PL66653B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.1.1973 66653 KI. 40b,37/04 MKP C22c 37/04 UKD '"'r*^ if^^Sftfy&fW Twórca wynalazku: Eugeniusz Szpunar Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sferoidalne zeliwo austenityczne niklowo-manganowo-miedziowe Przedmiotem wynalazku jest sferoidalne zeliwo austenityczne niklowo-manganowo-miedziowe, wy¬ kazujace wysoka odpornosc na dzialanie srodowisk korozyjnych, wytwarzane w zeliwiakach, elektrycz¬ nych piecach lukowych lub indukcyjnych.Austenityczne zeliwa niklowo-miedziowo-chro- mowe, niklowo-chromowe, niklowe i niklowo-krze- mowo-chromowe maja w technice bardzo szerokie zastosowanie ze wzgledu na szereg cennych wlas¬ nosci uzytkowych, a mianowicie: odpornosc na dzia¬ lanie szeregu srodowisk korozyjnych, odpornosc na scieranie, odpornosc na erozje i kawitacje, zarood- pornosc i zarowytrzymalosc, odpornosc na dzialanie temperatur podzerowych, szeroki zakres zmian wspólczynnika rozszerzalnosci cieplnej, niemagne- tycznosc i inne.Ostatnio dla uzyskania zeliw odpornych na ko¬ rozje stosuje sie zeliwa wysokostopowe niklowo- -chromowe z dodatkiem miedzi, manganu i krze¬ mu, wykazujace grafit platkowy, np. zeliwa zawie¬ rajace wagowo maksimum 3% C, 1,0—2,8% Si, 1,0—1,5% Mn, 13,5—17,5% Ni, 1,0—2,5% lub 2,5— —3,5% Cr oraz 5,5—7,5% Cu. Natomiast dla uzyska¬ nia zeliw sferoidalnych nie stosuje sie dodatku mie¬ dzi, a podwyzsza znacznie zawartosc niklu, gdyz do¬ tychczasowe badania wykazaly, ze dodatek miedzi powyzej 3% uniemozliwia wytwarzanie zeliw z gra¬ fitem sferoidalnym przy uzyciu jako modyfikatora magnezu. Typowe nowoczesne zeliwa sferoidalne wysokostopowe nie zawieraja wiec miedzi, i sklady 2 ich znajduja sie w nastepujacych zakresach: 2,4—3% C, 1,5—6,0% Si, 0,7—4,4% Mn, 18—36% Ni i 0—3,5% Cr.Zeliwa te jednak posiadaja wady, gdyz wyste- 5 puja duze trudnosci przy modyfikacji oraz sa dro¬ gie ze wzgledu na wysoka zawartosc niklu.Celem wynalazku jest opracowanie takiego skladu opartego na równoczesnej obecnosci miedzi i man¬ ganu, aby podwyzszona zawartosc miedzi nie stwa- io rzala trudnosci przy modyfikowaniu i aby mozna bylo wytwarzac zeliwo z grafitem sferoidalnym przy obnizonej zawartosci niklu bez dodatku chromu.Cel postawiony zostal osiagniety, gdyz okazala 15 sie, ze zeliwo austenityczne wedlug wynalazku, za¬ wierajace jako dodatki stopowe 7—17% wagowych niklu, 1—6% wagowych manganu i 4,5—12% miedzi po wytopieniu w zeliwiakach lub piecach elektrycz¬ nych jak i plomiennych posiada po modyfikacji 20 cerem grafit w postaci sferoidalnej. Dla uzyskania wymaganego skladu mozna uzywac zarówno su¬ rówke i zelazostopy, jak tez i czyste skladniki wyjs¬ ciowe. Przed samym odlaniem do form nastepuje modyfikacja plynnego metalu cerem lub jego sto- 25 parni w ilosci do 0,5% wagowych w stosunku do ciezaru wsadu. Odlewanie winno nastepowac nie pózniej niz 15 minut po wprowadzeniu do kapieli modyfikatora.Zeliwa sferoidalne wedlug wynalazku wykazuja 30 w stanie lanym grafit sferoidalny, rozmieszczony 66 65366 653 Tablica 1 Gatunek zeliwa ZlNil5Mn2CulO ZlNil2Mn3,5Cu8 | ZlNi9Mn4,5Cu6 Sklad chemiczny w % wagowych 1 C 3,15 max Si 1,3 »» Mn 1,3 2,5—4,5 3,5—5,5 Ni 14^16 11—14 8—11 Cu 8—11 7—10 5—7,5 | P 0,3 max S | 0,01 max a a | j Gatunek zeliwa ZlNil5Mn2CulO ZlNil2Mn3,5Cu8 | ZlNi9Mn4,5Cu6 Tablica Wytrzymalosc na rozciaganie kG/mm2 Stan lany 34^-38 34—38 34^38 ujedn. 45—48 42—48 42—48 2 Twardosc HB kG/mm2 Stan lany 160—180 160—180 160—180 ujedn. 145—165 145—165 160—180 Udarnosc kGm/cm2 Stan lany 4—6 4—6 4—6 ujedn. 2,5—5,0 3 —5,0 4 —5,0 | równomiernie w osnowie metalicznej zeliwa. Osno¬ wa metaliczna sklada sie z austenitu z wydziele¬ niami niewielkich ilosci weglików na granicach zia¬ ren. W stanie ujednorodnionym osnowa jest calko¬ wicie austenityczna.Badania przeprowadzone na tego rodzaju zeli¬ wach, jak np. o skladach przedstawionych w tabli¬ cy 1 wykazaly, ze posiadaja one bardzo dobre wla¬ snosci mechaniczne, co wynika z tablicy 2.Poza tym zeliwa posiadaja wysoka odpornosc na dzialanie srodowisk korozyjnych kwasów mine¬ ralnych, organicznych, lugów i soli. Szczególnie do¬ bre wyniki osiaga sie w srodowisku kwasu siar¬ kowego.Sferoidalne zeliwa austenityczne niklowo-manga- nowo-miedziowe sa tanie ze wzgledu na zastapienie czesci niklu dodatkami manganu i miedzi i zaleznie 25 od gatunku przy tej samej odpornosci korozyjnej posiadaja wyzsza prawie o 100% wytrzymalosc na rozciaganie. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 30 Sferoidalne zeliwo austenityczne niklowo-manga- nowo-miedziowe zawierajace wagowo do 3,15% C, 1—3% Si, maksimum 0,3% P i maksimum 0,01% S, znamienne tym, ze jako dodatki stopowe zawiera 7—17% wagowych niklu, 1—6% wagowych man- 35 ganu i 4,5—12% wagowych miedzi. 3095 — LDA — 2.9.72 — 220 egz. Cena zl 10,— PL PL