PL66302B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.X.1972 KI. 5a,47/02 MKP E21b 47/02 czyi: i a Twórca wynalazku: Edward Mol Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Wujek", Katowice (Polska) Przyrzad do pomiaru azymutu topograficznego biegu warstwy, biegu dyslokacji lub biegu kliwazu w górotworze Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomia¬ ru azymutu topograficznego biegu czyli rozciaglosci warstwy, biegu faldy lub uskoku badz biegu kli¬ wazu w górotworze.Znana jest busola geologiczna, za pomoca której dokonuje sie pomiaru azymutu topograficznego bie¬ gu warstwy. Jeden bok busoli przyklada sie do linii powstalej z przeciecia warstwy z plaszczyzna pozioma i z wychylenia igly magnetycznej odczy¬ tuje sie azymut magnetyczny biegu warstwy. Dla okreslenia azymutu topograficznego wprowadza sie odpowiednie poprawiki. Przyrzad ten aczkolwiek prosty i wygodny w stosowaniu, jest w aktualnych warunkach technicznych uzbrojenia podziemi ko¬ paln zupelnie nieprzydatny. Stosowane powszech¬ nie w kopalniach stalowe obudowy, urzadzenia i maszyny, daja tak znaczne odchylenia wskazan igly magnetycznej, ze busola geologiczna stala sie narzedziem bezuzytecznym.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedo¬ godnosci znanych przyrzadów; oraz umozliwienie pomiaru azymutu topograficznego biegu warstwy taki, który eliminowalby wplyw urzadzen stalo¬ wych na odchylenie wskazan przyrzadu pomiaro¬ wego.Cel ten osiagnieto przez skonstruowanie przy¬ rzadu, za pomoca którego dokonuje sie pomiaru azymutu biegu warstwy w odniesieniu do osnowy geodezyjnej, to jest do sieci punktów poligonowych na stale zorientowanych w podziemiach kopalni. 25 30 2 Przyrzad wedlug wynalazku ma korpus w posta¬ ci krazka, na którego zewnetrznym obwodzie na¬ niesiona jest podzialka katów poziomych. W dol¬ nej czesci korpusu wyzlobiony jest rowek sluzacy do prowadzenia suwaka, który na jednym swym koncu zaopatrzony jest w prostopadla do osi su¬ waka poprzeczke przykladana do biegu warstwy.Os rowka jest równolegla do kierunku wyznaczo¬ nego przez stopnie 90 i 270 lub 0 i 180 podzialki katów poziomych. W osi przyrzadu znajduje sie mierniczy sygnal, na który nacelowuje sie lunete teodolitu. Do poziomowania przyrzadu sluzy umie¬ szczona na korpusie sferyczna poziomnica. Przy¬ rzad ponadto zaopatrzony jest w klinometr do po¬ miaru pochylenia warstwy. Przyrzad mierzy kat zawarty miedzy biegiem warstwy a celowa.Zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest mozli¬ wosc pomiaru azymutu topograficznego biegu war¬ stwy uniezaleznionego od obecnosci cial magne¬ tycznych w poblizu miejsca wykonywania pomia¬ ru. Pomiar przyrzadem nie wymaga równiez wpro¬ wadzenia poprawek na przeliczenie azymutu ma¬ gnetycznego na topograficzny, gdyz mierzy sie tu od razu wielkosc azymutu topograficznego. Zaleta przyrzadu jest równiez to, ze kat miedzy biegiem warstwy a zorientowana uprzednio celowa odczy¬ tuje sie z przyrzadu w lunecie teodolitu.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia suwak bedacy czescia przyrzadu, fig. 6630266302 3 4 2 — korpus przyrzadu w widoku z góry, fig. 3 — ten sam korpus w przekroju poprzecznym, fig. 4 — zestawienie przyrzadu przylozonego do biegu war¬ stwy, zas fig. 5 — schemat pomiaru biegu warstwy w widoku z góry. Przyrzad ma korpus 1 z umiesz¬ czona na nim sferyczna poziomnica 2, sluzaca do poziomego ustawienia przyrzadu. Na zewnetrznym obwodzie korpusu 1 naniesiona jest podzialka 5 katów poziomych.W dolnej czesci korpusu 1 wyzlobiony jest ro¬ wek 11 o przekroju trapezowym sluzacy do pro¬ wadzenia ramienia suwaka 8, który na jednym koncu posiada prostopadla do jego osi poprzeczke.Os rowka 11 jest równolegla do kierunku wyzna¬ czonego przez stopnie 90 i 270 lub 0 i 180 podzial- ki 5. W osi 7 korpusu 1 znajduje sie mierniczy sygnal 9 w postaci preta, na który nacelowuje sie lunete teodolitu. Dla zabezpieczenia przed wypa¬ daniem mierniczego sygnalu 9 w osi 7, zaklada sie na niego oporowy pierscien 10. Przyrzad zaopa¬ trzony jest dodatkowo w klinometr, na który skla¬ da sie podzialka 6 katów pionowych oraz wska¬ zówka 3 wskazujaca pochylenie warstwy. Od góry przyrzad jest zabezpieczony szybka 4.Przebieg pomiaru za pomoca przyrzadu wedlug wynalazku jest nastepujacy. Teodolit ustawia sie w punkcie B, przy czym z góry znany jest azymut topograficzny prostej A — B. Lunete teodolitu z nastawionym azymutem topograficznym prostej A — B kieruje sie na mierniczy sygnal 9 przyrza¬ du pomiarowego ustawionego w punkcie C. W ten sposób na limbusie teodolitu uzyskuje sie azymut topograficzny prostej B — C. Prostopadla do su¬ waka 8 poprzeczke przyklada sie do biegu war¬ stwy, co uzyskuje sie przez wypoziomowanie przy¬ rzadu. W lunecie teodolitu odczytuje sie z podzial- 5 ki 5 przyrzadu kat zawarty miedzy biegiem war¬ stwy a celowa B — C. Suma obydwu katów daje azymut topograficzny biegu warstwy. Przyrzad we¬ dlug wynalazku sluzy do pomiaru nie tylko biegu warstwy ale i biegu dyslokacji lub biegu kli- wazu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przyrzad do pomiaru azymutu topograficznego biegu warstwy, biegu dyslokacji lub biegu kliwazu w górotworze, znamienny tym, ze ma korpus (1) z umieszczona na nim sferyczna poziomnica (2) sluzaca do poziomego ustawienia przyrzadu, przy czym na zewnetrznym obwodzie korpusu (1) na¬ niesiona jest podzialka (5) katów poziomych, a w dolnej czesci tegoz korpusu (1) wyzlobiony jest ro¬ wek (11) równolegly do kierunku wyznaczonego przez stopnie 90 i 270 lub 0 i 180 podzialki (5), sluzacy do prowadzenia suwaka (8), który na jed¬ nym swym koncu posiada prostopadla do swej osi poprzeczke przykladana do biegu warstwy, zas w osi (7) korpusu (1) znajduje sie mierniczy syg¬ nal (9) w postaci preta, a ponadto przyrzad zaopa¬ trzony jest w klinometr, na który sklada sie po¬ dzialka (6) katów pionowych oraz wskazówka (3) mierzaca pochylenie warstwy. 15 20 25 3KI. 58,47/02 66302 MKP E21b 47/02 4 U figj_ IigJ_ MlKI. 5a,47/02 66302 MKP E21b 47/02 z^^pzn figi W.D.Kart. C/958/72, 200 + 15, A4 Cena zl 10,— PL PL