PL66103B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.X. 1972 66103 KI. 12q, 14/03 MKP C07c 37/22 Wspóltwórcy wynalazku: Marian Slon, Romana Wanicka, Grzegorz Le¬ wandowski, Edward Smarzynski, Zdzislaw Malicki Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób oczyszczania technicznych bisfenoli W patencie Nr 50 855 opisany jest sposób oczysz¬ czania technicznych bisfenoli otrzymywanych przez kondensacje zwiazków karbonylowych z fenolami w srodowisku kwasnym. W przypadku prowadzenia kondensacji z uzyciem nadmiaru fenoli techniczne bisfenole wytracaja sie w postaci adduktów z fe¬ nolami.Wedlug patentu 50 855, po zakonczeniu procesu kondensacji pH mieszaniny poreakcyjnej podwyz¬ sza sie do wartosci 3—6, mieszanine schladza sie do temperatury pokojowej, oddziela wytracone kry sztaly adduktu i nastepnie przemywa sie je roz¬ puszczalnikiem nierozpuszczajacym adduktu feno¬ lu z bisfenolem p—p', najkorzystniej trójchloroety¬ lenem. Tak odmyty addukt poddaje sie destylacji pod zmniejszonym cisnieniem i po oddestylowaniu fenolu, do pozostalosci zawierajacej nie wiecej jak 5% fenolu dodaje sie rozpuszczalnika o temperatu¬ rze wrzenia nizszej od temperatury wrzenia fenolu uzytego do kondensacji, po czym z roztworu odde- stylowuje sie czesc rozpuszczalnika z cala iloscia znajdujacego sie w roztworze fenolu i po przefiltro- waniu pozostalosci na goraco wykrystalizowuje sie czysty bisfenol.Odfiltrowany bisfenol pozbawia sie resztek roz¬ puszczalnika przez suszenie pod próznia.W toku prowadzenia dalszych prac nad dosko¬ naleniem metody oczyszczania technicznych bisfe¬ noli stwierdzono, ze w przypadku wystepowania w srodowisku reakcyjnym duzych ilosci zanieczysz¬ czen, a zwlaszcza soli, wzglednie polaczen komplek¬ sowych metali ciezkich, zanieczyszczenia te oklu- dowane sa przez wytracone krysztaly adduktów i powierzchniowe ich odmywanie nie daje pozada¬ nych rezultatów.Dzieje sie to zwlaszcza przy produkcji bisfenoli na skale przemyslowa, wskutek niedoskonalosci uzytej aparatury, jak równiez w wyniku zagesz¬ czania sie zanieczyszczen w przypadku wielokrot¬ nej recyrkulacji lugów pokrystalicznych, co stoso¬ wane jest powszechnie dla podwyzszenia wydaj¬ nosci procesu syntezy bisfenoli.W efekcie, mimo przeprowadzenia dalszych ope¬ racji oczyszczania, zgodnie z patentem nr 50 855, otrzymuje sie bisfenole o obnizonym stopniu czys¬ tosci, co objawia sie glównie niepozadanym zabar¬ wieniem krysztalów.Znane sa sposoby oczyszczania technicznych bis¬ fenoli przez zastosowanie przemywania wydzielone¬ go krystalicznego produktu kondensacji rozpusz¬ czalnikami. Na przyklad sposób wg patentu bry¬ tyjskiego Nr 1 035 233 operujacy fenolem polega na powierzchniowym odmyciu krysztalów. Metoda ta wykazuje te wade, ze nie usuwa zanieczyszczen zaokludowanych w krysztalach.Stwierdzono, ze dodatkowa operacja rekrystali¬ zacji wytraconego i odfiltrowanego adduktu bisfe- nolu z fenolem calkowicie uwalnia go od niepoza- 30 danych zanieczyszczen. 20 66 10366 103 3 Wedlug wynalazku, po zakonczeniu procesu kon¬ densacji fenolu ze zwiazkiem karbonylowym pH mieszaniny poreakcyjnej podwyzsza sie do wartos¬ ci 3—6, mieszanine schladza sie do temperatu¬ ry pokojowej, oddziela sie wytracone krysztaly adduktu i nastepnie rozpuszcza sie je na goraco w uwodnionym fenolu, korzystnie w takim fenolu, jaki zostal uzyty w procesie kondensacji jako sub- strat. Po ochlodzeniu, z roztworu, do którego prze¬ chodza praktycznie wszystkie zanieczyszczenia, — wykrystalizowuje czysty, pozbawiony zabarwien addukt, który nastepnie po odfiltrowaniu przemywa sie na zimno uwodnionym fenolem i poddaje dal¬ szej obróbce jak podano w opisie patentowym nr 50 855.Koncowe przemywanie adduktu mozna ewentu¬ alnie pominac, o ile uzyska sie pozadany efekt juz po odfiltrowaniu lugów pokrystalicznych.Dalsze operacje, takie jak oddestylowanie fe¬ nolu i nastepnie krystalizacja z zastosowaniem roz¬ puszczalnika o temperaturze wrzenia nizszej od temperatury wrzenia uzytego do kondensacji fe¬ nolu — pozostaja bez zmian, tak jak podano w opi¬ sie patentowym nr 50 855.Uzyskane bisfenole charakteryzuja sie bardzo wy¬ soka czystoscia, czego potwierdzeniem jest osiagnie¬ cie wysokich temperatur topnienia, jak równiez czysto bialej barwy, wynoszacej wg skali platyno- wo-kobaltowej nie wiecej jak 30 stopni.Przyklad I. Do mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej z kondensacji 58 g acetonu i 423 g fe¬ nolu w srodowisku chlorowodoru z dodatkiem 0,7 g BF8 w kompleksie eterowym, dodaje sie 30-procentowego roztworu NaOH, az mieszanina osiagnie wartosc pH = 5,5. Nastepnie mieszanine schladza sie do temperatury pokojowej. Wydzielona mase krystaliczna, bedaca zwiazkiem addycyjnym bisfenolu z fenolem odsacza sie i dodaje do niej 225 g fenolu zawierajacego okolo 8% wody. Miesza¬ nine ogrzewa sie do calkowitego rozpuszczenia, filtruje sie na goraco i nastepnie schladza przy mieszaniu do temperatury pokojowej. Wytracone krysztaly adduktu odsacza sie i przemywa 2 razy po 150 g zimnego fenolu, zawierajacego okolo 8% wody. Dokladnie odsaczone krysztaly przenosi sie do kolby destylacyjnej i poddaje sie destylacji pod cisnieniem ok. 20—80 mm. Do pozostalosci po od¬ destylowaniu prawie calej ilosci fenolu uwolnio¬ nego wskutek rozkladu termicznego adduktu dodaje sie 750 g chlorobenzenu i roztwór ten poddaje sie powtórnie destylacji. Po odebraniu okolo 150 g des¬ tylatu, pozostalosc, która jest praktycznie pozbawio¬ na wolnego fenolu, filtruje sie na goraco i pozosta¬ wia do krystalizacji, nastepnie saczy i suszy. Otrzy¬ muje sie chromatograficznie czysty p—p' (dwuhy- droksydwufenylo/propan o temperaturze topnienia 158,5°C, o barwie ponizej 30 stopni wedlug skali platynowo-kobaltowej.Przyklad II. Do mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej z kondensacji 58 g acetonu i 565 g feno¬ lu w srodowisku chlorowodoru z dodatkiem 3 g BF3 w kompleksie fenolowym dodaje sie 30-procen- towego roztworu NaOH, az mieszanina osiagnie wartosc pH = 4,5. Nastepnie mieszanine schladza sie do temperatury pokojowej. Wydzielona mase krystaliczna, bedaca zwiazkiem addycyjnym bisfe¬ nolu z fenolem odsacza sie i dodaje sie do niej 275 g fenolu, zawierajacego okolo 10 procent wody.Mieszanine ogrzewa sie do calkowitego rozpusz- 5 czenia, filtruje sie na goraco i nastepnie schladza przy mieszaniu do temperatury 15—18°C. Wytracone krysztaly adduktu dokladnie odsacza sie, przenosi do kolby destylacyjnej i poddaje destylacji próz¬ niowej najkorzystniej przy cisnieniu slupa 10 20 mm Hg.Do pozostalosci po oddestylowaniu fenolu dodaje sie 750 g chlorobenzenu i nastepnie postepuje sie tak, jak opisano w przykladzie I.Otrzymuje sie chromatograficznie czysty p—p' 15 (dwuhydroksydwufenylo/propan o temperaturze top¬ nienia 158,5°C o barwie ponizej 30 stopni wedlug skali piatynowo-kobaltowej.Przyklad III. Do mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej z kondensacji 58 g acetonu i 470 g fe- 20 nolu z dodatkiem 2,7 g kwasu tioglikolowego doda¬ je sie 30-procentowego roztworu NaOH, az miesza¬ nina osiagnie wartosc pH = 4. Nastepnie miesza¬ nine schladza sie do temperatury pokojowej.Wydzielona mase krystaliczna, bedaca zwiazkiem 25 addycyjnym bisfenolu z fenolem, odsacza sie i do¬ daje sie 340 g fenolu zawierajacego okolo 15 procent wody. Mieszanine ogrzewa sie do calkowitego roz¬ puszczenia, filtruje sie na goraco i nastepnie schla¬ dza przy mieszaniu do temperatury 10—15°C. Wy¬ tracone krysztaly adduktu odsacza sie i przemywa 2 razy po 150 g zimnego uwodnionego fenolu i na¬ stepnie 125 g trójchloroetylenu. Dokladnie odsaczo¬ ne krysztaly adduktu przenosi sie do kolby desty¬ lacyjnej i poddaje destylacji prózniowej przy 20 mm Hg.Do pozostalosci, po oddestylowaniu w przedgonie resztek trójchloroetylenu oraz fenolu, dodaje sie 750 g chlorobenzenu i nastepnie postepuje tak, jak opisano w przykladzie I. Otrzymuje sie chromato¬ graficznie czysty p—p' (dwuhydroksydwufenylo/pro¬ pan o temperaturze topnienia 158—158,5°C, o bar¬ wie ponizej 30 stopni wedlug skali platynowo-ko- baltowej. 35 45 55 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oczyszczania technicznych bisfenoli otrzymywanych w postaci adduktów z fenolami w procesie kondensacji fenoli ze zwiazkami karbo- nyIowymi, polegajacy na doprowadzeniu mieszaniny poreakcyjnej po procesie' kondensacji do wartosci pH = 3,5—6, wydzieleniu z tej mieszaniny kryszta¬ lów adduktów bisfenoli z fenolami, przemyciu ich rozpuszczalnikami nierozpuszczajacymi glównego produktu reakcji, oddestylowaniu fenolu z oczysz¬ czonych adduktów pod zmniejszonym cisnieniem i dodaniu do pozostalosci, zawierajacej nie wiecej niz 5% fenolu, rozpuszczalnika o temperaturze wrzenia nizszej niz temperatura wrzenia fenoli uzytych do kondensacji, oddestylowaniu z roztwo¬ rem czesci rozpuszczalnika z cala iloscia zawartych w roztworze fenoli i wykrystalizowaniu czystego bisfenolu, wedlug patentu nr 50855, znamienny tym, ze wydzielone z mieszaniny poreakcyjnej po 65 procesie kondensacji krysztaly adduktów bisfenoli66 5 z fenolami rozpuszcza sie na goraco w uwodnio¬ nym fenolu, zawierajacym najkorzystniej 8—15 procent wagowych wody, po czym mieszanine fil¬ truje sie na goraco, ochladza, oddziela wytracone pozbawione zanieczyszczen krysztaly adduktów bisfenoli z fenolami, które nastepnie przemywa sie 103 6 na zimno uwodnionym fenolem i poddaje dalszej obróbce w znany, wyzej opisany sposób.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie fenol uzyty jako substrat w procesie kondensacji. PL PL