodu odchylania po¬ ziomego. Uklad zawiera ponadto drugi filtr tetnien, 20 dolnoprzepustowy, pozwalajacy na wyodrebnienie takiej wartosci sredniej, która wykorzystuje sie jako napiecie zasilajace.Impulsy powrotu, wytwarzane przez obwód od¬ chylania poziomego, sa przylozone do klucza przez 25 dodatkowe uzwojenie transformatora wysokonapie¬ ciowego, którego uzwojenie pierwotne jest czescia drugiego filtru tetnien. Uzwojenie pierwotne trans¬ formatora wysokonapieciowego jest wlaczone po¬ miedzy punkt wspólny dla klucza i obwodu od- 30 chylenia poziomego, a zacisk wyjsciowy drugiego filtru tetnien.Klucz sklada sie z tranzystora którego baza sterowana jest przez uklad rózniczkujacy impul¬ sem sterujacym, który skraca jego czas przelacza- 35 nia od przewodzenia do odciecia. Podczas zatkania pomiedzy kolektorem i emiterem tranzystora, cale napiecie stale na wyjsciu filtra tetnien jest usta¬ lone jako napiecie ukladu. Ze wzgledów praktycz¬ nych to jest ze wzgledu na powszechnie dostepne 40 tranzystory, klucz zostal rozwiazany z dwoma je¬ dnakowymi stopniami przerywajacymi polaczony¬ mi szeregowo przy czym kazdy z nich zawiera tranzystor którego baza sterowana jest za pomoca ukladu rózniczkujacego, przez impuls uzyskiwany 45 z koncówek uzwojenia sprzezonego z transforma¬ torem dostarczajacym wysokiego napiecia na kon¬ cowa anode kineskopu. W tym rozwiazaniu, na¬ piecie ustalone pomiedzy emiterem i kolektorem kazdego tranzystora w stanie zatkania jest podzie- 50 lone na polowe. Dlatego tez moga do tego celu byc uzyte tanie tranzystory germanowe.Zastosowanie wedlug wynalazku tanich tranzy¬ storów eliminuje drogie, ciezkie i klopotliwe trans¬ formatory niskiego napiecia. 55 Uzwojenie wchodzace w sklad tego ukladu nie zmniejsza korzysci wynalazku, poniewaz stanowi zaledwie kilka zwoi nawinietych na rdzen i tak wystepujacego w urzadzeniu telewizyjnym trans¬ formatora wysokiego napiecia. 60 Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 — przedstawia uklad zasilacza pradu sta¬ lego o niskim napieciu na wyjsciu, oraz zwiazany z zasilaczem uklad odchylania poziomego, fig. 2 5 4 oraz 3 — charakterystyki przebiegu pradu w funk¬ cji czasu dla ukladu z fig. 1.Napiecie sieci Vr przylozone jest na wejsciu diody Dl przez która jest prostowane, a pierwszy filtr tetnien rfl utworzony przez opornik Rx i kon¬ densatory Cr i C2 eliminuje skladowe zmienne.Przy napieciu sieci o wartosci skutecznej 220 V na wyjsciu filtru rfl uzyskuje sie napiecie stale 280 V.Napiecie to jest przerywane przez klucz eh zlo¬ zony z dwóch stopni polaczonych kaskadowo, za¬ wierajacych tranzystory Qx i Q2.Bazy tych tranzystorów sa sterowane przez dwa jednakowe uklady sterujace, z których kazdy skla¬ da sie, jak to pokazano dla tranzystora Qx z ob¬ wodu rózniczkujacego zlozonego z oporników Ra i R4, z kondensatora C4 oraz z uzwojenia dodat¬ kowego sprzezonego z uzwojeniem pierwotnym transformatora Tri, którego uzwojenie wtórne, nie pokazane na rysunku, dostarcza wysokiego napie¬ cia dla anody kineskopu.Uklad DO jest znanym tranzystorowym ukla¬ dem odchylania poziomego, dostarczajacym impul¬ sy powrotne podczas okresu powrotu promienia elektronowego. Podczas przebiegu linii, punkt A znajduje sie pod napieciem niewiele rózniacym sie od zera i w przyblizeniu o tej samej wartosci co napiecie na tranzystorze Q2. Cale napiecie stale 280 V jest rozlozone pomiedzy emiterem tranzy¬ stora Qi i kolektorem tranzystora Q2, to jest ro¬ zlozone na dwa tranzystory. W czasie okresu po¬ wrotu, kiedy tranzystor Q3 jest zatkany, w punk¬ cie A powstaje impuls napieciowy, który jest przy¬ lozony za pomoca transformatora TRX pomiedzy baze i emiter obydwu tranzystorów Qj i Q2 powo¬ dujac ich otwarcie. Kiedy tranzystory Qi i Q2 przewodza, napiecie kolektora Q2 jest równe 280 Vr napiecie to jest przylozone przez opornik dopaso¬ wujacy R8 na wejsciu filtru rf2 typu LC skladaja¬ cego sie z uzwojenia pierwotnego transformatora TRI i kondensatora C6. Stale napiecie na konden¬ satorze C6 uzyskiwane jest poprzez filtrowanie im¬ pulsu powrotu, którego amplituda jest okreslona przez napiecie stale wystepujace w punkcie B, przez spadek napiecia na oporniku R8 i przez pomijalnie male spadki napiecia na tranzysto¬ rach Qj i Q2.Z posród wszystkich stopni mccy odbiornika te¬ lewizyjnego obwód odchylania poziomego DO jest decydujacy dla maksymalnego przepiecia uzyski¬ wanego na tranzystorze (impuls powrotu) i dla¬ tego wielkosc napiecia zasilajacego jest zalezna od tego ukladu. W ukladzie pokazanym przykladowo na fig. 1 napiecie w punkcie A nie przekracza 280 V dopuszczalnych na kolektorze Qx podczas przewodzenia i wlasnie, na skutek spadku napie¬ cia na oporze R8 jest ono utrzymywane na pozio¬ mie wartosci 250 V.Takie napiecie moze wytrzymac kazdy zwykly germanowy tranzystor mocy stosowany w obwo¬ dzie odchylania poziomego DO, na przyklad tran¬ zystor Q3. Przy ograniczeniu impulsu powrotu, kondensator C6 jest naladowany do napiecia 30 V, które sluzy do zasilania innych czlonów telewizora.Przy wlaczaniu telewizora, do zródla napiecia na67152 5 przyklad przez reczny wylacznik, kondensator C6 jest wyladowany i nie móglby zasilic ukladu od¬ chylania poziomego impulsem powrotu, niezbed¬ nym do pracy urzadzenia. Dla unikniecia tej nie¬ dogodnosci, przy wlaczaniu telewizora, kondensa- 5 tor C6 jest ladowany ladunkiem poczatkowym przez obwód pierwotny i zawierajacy polaczcne sze¬ regowo opornik R2 i kondensator C3, wlaczony po¬ miedzy wyjscie pierwszego filtru tetnien rfl, a zacisk wyjsciowy U drugiego filtru tetnien rf2. 10 Na fig. 2 przedstawione sa charakterystyki za¬ leznosci pradu czlonu odchylania poziomego od czasu. Przy czym krzywa' b przedstawia impuls powrotu, który jest generowany odpowiednio do czasu trwania zbocza napiecia pilozebnego przed- 15 stawionego krzywa a. Impuls powrotu steruje tranzystory Qx i Q3 powodujac ich przewodzenie; na fig. 2c sa pokazane zmiany w czasie napiecia kolektora tranzystora Qu podczas gdy fig. 2d po¬ kazuje prad kolektora. Nawiazujac do fig. 3 im- 20 puls powrotu fig. 3g przy pomocy transformatora Tri i ukladu rózniczkujacego wywoluje prad ste¬ rujacy tranzystorem Q1} o ksztalcie pokazanym na fig. 3e; kierunek pradu sterujacego jest w przy¬ blizeniu w polowach czasu przewodzenia odwrót- 25 ny, powodujac w ten sposób szybkie blokowanie tranzystora Qx przed zanikiem impulsu powrotu, jak to pokazano na fig. 3f przedstawiajacej zmia¬ ny pradu kolektora tranzystora Qi. 30 W porównaniu do znanej techniki, zamiast dro¬ giego i klopotliwego transformatora niskiego na¬ piecia, zastosowano wedlug wynalazku uklad z % tranzystorami Qx i Q2. 6 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad zasilacza pradu stalego o niskim na¬ pieciu wyjsciowym, zwlaszcza dla tranzystorowych odbiorników telewizyjnych, zawierajacy prostow¬ nik napiecia sieci, przylaczony do niego pierwszy filtr tetnien, za którym wlaczony jest klucz przy¬ laczony do obwodu odchylania poziomego i drugi filtr tetnien, znamienny tym, ze impulsy powrotu, wytwarzane przez obwód odchylania poziomego (DO) sa przylozone do klucza (eh) poprzez dodat¬ kowe uzwojenie transformatora wysokonapiecio¬ wego (Tri), którego uzwojenie pierwotne (LI) jest czescia drugiego filtru tetnien (rf2) i jest wlaczone pomiedzy punkt (A) wspólny dla klucza (eh) i ob¬ wodu odchylania poziomego (DO) a zacisk wyjscio¬ wy (U) drugiego filtru tetnien (rf2).

2. Uklad wedlug zastrz, 1, znamienny tym, ze klucz (eh) zawiera tranzystor (Qx) o bazie sterowa¬ nej przez okresowe impulsy z obwodu rózniczkuja¬ cego, na którego wejsciu odbierane sa impulsy po¬ wrotu.

3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze klucz (eh) zawiera dwa polaczone szeregowo, po- debne stopnie, z których kazdy zawiera tranzy¬ stor (Q1? Q2) o bazie sterowanej przez okresowe impulsy z obwodu rózniczkujacego, na którego wejsciu odbierane sa impulsy powrotu.

4. Uklad wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze zawiera obwód pierwotny (i) skladajacy sie z sze¬ regowo polaczonych kondensatora (C3) i opornika (C2), wlaczony pomiedzy wyjscie pierwszego filtru tetnien (rfl) a zacisk wyjsciowy (U) drugiego fil¬ tru tetnien (rf2).KI. 21n7, 3/18 67152 MKP H04n 3/18 Fig.1 Cs) Cr) W Fig. 3 Cd) Cc) Cb) Fig.2 Ca) PZG w Pab., zam. 1926-72, nakl. 105+20 egz. Cena zl 10,— PL PL