Pierwszenstwo: Opublikowano: 66505 KI. 5b,13/06 MKP E21c 13/06 ^lYTELNIA! |Ur"^Pu Patentowego Polskiej R:l- ¦ ' E' L,:,;i Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Kubiczek, Artur Beben, Kazimierz Pawlik, Jadwiga Pawlik, Jerzy Wedzicha, Waclaw Bokacki, Benedykt Natkaniec Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Koronka trójostrzowa do wiercenia obrotowo-udarowego Przedmiotem wynalazku jest koronka trój¬ ostrzowa do wiercenia obrotowo-udarowego, znaj¬ dujaca zastosowanie do wykonywania otworów strzalowych i kotwiowych w skalach trudno obra- bialnych, zwlaszcza w rudach miedzi.Znana koronka trójostrzowa do wiercenia obro¬ towo-udarowego sklada sie z trzonu, ze stali narze¬ dziowej, zakonczonego plytkami z weglików spie¬ kanych. Plytki tworza ostrza, majace proste kra¬ wedzie tnace, szlifowane, przesuniete wzgledem siebie o 120 stopni i nachylone pod katem okolo 80 stopni po podluznej osi koronki. Krawedzie tnace sa wyposazone we wstepne fazy o szerokosci od 0,2 do 0,5 milimetra i sa ostro zakonczone na obwodzie koronki. Przedluzenie plaszczyzny przy¬ lozenia przecina sie z boczna plaszczyzna trzonka koronki wzdluz krawedzi równoleglej do krawe¬ dzi ostrza. Poprzez przedluzenie plaszczyzn na¬ tarcia ostrzy sa nawiercone trzy otwory prze- pluczkowe usytuowane równolegle do osi podluznej trzonka.Wada tej koronki jest mala szerokosc wstepnych faz ostrzy i niewlasciwy zarys krawedzi tnacych, który 'powoduje nierównomierne przenoszenie przez te krawedzie nacisków pochodzacych od sil ude¬ rzeniowych i dociskowych oraz wykruszanie sie ostrych zewnetrznych krawedzi tnacych koronki.Koronka ma ponadto niekorzystny ksztalt plasz¬ czyzny przylozenia, który jest przyczyna dlawie¬ nia zwiercin w obrebie ostrza koronki.Celem wynalazku jest zwiekszenie trwalosci ko¬ ronki i zwiekszenie predkosci wiercenia.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie koronki trójostrzowej do wiercenia obrotowo-uda- 5 rowego, w której krawedzie tnace ostrzy maja za¬ rys luków o promieniu R równym od 80 do 200 milimetrów, symetrycznych wzgledem podluznej osi symetrii trzonu koronki. Zakonczenie trzonu jest przedluzeniem plaszczyzn przylozenia ostrzy io koronki i stanowi powierzchnie walcowe o pro¬ mieniu r od 30 do 80 milimetrów. Kat przylozenia a ostrzy koronki wynosi od 25 do 35 stopni, a kat natarcia y od 65 do 75 stopni. Wstepna faza ostrzy jest szlifowana i dogladzana, a jej szerokosc g jest 15 nie mniejsza od 0,5 milimetra. Koronka zawiera cztery kanaly przepluczkowe. z których wyloty trzech sa usytuowane na plaszczyznach natarcia, a czwarty kanal jest wykonany jako centralny w podluznej osi symetrii koronki i ma wylot rtliedzy 20 ostrzami z plytek weglików spiekanych.Koronka trójostrzowa z niesymetrycznymi ostrza¬ mi, stanowiaca odmiane koronki trójostrzowej do wiercenia obrotowo-udarowego, wedlug wynalazku, ma jedna krawedz tnaca o dlugosci nieco mniej- 25 d 2 2 drugiej krawedzi tnacej wynosi okolo dlugosci o promienia koronki , a dlugosc trzeciej krawe- szej od promienia koronki natomiast dlugosc 6650566505 dzi tnacej równa jest okolo — dlugosci promienia —, przy czym konce wierzcholków ostrzy, po stronie podluznej osi symetrii, wyznaczaja plaszczyzne prostopadla do podluznej osi symetrii koronki. W trzonie koronki sa wykonane trzy otwory przepluczkowe, których wyloty sa usytu¬ owane na plaszczyznie natarcia.Koronka trój ostrzowa do wiercenia obrotowo- -udarowego, wedlug wynalazku, jest przedstawio¬ na w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia koronke w widoku na plaszczyzne natarcia usytuowana z lewej strony, fig. 2 — koronke trójostrzowa w widoku czolo¬ wym na krawedzie tnace, fig. 3 — koronke trój- ostrzowa w przekroju przez osie otworów prze- pluczkowych wzdluz osi A-A, a fig. 4 — ostrze koronki trójostrzowej w przekroju prostopadlym do krawedzi tnacej.Fig. 5 przedstawia koronke trój ostrzowa z nie¬ symetrycznymi ostrzami, w widoku na plaszczyzne natarcia usytuowana z lewej strony, fig. 6 — ko¬ ronke trój ostrzowa z niesymetrycznyriii ostrzami w widoku czolowym na krawedzie tnace, fig. 7 — koronke trójostrzowa z niesymetrycznymi ostrzami, w przekroju przez osie otworów prze- pluczkowych wzdluz osi A-A, a fig. 8 — koronke trójostrzowa z niesymetrycznymi ostrzami w prze¬ kroju prostopadlym do krawedzi tnacej.Koronka trójostrzowa do wiercenia obrotowo- udarowego, wedlug wynalazku, sklada sie z trzo¬ nu 1, wykonanego ze stali narzedziowej, zakon¬ czonego plytkami 2, 3, i 4 z weglików spiekanych, fig. 1, 2, 3 i 4. Plytki 2, 3 i 4 tworza przesuniete wzgledem siebie o kat 120 stopni ostrza, których krawedzie tnace 5, 6, i 7 maja wstepna faze g i zarys luków o promieniu R, symetrycznych wzgledem osi podluznej trzonu 1. Szerokosc g wstepnej fazy jest nie mniejsza od 0,5 milimetra.Zakonczenie trzonu 1, bedace przedluzeniem plaszczyzn przylozenia 8, 9 i 10 ostrzy koronki, stanowia powierzchnie walcowe o promieniu r, wynoszacym od 30 do 80 milimetrów.Kat przylozenia a ostrzy koronki wynosi od 25 do 35 stopni a kat natarcia y od 65 do 75 stopni.Koronka zawiera cztery kanaly przepluczkowe 11, 12, 13 i 14 wykonane w trzonie 1 koronki, z których wyloty kanalów 11. 12, i 13 sa usytuowa¬ ne na plaszczyznach natarcia, a kanal 14 jest wy¬ konany jako centralny w podluznej osi symetrii koronki i ma wylot miedzy ostrzami z plytek 2, 3 i 4 z weglików spiekanych. Krawedzie tnace 5, 6 i 7 na zewnetrznym obwodzie koronki, w miejscach zetkniecia sie ich z bocznymi plaszczyznami przylozenia maja promien zaokra¬ glenia z wynoszacy od 1 do 2 milimetrów. Ko¬ rekta trójostrzowa, z niesymetrycznymi ostrzami, stanowiaca odmiane koronki trójostrzowej do wiecenia obrotowo-udarowego, wedlug wynalazku, ma jedna krawedz tnaca 15 o dlugosci nieco mniejszej od promienia koronki—^. Druga kra- 2 2 wedz tnaca 16 ma dlugosc równa — promienia koronki - , a trzecia krawedz tnaca 17 ma dlu¬ gosc równa — promienia koronki -— W trzonie 5 koronki sa wykonane trzy kanaly przepluczkowe 18, 19 i 20, których ' wyloty sa usytuowane na plaszczyznach natarcia 21, 22 i 23.W czasie wiercenia otworu za pomoca koronki trójostrzowej do wiercenia obrotowo-udarowego, 10 wedlug wynalazku, nastepuje ciagly obrót koronki z okresowym dzialaniem na nia sily osiowej zmiennej w czasie. Równoczesnie przez kanaly przepluczkowe 11, 12, 13 i 14 jest podawany czyn¬ nik pluczacy, który powoduje usuwanie zwiercin 15 z dna wierconego otworu.Natomiast w czasie wiercenia otworu za pomo¬ ca koronki trójostrzowej z' niesymetrycznymi ostrzami kazda z krawedzi tnacych 15, 16 i 17 wy¬ konuje prace skrawania na powierzchniach pier- 20 scieniowych wspólsrodkowych.Zaleta koronki trójostrzowej do wiercenia obro¬ towo-udarowego, wedlug wynalazku, sa znacznie mniejsze naciski jednostkowe na jeden milimetr dlugosci krawedzi skrawajacych niz w przypadku 25 koronek dwuostrzowych o tej samej srednicy. PL PL PL