PL66871B1 - - Google Patents

Description

03.IIL1967 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano:. 3».XIL1972 66871 KI. 47c,13/22 MKP F16d 13/22 CZYTELNIA Patentowego Wlasciciel patentu: Fichtel und Sachs Aktiengesellschaft, Schweinfurt (Niemiec¬ ka Republika Federalna) Sprzeglo cierne Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo ciemie, o ma¬ lych wymiarach poosiowych.Znane sa sprzegla, w których lozysko wylaczajace znajduje sie w znacznie wiekszej odleglosci od tarczy podstawowej anizeli sprezyna membranowa. Wewnetrz¬ ny pierscien lozyska wylaczajacego polaczony jest z wewnetrznym obrzezem sprezyny membranowej za po¬ moca tulei laczacej, której zawiniete obrzeze zazebia sie z wewnetrzna czescia sprezyny membranowej. Dlu¬ gosc takiego ukladu mierzona wzdluz jego osi jest znacz¬ na, co sprawia znaczne trudnosci przy jego stosowaniu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych niedogodnosci i opracowanie ukladu sprzegla o malych wymiarach poosiowych. Tego rodzaju uklad sprzegla pozadany jest szczególnie wówczas, gdy sprzeglo ma byc zastosowane w ukladzie szeregowym silnik spalinowy — hydrauliczny zmiennik momentu — przekladnia zmiano¬ wa, pomiedzy hydraulicznym zmiennikiem momentu a przekladnia zmianowa poniewaz w takim przypadku wbudowanie samego tylko hydraulicznego zmiennika momentu powoduje znaczne wydluzenie konstrukcji.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to zostalo rozwiaza¬ ne przez zastosowanie sprzegla ciernego, skladajacego sie z walu wejsciowego, polaczonego z tarcza podsta¬ wowa oraz z walu wyjsciowego, tarczy sprzegla z przy¬ legajaca do tarczy podstawowej pierwsza powierzchnia cierna, z obudowy sprzegla umieszczonej na tarczy pod¬ stawowej, dociskowego pierscienia polaczonego z obu¬ dowa sprzegla i przylegajacego do drugiej powierzchni ciernej tarczy sprzegla, z membranowej sprezyny z 10 15 20 25 30 przylegajacym zewnetrznym obrzezem do obudowy sprzegla, a srodkowa czescia do pierscienia dociskowe¬ go oraz z osiowo przesuwnego lozyska wylaczenia z ele¬ mentem wylaczajacym i wyposazonego zgodnie z wyna¬ lazkiem w ogranicznik skoku laczacy sprezyne membra¬ nowa z pierscieniem dociskowym oraz w element za¬ bezpieczajacy.Istotna zaleta wynalazku jest to, ze zewnetrzny pier¬ scien lozyska wylaczenia pozostaje w kontakcie z wew¬ netrznym obrzezem sprezyny membranowej równiez i wówczas, gdy obudowa sprzegla jest odlaczona od tar¬ czy podstawowej. Ma to znaczenie z tego powodu po¬ niewaz w praktyce sprzeglo wykonuje sie bez tarczy podstawowej. Poniewaz lozysko wylaczenia jest stale polaczone ze sprezyna membranowa, to wmontowanie calosci sprzegla i lozyska wylaczenia zostaje znacznie ulatwione.Wewnetrzne obrzeze sprezyny membranowej jest w znany sposób podzielone promieniscie ulozonymi szcze¬ linami. Sprzezenie koncówek wewnetrznych promieni¬ stych wystepów sprezyny membranowej z zewnetrznym pierscieniem lozyska wylaczenia nastepuje za posrednic¬ twem osadzonego na zewnetrznym pierscieniu lozyska elementu zabezpieczajacego polaczonego z pierscieniem lozyska, przy czym na zewnetrznym obwodzie pierscie¬ nia znajduja sie rowki, w które wchodza wewnetrzne konce wystepów sprezyny membranowej.Dalsze zmniejszenie poosiowych wymiarów konstruk¬ cyjnych osiaga sie dzieki polaczeniu tarczy dociskowej z obudowa sprzegla za pomoca plaskich sprezyn usta- 6687166871 wionych stycznie do osi sprzegla. Sprezyny te moga byc ustawione na zewnatrz sprezyny membranowej w ten sposób, ze ich wymiary poosiowe i przestrzen dzialania nie dodaja sie do wymiarów i skoku poosiowego spre¬ zyny membranowej.Wynalazek jest blizej omówiony na przykladzie wy¬ konania przedstawionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osiowy przekrój ukladu sprzegla wedlug wynalazku, fig. 2 — widok ukladu sprzegla w kierunku" strzalki I na fig. 1, fig. 3 — czesciowy widok w kie¬ runku strzalki II na fig.< 2, fig. 4 — przekrój wzdluz li¬ nii IV—IV na fig. 3, fig. 5 — czesciowy widok w kie¬ runku strzalki V na fig. 2, fig. 6 — czesciowy widok w kierunku strzalki V na fig. 2.Na fig. 1 przedstawiono czesc obudowy 10 sprzegla, która umocowana jest za pomoca kolnierza 11 na nie przedstawionym na rysunku silniku lub obudowie hy¬ draulicznego zmiennika momentu. Z silnikiem wzgled¬ nie hydraulicznym przetwornikiem momentu polaczony jest wejsciowy napedzajacy wal 14. Na wale 14 osadzo¬ na jest podstawowa tarcza 16, kola zamachowego, na której zamontowane jest sprzeglo 18 sluzace do przeno¬ szenia napedu z tarczy 16 na wal 19, stanowiacy vmx\ napedzajacy dla skrzyni przekladniowej, do której na- Ifzy obudowa 10.Sprzeglo 18 zawiera wytloczona z blachy obudowe sprzegla 20, która przymocowana jest do tarczy podsta¬ wowej 16 za pomoca srub 22 przechodzacych poprzez otwory mocujace 24. Pomiedzy obudowa sprzegla 20, a tarcza podstawowa 16 znajduje sie: sprzeglowa tarcza 26 z pierscieniowa plyta 30 przynitowana do kolnierza tarczy 28 osadzonej przesuwnie, lecz bez mozliwosci obrotu na wale 19 za pomoca wpustów klinowych 29 i pierscieniem 32 z obustronnie nalozona okladzina 34 i 36, pierscien dociskowy 48 osadzony na obudowie sprzegla 20 przesuwnie lecz nieobrotpwo, membranowa sprezyna 40, opierajaca sie swym zewnetrznym obrze¬ zem 42 o obudowe sprzegla 20 a srodkowa czescia 44 przylegajaca do wystajacego- zebra 46 pierscienia doci¬ skowego 38, przy czym membranowa sprezyna na swej wewnetrznej czesci 48 posiada sprezynujace wystepy 50 oddzielone od siebie promieniscie ulozonymi szczeli¬ nami.Membranowa sprezyna 40 dociska pierscien 38 do okladziny 36 sprzeglowej tarczy 26 powodujac przyci¬ sniecie okladziny 34 do plaszczyzny przylozenia 52 ply¬ ty podstawowej 16. W wyniku tego sprzeglowa tarcza 26 polaczona zostaje z tarcza 16 oraz z dociskowym pierscieniem 38 osadzonym na zamachowej tarczy 15 i obudowie sprzegla 20. Moment obrotowy poprzez na¬ pedzajacy wal 14 zostaje przeniesiony na sprzeglowa tarcze 26 a z niej na napedzany wal 19.Aby przerwac sprzezenie pomiedzy sprzeglowa tarcza 26 a tarcza 16 nalezy przesunac w lewo przedstawione* na fig. 1 sprezynujace wystepy 50, co spowoduje, ze membranowa sprezyna 40 przestanie naciskac dociskowy pierscien 46. Przesuniecie sprezynujacych wystepów 50 w lewo jest mozliwe poniewaz ich koncówki 54 znajduja sie w rowku pierscieniowym 56 zewnetrznego pierscie¬ nia 58 lozyska wylaczenia 60. Zewnetrzny pierscien 58 polaczony jest z wewnetrznym pierscieniem 64, za po¬ moca wienca kulek 62. Tuleja 66 osadzona jest na prze¬ suwnej lozyskowej tulei 68 nalezacej do obudowy 10 skrzynki zmianowej. Jezeli tuleja 66 (z fig. 1) przesu¬ nieta zostanie w lewo, to zabrane zostana równiez i sprezynujace wystepy 50 w wyniku dzialania elementu zabezpieczajacego 70 zewnetrznego pierscienia 58. Dzie¬ ki temu ustanie docisk membranowej sprezyny 40 na pierscien dociskowy 38 i przerwane 'zostanie sprzezenie 5 pomiedzy tarcza 16 a walem 19.Zawieszenie dociskowego pierscienia 38 na obudowie sprzegla 20 nastepuje za pomoca plaskich sprezyn 72.Plaskie sprezyny 72 zamocowane sa jak to przedstawio¬ no na fig. 1 i fig. 2 na promienistych wystepach 74 10 dociskowego pierscienia 38 za pomoca nitów 76, a z drugiej strony jak to przedstawiono na fig. 2 zamocc*- wane sa na obudowie sprzegla 20 za pomoca nitów 78.Polozenia wystepów 74 i miejsc nitowania 78 na obudo¬ wie sa tak ustawione wzgledem siebie, ze plaskie- spre- 15 zyny 72 leza w zasadzie w plaszczyznie prostopadlej do osi sprzegla.W obudowie sprzegla znajduja sie wykonane wspól¬ osiowo z nitami 76 wyciecia 80. Na zewnatrz umiesz¬ czone sa w odstepach co 120 stopni trzy plaskie spre- 20 zyny.Sworznie 22 za pomoca których zamocowana jest obu¬ dowa sprzegla na tarczy podstawowej umieszczone sa równiez jak to wynika z fig. 2 na okregu w odstepach od siebie co 60 stopni. 25 Na tarczy 16 znajduja sie czopy ustalajace 84, które przechodza przez otwory ustalajace 86 obudowy 20 i w ten sposób ustalaja jej polozenie wzgledem tarczy pod¬ stawowej 16.Jezeli przedstawione na fig. 1 sworznie 22 bylyby osa- 30 dzone luzno, to membranowa sprezyna 40 zostalaby zlu¬ zowana. Poniewaz sprezyna umocowana jest na obudo¬ wie sprzegla 20, to powoduje ona przesuniecie docisko¬ wego pierscienia 38 w prawo, co powoduje nadmierne odksztalcenie plaskich sprezyn 72, za pomoca których 35 dociskowy pierscien 38 zamocowany jest na tarczy 16 i obudowie 20.Uklad sworzni ograniczników skoku przedstawiono szczególowo na fig. 3 i fig. 4, gdzie sworznie 88 sa za¬ nitowane w obudowie 20 sprzegla w miejscach, gdzie 40 wykonano dla nich specjalne osadzenia pod nity 90.Trzony 92 znajduja sie w otworach 94 wykonanych w dociskowym pierscieniu 38, przy czym otwory wykona¬ ne w tym pierscieniu maja wieksza srednice anizeli trzony sworzni. Sworznie te posiadaja glówki 96 wspól- 45 pracujace z dociskowym pierscieniem 38.Do momentu gdy sprzeglo 18 jeszcze nie jest pola¬ czone za pomoca gwintowanych sworzni 22 z tarcza 16, membranowa sprezyna 40 znajdujaca sie pomiedzy obu¬ dowa sprzegla 20 i dociskowym pierscieniem 38 dociska 50 pierscien 38 w ten sposób, ze jest on zabierany przez glówki 96 sworzni. Dlugosc ograniczajacych sworzni 88 jest tak dobrana, ze uniemozliwia deformacje plaskich sprezyn 72.Sworznie ograniczajace skok spelniaja równiez inna 55 funkcje. Gdyby przed montazem sprzegla 18 na tarczy 16. membranowa sprezyna 40 mogla sie calkowicie roz¬ prezyc, to wewnetrzne konce 54 sprezynujacych wyste¬ pów 50 tak dalece odsunelyby sie w prawo, a w wyniku tego oddalilyby sie od osi sprzegla, ze wyskoczylyby z 60 pierscieniowego rowka 56. W takim przypadku lozysko wylaczenia 60 zostaloby uwolnione. Zastosowane ogra¬ niczajace skok sworznie 88 posiadaja takie wymiary, ze konce 54 wystepów 50 nawet wówczas nie moga wyjsc z pierscieniowego rowka 56t gdy zwintowane sworznie 65 22 sa zluzowane. W ten sposób osiagnieto to, ze lozy-66871 sko 60 wylaczenia jeszcze przed zmontowaniem sprzegla na tarczy 16 tworzy ze sprzeglem 18 jedna calosc.Na fig. 5 przedstawiono inny sposób uksztaltowania ograniczników skoku. W rozwiazaniu tym ogranicznik skoku 100 przeznaczony jest równiez do umocowania plaskich sprezyn 72 od strony obudowy i stanowia jedna calosc z elementem mocujacym plaskie sprezyny na obu¬ dowie 20.W przykladzie wykonania wedlug fig. 6 zastosowano ogranicznik odstepu w formie czlonu 102 o ksztalcie li¬ tery Z, który umocowany jest na obudowie sprzegla za pomoca nitu 104 sluzacego jednoczesnie do zamocowa¬ nia plaskiej sprezyny 72 na obudowie sprzegla 20.Na tulei 13 jak to przedstawiono na fig. 2 umocowa¬ ne sa prowadzace sworznie 108, które wspólpracuja z nie przedstawiona na rysunku dzwignia sluzaca do przelaczania sprzegla. PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo cierne zawierajace wal wejsciowy pola¬ czony z tarcza podstawowa oraz wal wyjsciowy, tarcze sprzegla z przylegajaca do tarczy podstawowej pierwsza powierzchnia cierna, obudowe sprzegla umieszczona na 10 15 20 tarczy podstawowej, pierscien dociskowy polaczony z obudowa sprzegla i przylegajacy do drugiej powierzch¬ ni ciernej tarczy sprzegla, sprezyne membrany z przyle¬ gajacym zewnetrznym obrzezem do obudowy sprzegla, a czescia srodkowa do pierscienia dociskowego oraz osiowo przesuwne lozysko wylaczania z elementem wy¬ laczajacym, znamienne tym, ze zawiera ogranicznik skoku (88) laczacy sprezyne membranowa (40) z pier¬ scieniem dociskowym (38) oraz element zabezpieczaja¬ cy (70).

2. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wewnetrzne obrzeze (54) membranowej sprezyny (40) podzielone jest w znany sposób za pomoca promieniscie ulozonych szczelin na sprezynujace wystepy (50).

3. Sprzegla cierne wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze element zabezpieczajacy (70) polaczony jest z pier¬ scieniem (58) lozyska (60), przy czym na zewnetrznym obwodzie pierscienia (58) znajduja sie rowki (56), które wchodza w wewnetrzne konce <54) wystepów (50) spre¬ zyny membranowej.

4. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1—3, znamienne tym, ze dociskowy pierscien (38) polaczony jest z obu¬ dowa (20) sprzegla za pomoca plaskich sprezyn (72) ulo¬ zonych stycznie w stosunku do osi sprzegla.KI. 47c,13/22 66871 MKP F16d 13/22KI. 47c,13/22 66871 MKP F16d 13/22 I i 11 86 %KI. 47c, 13/22 66871 MKP F16d 13/22 Fig.3 i—IV 90. i 88 20 9ATp96 20 BO Fig. 5 76 72 100 96 Fjg.6 80 20 10/, ni i 'u \i^i— Lu U— 76 72 106 102 38 J^llj Li^_^ WDA-l. Zam. 4586, naklad 205 egz. Ona zt 10.— PL PL